Đồng bộ quy hoạch, mở rộng không gian phát triển

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Xuân Quang.

Phóng viên: Thưa đồng chí, sau khi Quy hoạch tỉnh được điều chỉnh, ngành Xây dựng đang tập trung triển khai những nhiệm vụ, giải pháp nào để cụ thể hóa quy hoạch, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi trong quá trình thực hiện?

Đồng chí Nguyễn Xuân Quang: Quy hoạch chỉ thực sự phát huy giá trị khi được cụ thể hóa bằng những quy hoạch, dự án và công trình cụ thể. Vì vậy, Sở Xây dựng đã tham mưu UBND tỉnh triển khai lập các đồ án quy hoạch đô thị và nông thôn, đồng thời xây dựng kế hoạch và kinh phí thực hiện.

Khối lượng công việc rất lớn bởi sau hợp nhất, không gian phát triển của tỉnh được mở rộng, trong khi hệ thống quy hoạch của các địa phương trước đây cần được rà soát, cập nhật và đồng bộ.

Hiện tỉnh đang triển khai 28 nhiệm vụ quy hoạch chung các đô thị mới, gồm 8 đô thị loại II và 20 đô thị loại III. Đối với quy hoạch chung cấp xã, 72 xã thuộc diện lập quy hoạch được triển khai theo hai giai đoạn. Về quy hoạch phân khu, Sở Xây dựng đã tổ chức lập, thẩm định và trình UBND tỉnh 27 đồ án; trong đó 12 đồ án đã được phê duyệt, 15 đồ án đang tiếp tục hoàn thiện.

Yêu cầu đặt ra không chỉ bảo đảm tiến độ mà phải nâng cao chất lượng quy hoạch, tạo sự liên kết giữa các khu vực. Quy hoạch đô thị phải gắn với giao thông, khu công nghiệp (KCN) gắn với logistics và dịch vụ; các khu vực phát triển mới phải được tính toán trong mối quan hệ với không gian chung của tỉnh.

Cán bộ Phòng Quy hoạch - Kiến trúc (Sở Xây dựng) rà soát các quy hoạch.

Phóng viên: Việc rà soát, đồng bộ các quy hoạch sau hợp nhất đang được thực hiện như thế nào để tránh chồng chéo và mở ra những không gian phát triển mới?

Đồng chí Nguyễn Xuân Quang: Đây là nhiệm vụ quan trọng trong giai đoạn hiện nay. Sở Xây dựng đang rà soát các quy hoạch đã được phê duyệt, những nội dung còn phù hợp tiếp tục thực hiện; những nội dung không còn phù hợp với Quy hoạch tỉnh điều chỉnh sẽ được nghiên cứu điều chỉnh, bổ sung theo quy định.

Một số khu vực có khả năng tạo dư địa phát triển mới đang được tập trung nghiên cứu như khu đô thị hai bên bờ sông Lô; khu vực phụ cận ga đường sắt Phú Thọ và ga Hạ Hòa theo định hướng đô thị TOD; các quy hoạch phân khu theo Quy hoạch chung đô thị Vĩnh Tường. Đây là những không gian có khả năng thúc đẩy phát triển đô thị, dịch vụ và tăng cường kết nối giao thông.

Đối với công nghiệp, theo Quy hoạch tỉnh điều chỉnh, toàn tỉnh có 57 KCN. Đến ngày 30/8/2026, có 32 KCN được thành lập, gồm 18 khu đang hoạt động, 6 khu đang xây dựng và 8 khu chưa khởi công; 25 khu chưa được thành lập. Dư địa còn lớn, nhưng việc phát triển phải gắn với khả năng đáp ứng của hạ tầng và quỹ đất.

Quan điểm của ngành là không gian phát triển phải được tổ chức thống nhất. Khi quy hoạch tốt, các khu vực sẽ không phát triển rời rạc mà có sự hỗ trợ lẫn nhau, từ đó nâng cao hiệu quả đầu tư và khai thác tốt hơn lợi thế của tỉnh sau hợp nhất.

Phóng viên: Hạ tầng đồng bộ và quỹ đất sạch là những điều kiện quan trọng để hiện thực hóa quy hoạch, thu hút đầu tư và triển khai các dự án. Ngành Xây dựng sẽ tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào để đáp ứng yêu cầu này?

Đồng chí Nguyễn Xuân Quang: Hạ tầng phải đi trước một bước trên cơ sở quy hoạch và có trọng tâm. Trong đó, hạ tầng giao thông kết nối đô thị, khu công nghiệp, dịch vụ, logistics và các vùng động lực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Một tuyến đường mới không chỉ tạo thuận lợi cho đi lại mà còn có thể mở rộng không gian phát triển hai bên tuyến. Vì vậy, khi lập quy hoạch phải tính toán đồng bộ giữa giao thông với sử dụng đất, phát triển đô thị, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Cùng với giao thông, ngành quan tâm đến cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải, chiếu sáng, không gian xanh và các công trình phục vụ đời sống người dân. Những khu vực định hướng đô thị hóa, công nghiệp, dịch vụ, du lịch phải được chuẩn bị hạ tầng tương xứng ngay từ đầu.

