Động cơ VK-800 của Nga: Hiệu suất vượt trội so với dòng GE H80 của Mỹ

Ngành công nghiệp hàng không Nga đang đạt được những bước tiến đáng kể trong chiến lược thay thế nhập khẩu với dòng động cơ phản lực cánh quạt VK-800. Dự kiến được thử nghiệm bay trong giai đoạn 2025-2026, VK-800 được đánh giá là lựa chọn thay thế xứng đáng cho loại GE H80 do tập đoàn General Electric (Mỹ) sản xuất, vốn đang được sử dụng rộng rãi trên các dòng máy bay hạng nhẹ.

So sánh thông số kỹ thuật: VK-800 đối đầu GE H80

Dòng sản phẩm VK-800 của Nga bao gồm ba phiên bản, tích hợp hệ thống cánh quạt nội địa mới. Các phân tích kỹ thuật cho thấy VK-800 vượt trội hơn đối thủ từ Mỹ về hiệu quả sử dụng nhiên liệu, kích thước nhỏ gọn và trọng lượng tối ưu.

Đáng chú ý, GE H80 được phát triển dựa trên thiết kế Walter M601 của Séc – một dòng động cơ rất thành công và quen thuộc tại Nga. Sau khi General Electric mua lại nhà sản xuất Séc, họ đã cải tiến M601 bằng bộ nén và công nghệ blisk (đĩa nén tích hợp cánh quạt) mới để tăng hiệu suất thêm 10%. Tuy nhiên, số liệu thực tế cho thấy VK-800 vẫn duy trì được ưu thế về độ nhẹ (nhẹ hơn 40kg) và tính kinh tế khi vận hành.

Đặc điểm thiết kế và khả năng tác chiến kỹ thuật

Thiết kế của VK-800 sử dụng máy nén với một tầng ly tâm đơn tải trọng cao, đi kèm turbine một tầng và buồng đốt ngược dòng. Hệ thống còn bao gồm một turbine tự do hai tầng giúp tối ưu hóa công suất truyền động. Cấu trúc này không chỉ giúp giảm trọng lượng khô xuống còn 140kg mà còn thu gọn kích thước (rộng 0,59m và cao 0,58m), tạo điều kiện thuận lợi cho việc tích hợp vào các khung thân máy bay nhỏ.

Quá trình phát triển phiên bản VK-800S (biến thể từ động cơ trực thăng VK-800V) đã vượt qua giai đoạn khó khăn từ năm 2015 đến 2022. Hiện nay, động cơ này đã trở thành trọng tâm nghiên cứu để cung cấp sức mạnh cho các dòng máy bay dân dụng và huấn luyện nội địa.

Động cơ máy bay Nga đang thay thế vững chắc sản phẩm nhập khẩu.

Ứng dụng trên các dòng máy bay thế hệ mới

Việc sử dụng VK-800 trên các loại máy bay nội địa giúp Nga tự chủ hoàn toàn về công nghệ hàng không mà không cần phụ thuộc vào nguồn cung từ phương Tây. Các ứng dụng tiêu biểu bao gồm:

LMS-901 Baikal: Máy bay đa dụng một động cơ, tầm bay 1.500km, tốc độ tối đa 300km/h, tải trọng 1 tấn.
UTS-800: Máy bay huấn luyện một động cơ, tầm bay 1.200km, tốc độ tối đa lên tới 460km/h.
LMS-192 Osvey: Dự án hợp tác Nga - Belarus, máy bay chở khách hai động cơ với tốc độ thiết kế khoảng 390km/h.
L-410: Nâng cấp các phiên bản đã sản xuất trước đó bằng động cơ nội địa.

Lộ trình thử nghiệm và chứng nhận năm 2026

Năm 2025 đánh dấu bước ngoặt khi VK-800 bắt đầu thử nghiệm trên "phòng thí nghiệm bay" Yak-40 tại Novosibirsk. Theo kế hoạch, trong quý I năm 2026, việc chứng nhận động cơ VK-800 cùng cánh quạt AV-901 sẽ được hoàn tất.

Song song đó, máy bay Baikal sẽ tiếp tục các chuyến bay theo chương trình chứng nhận vào năm 2026, trong khi mẫu UTS-800 cũng bắt đầu các bài kiểm tra thực địa. Riêng dòng LMS-192 Osvey, sau khi hoàn thành mô hình thử nghiệm và khắc phục các thiếu sót kỹ thuật vào cuối năm 2025, dự kiến sẽ nhận được chứng nhận kiểu loại vào năm 2029.

Tuệ Nhân