Đồng chí Trần Văn Chuông–Bảy lần vượt ngục, hơn 200 trận đánh và bản lĩnh người anh hùng

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Chuông sinh năm 1929, quê ở xã Cát Lại, huyện Bình Lục, tỉnh Nam Hà (nay là xã Bình Lục, tỉnh Ninh Bình). Sau 8 lần xung phong nhập ngũ nhưng đều không trúng tuyển vì người nhỏ, sức yếu, đồng chí Trần Văn Chuông đã tích cực tham gia đoàn thể thanh niên, hoạt động du kích, hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ ở địa phương.

Tháng 11-1948, khi được đứng vào hàng ngũ bộ đội, đồng chí Trần Văn Chuông luôn hăng hái, xung phong nhận nhiệm vụ khó khăn, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh quan trọng. Trải qua hơn 200 trận chiến đấu, đồng chí trưởng thành từ một chiến sĩ lên cán bộ chỉ huy cấp đại đội. Trên mọi cương vị, đồng chí luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, mưu trí, chỉ huy bình tĩnh, quyết đoán, vượt qua mọi gian khổ, ác liệt. Đồng chí gương mẫu về mọi mặt, hết lòng thương yêu đồng đội, nhiều lần cõng thương binh vượt qua bom đạn về phía sau an toàn. Có lần trong tình thế hiểm nghèo, đồng chí đã cứu thoát 4 đồng đội và 20 thanh niên địa phương, trước khi bản thân bị địch bắt. Đồng chí Trần Văn Chuông còn được biết đến là người có nhiều sáng kiến trong chiến đấu, đặc biệt là những chiến công xuất sắc trong đánh mìn diệt địch.

Không chỉ nổi bật về tinh thần chiến đấu, đồng chí còn có nhiều sáng kiến hiệu quả, đặc biệt trong đánh mìn diệt địch. Trong hơn 200 trận, đồng chí đã tiêu diệt 392 tên địch, bắt sống 19 tên, phá hủy 79 xe quân sự.

Khu mộ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Chuông.

Bảy lần rơi vào tay địch, dù phải chịu đựng những cực hình tra tấn dã man như dùng dùi nung đỏ đâm vào người, tra điện, treo ngược lên cây, ngâm trong bể nước giữa mùa đông, hất từ trên xe xuống đất khi xe đang chạy nhanh…, đồng chí Trần Văn Chuông vẫn một lòng kiên trung, bất khuất, không khai báo, giữ vững bí mật của tổ chức. Với ý chí sắt đá, cả bảy lần đồng chí đều tìm cách vượt ngục, trở về đơn vị, tiếp tục chiến đấu.

Trong các trận đánh đồn, đồng chí luôn thể hiện tinh thần dũng cảm, quyết đoán, lập nhiều chiến công xuất sắc. Đầu năm 1949, đồng chí Trần Văn Chuông đã mưu trí, táo bạo luồn sâu, đặt mìn tại khu vực bốt Bương trên đê Át Lợi (nay thuộc Hà Đông, Hà Nội), phá hủy một xe Jeep, tiêu diệt 5 sĩ quan tham mưu của bộ chỉ huy địch, góp phần làm thất bại cuộc càn quét vào Hà Đông.

Đồng chí là người đầu tiên đề xuất sáng kiến cải tiến kỹ thuật ngụy trang mìn: Dùng sơn phủ bên ngoài, bọc thêm mo cau và giấy tẩm nhựa sung, khiến thiết bị dò mìn của địch khó phát hiện. Đồng thời, đồng chí còn sử dụng mảnh bom, đạn, gang thép vụn rải trên đường để gây nhiễu, làm đối phương mất nhiều thời gian dò tìm, rơi vào trạng thái hoang mang, chán nản. Sáng kiến này nhanh chóng được phổ biến, áp dụng rộng rãi và mang lại hiệu quả cao trong chiến đấu.

Tháng 10-1949, đồng chí Trần Văn Chuông chỉ huy đơn vị bí mật vượt qua hơn 7km đồng lầy, luồn sâu qua hai bốt địch, bất ngờ đột nhập thành phố Nam Định, tập kích nhà tên chánh mật thám. Với tinh thần dũng cảm, mưu trí, đồng chí trèo lên mái nhà, đột nhập vào bên trong, tiêu diệt tên đầu sỏ, thu giữ nhiều tài liệu quan trọng và rút lui an toàn.

Năm 1950, trong trận tiến công vị trí Quyển Sơn (Kim Bảng) – trận đánh công đồn đầu tiên của bộ đội địa phương tỉnh Hà Nam – đồng chí đã xung phong đi đầu, dùng vũ khí thô sơ tiêu diệt 4 tên địch, phá vọng gác, mở cửa đột phá cho đơn vị. Trước hỏa lực dữ dội, đồng chí nhanh trí bắt lựu đạn của địch ném trả lại. Dù bị thương nặng, đồng chí vẫn nén đau, tiếp tục chiến đấu, tiêu diệt thêm 8 tên địch, góp phần cùng đơn vị tiêu diệt hoàn toàn vị trí Quyển Sơn do gần một đại đội địch chiếm giữ.

Trong trận chống càn tại Đồng Phú, Chính Lý (Lý Nhân) tháng 6-1952, đồng chí bình tĩnh chỉ huy tiểu đội kiên cường chiến đấu, kìm chân lực lượng lớn của địch gồm 5 tiểu đoàn có máy bay và pháo binh yểm trợ, tạo điều kiện cho nhân dân sơ tán an toàn, đồng thời hỗ trợ đơn vị chủ lực cơ động đánh địch từ phía sau.

Di ảnh Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Văn Chuông. Ảnh tư liệu

Tháng 2-1954, sau khi chỉ huy đơn vị phục kích bắn cháy một tàu chiến địch trên sông Hồng (đoạn Yên Lệnh), đồng chí Trần Văn Chuông tiếp tục dẫn đầu lực lượng xung phong lên bờ đê, chiếm lĩnh vị trí có lợi để đánh trả hỏa lực dữ dội từ các tàu chiến còn lại của địch. Trong lúc chiến đấu ác liệt, đồng chí không may trúng đạn và anh dũng hy sinh, nêu tấm gương sáng về tinh thần quả cảm, kiên cường chiến đấu vì Tổ quốc. Khi hy sinh, đồng chí Trần Văn Chuông là Đại đội phó Đại đội Công binh (còn có tên là Đội giao thông chiến) thuộc Tỉnh đội Hà Nam.

Với tinh thần chiến đấu dũng cảm, mưu trí, sáng tạo và nhiều chiến công xuất sắc, liệt sĩ Trần Văn Chuông đã được Đảng, Nhà nước tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhất; 28 lần được quân khu, khu ủy và tỉnh biểu dương, khen thưởng; được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng danh hiệu “Cán bộ gương mẫu” và bầu là Chiến sĩ thi đua số một của toàn liên khu.

Đặc biệt, ngày 31-8-1955, đồng chí được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa truy tặng Huân chương Quân công hạng Nhì và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên của Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, liệt sĩ Trần Văn Chuông được đặt tên cho tuyến đường tại phường Phù Vân và xã Bình Mỹ tỉnh Ninh Bình. Trên tuyến đường tỉnh 971, đoạn qua xã Bình Lục, tỉnh Ninh Bình, phần mộ của đồng chí được xây dựng khang trang, trang nghiêm, là nơi tưởng niệm người con ưu tú của quê hương Hà Nam đã anh dũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược.

* Tài liệu tham khảo: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, NXB Quân đội nhân dân