Đồng bộ giải pháp, quyết liệt quản lý thuế

Hộ kinh doanh nhỏ lẻ là đối tượng chịu tác động lớn từ các chính sách quản lý thuế và thanh toán điện tử. Ảnh minh họa

Tăng cường phối hợp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt

Ngày 06/3/2026, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng đã ký ban hành Công điện số 01/CĐ-BTC gửi Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường phối hợp thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt nhằm nâng cao hiệu quả quản lý thuế trong năm 2026.

Theo đó, để triển khai hiệu quả công tác quản lý thuế, thực hiện dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026 và góp phần kiến tạo môi trường kinh doanh minh bạch, lãnh đạo các địa phương được đề nghị tiếp tục quan tâm chỉ đạo các cấp chính quyền, sở, ngành liên quan trên địa bàn phối hợp chặt chẽ với cơ quan thuế trong triển khai các nhiệm vụ trọng tâm.

Một trong những nội dung quan trọng là tiếp tục triển khai hiệu quả chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế. Cụ thể, tại Công điện số 124/CĐ-TTg ngày 30/7/2025, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ, ngành và địa phương tăng cường công tác chỉ đạo, hướng dẫn và tuyên truyền nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, bảo đảm đáp ứng nhu cầu thanh toán của người dân, doanh nghiệp và hộ kinh doanh.

Việc đẩy mạnh thanh toán không dùng tiền mặt không chỉ giúp tiết kiệm chi phí xã hội, nâng cao tính thuận tiện trong giao dịch mà còn góp phần quan trọng trong phòng chống thất thu thuế và ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật. Khi các giao dịch được thực hiện thông qua hệ thống thanh toán điện tử, dữ liệu giao dịch được ghi nhận đầy đủ, tạo cơ sở để cơ quan quản lý đối chiếu thông tin và kiểm soát dòng tiền trong nền kinh tế.

Cùng với đó, các địa phương được đề nghị tiếp tục triển khai các giải pháp hỗ trợ, thúc đẩy và tăng cường quản lý việc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý thuế đối với hoạt động bán hàng hóa và cung cấp dịch vụ trực tiếp tới người tiêu dùng.

Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền cho phép ghi nhận giao dịch ngay tại thời điểm bán hàng và truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan thuế. Nhờ vậy, thông tin doanh thu được cập nhật kịp thời, góp phần hạn chế nguy cơ gian lận và nâng cao hiệu quả giám sát của cơ quan quản lý.

Ngăn chặn hành vi che giấu doanh thu, trốn thuế

Thời gian qua, nhiều giải pháp đã được triển khai nhằm hỗ trợ người nộp thuế tuân thủ đúng quy định của pháp luật về thuế, hóa đơn và chứng từ. Công tác tuyên truyền, hướng dẫn và hỗ trợ kỹ thuật được thực hiện thường xuyên, giúp doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh thực hiện nghĩa vụ thuế thuận lợi hơn.

Đặc biệt, với sự phối hợp của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trong công tác quản lý thuế, nhất là việc hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi sang phương pháp kê khai kể từ ngày 01/01/2026, công tác triển khai nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2026 đã có thêm nhiều điều kiện thuận lợi.

Đến nay, cộng đồng doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và người dân cơ bản đã chấp hành các quy định, chính sách về thuế, hóa đơn và chứng từ. Đồng thời, người nộp thuế cũng được thụ hưởng nhiều tiện ích từ các dịch vụ thuế điện tử như khai thuế điện tử, nộp thuế điện tử, hoàn thuế điện tử, hóa đơn điện tử cũng như các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Tuy nhiên, Bộ Tài chính cho biết tại một số địa bàn, ngành nghề và khu vực kinh tế vẫn còn tồn tại tình trạng lợi dụng thanh toán bằng tiền mặt hoặc sử dụng tài khoản cá nhân để che giấu doanh thu nhằm trốn tránh nghĩa vụ thuế với ngân sách nhà nước.

Trong một số vụ việc, cơ quan thuế đã phối hợp với các cơ quan chức năng phát hiện, điều tra và khởi tố các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến trốn thuế. Những vụ việc này cho thấy vẫn còn tồn tại những khoảng trống trong hoạt động thanh toán và quản lý dòng tiền, đặc biệt ở các lĩnh vực kinh doanh nhỏ lẻ hoặc các ngành nghề có tỷ lệ giao dịch tiền mặt cao.

Nếu không có các giải pháp quản lý phù hợp, việc sử dụng tiền mặt trong giao dịch có thể tạo ra những kẽ hở trong kiểm soát doanh thu, dẫn tới nguy cơ thất thu ngân sách nhà nước. Trong khi đó, thanh toán không dùng tiền mặt giúp hình thành dấu vết giao dịch rõ ràng, qua đó hỗ trợ cơ quan quản lý đối chiếu thông tin, kiểm soát doanh thu và phát hiện các hành vi gian lận.

Hỗ trợ hộ kinh doanh sau khi xóa bỏ thuế khoán

Một nội dung quan trọng khác được nêu trong Công điện là tiếp tục triển khai các giải pháp quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh sau khi cơ chế thuế khoán chính thức được bãi bỏ từ ngày 01/01/2026.

Trước đó, vào tháng 11/2025, cơ quan quản lý tài chính đã có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phối hợp chỉ đạo công tác quản lý thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh trong bối cảnh thay đổi phương thức quản lý thuế.

Theo đó, các địa phương cần phát huy vai trò của Ban Chỉ đạo chống thất thu ngân sách trong việc theo dõi, giám sát việc chấp hành các quy định về thuế, hóa đơn và chứng từ. Thông qua hoạt động kiểm tra, giám sát, các cơ quan chức năng có thể kịp thời phát hiện rủi ro trong tuân thủ pháp luật thuế cũng như các hành vi vi phạm, đồng thời không làm phát sinh thêm các thủ tục hành chính không cần thiết cho người dân và doanh nghiệp.

Việc thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, tăng cường quản lý hóa đơn điện tử và hỗ trợ hộ kinh doanh chuyển đổi phương thức quản lý thuế không chỉ nhằm mục tiêu tăng thu ngân sách mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và hiện đại.

“Sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là chính quyền các cấp, là yếu tố quan trọng để hoàn thành nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước, đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế tư nhân trong năm 2026”, Công điện nêu rõ./.

MINH ANH