Về quỹ đất, muốn thu hút các dự án quy mô lớn, cần chủ động chuẩn bị từ trước, không thể chờ nhà đầu tư đến mới bắt đầu. Quy hoạch phải xác định rõ khu vực dành cho công nghiệp, đô thị, dịch vụ, logistics, du lịch; đồng thời xác định hệ thống giao thông và hạ tầng kết nối.

Một số khu công nghiệp đã có quy hoạch phân khu được phê duyệt như Yên Lạc, Lập Thạch I, Bình Xuyên - Yên Lạc II, Thanh Cao, Bình Xuyên - Yên Lạc I, Lập Thạch II, Thanh Ba và Đoan Hùng. Đây là cơ sở để tiếp tục đầu tư hạ tầng và thu hút các dự án.

Tuy nhiên, chuẩn bị quỹ đất không chỉ là xác định diện tích trên bản đồ mà còn phải giải quyết giải phóng mặt bằng, tái định cư, giao thông và tạo sự đồng thuận của người dân. Vì vậy, quy hoạch phải được công khai, minh bạch và sát thực tế.

Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Xuân Quang trả lời phỏng vấn Báo và phát thanh, truyền hình Phú Thọ.

Phóng viên: Nguồn lực thực hiện, tiến độ triển khai và sự đồng thuận của người dân là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả của quy hoạch. Ngành Xây dựng sẽ triển khai những giải pháp nào để đưa quy hoạch vào thực tiễn, phát huy hiệu quả trong đời sống và phát triển kinh tế - xã hội?

Đồng chí Nguyễn Xuân Quang: Một trong những khó khăn hiện nay là nguồn lực cho công tác quy hoạch. Theo kế hoạch được UBND tỉnh phê duyệt, tổng kinh phí dự kiến cho các đồ án quy hoạch đô thị và nông thôn thuộc trách nhiệm tổ chức lập của UBND tỉnh khoảng 90 tỷ 617 triệu đồng, trong khi kinh phí bổ sung năm 2026 hiện mới khoảng 18 tỷ đồng.

Đối với quy hoạch KCN, có 6 khu với tổng diện tích khoảng 1.618ha đã được xây dựng kế hoạch lập quy hoạch nhưng đến tháng 9/2026 chưa được bố trí kinh phí. Trong khi thời gian lập một đồ án quy hoạch phân khu thường từ 6-9 tháng, nếu chậm bố trí kinh phí sẽ ảnh hưởng đến tiến độ chuẩn bị không gian thu hút đầu tư.

Bên cạnh nguồn lực, chất lượng quy hoạch và sự đồng thuận của người dân cũng rất quan trọng. Những vấn đề liên quan đến ranh giới, đất ở hiện trạng, tái định cư hay tổ chức giao thông phải được phối hợp xử lý ngay từ quá trình lập quy hoạch. Quy hoạch muốn thực hiện được phải phù hợp thực tiễn và nhận được sự đồng thuận.

Sở Xây dựng cũng xác định phải nâng cao chất lượng ngay từ khâu lập quy hoạch, dự báo sát nhu cầu phát triển, tính toán khả năng đáp ứng của hạ tầng và dành đủ dư địa cho phát triển lâu dài.

Đối với 52 xã đủ tiêu chuẩn theo quy định, tiếp tục triển khai theo kế hoạch để sớm có cơ sở quản lý đất đai, xây dựng, đầu tư hạ tầng và thu hút đầu tư. Với 20 xã chưa đáp ứng tiêu chuẩn, việc triển khai thực hiện theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền về sắp xếp đơn vị hành chính.

Cùng với đó, ngành sẽ tăng cường quản lý quy hoạch, trật tự xây dựng và đẩy mạnh chuyển đổi số. Khi dữ liệu quy hoạch được số hóa, cập nhật và kết nối đồng bộ, công tác quản lý sẽ hiệu quả hơn, người dân và doanh nghiệp cũng thuận lợi hơn trong tiếp cận thông tin.

Điều quan trọng là phải biến quy hoạch thành công cụ quản lý và phát triển. Từ quy hoạch xác định không gian phát triển; từ không gian phát triển xác định hạ tầng ưu tiên, quỹ đất và các dự án động lực. Khi những yếu tố đó được triển khai đồng bộ, quy hoạch mới thực sự trở thành nền tảng mở ra dư địa tăng trưởng mới cho Phú Thọ.

Phóng viên: Trân trọng cảm ơn đồng chí!