Đồng euro kỹ thuật số là gì và sẽ hoạt động như thế nào?

Nguồn ảnh: Nano Banana Pro/Qazinform

Các cuộc thương lượng này nhằm hoàn tất văn bản pháp lý cuối cùng vào cuối năm nay, mở đường để Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) chính thức phê duyệt đồng euro kỹ thuật số vào ngày 1/1/2027 - đúng 25 năm kể từ khi tiền giấy và tiền xu euro chính thức được đưa vào lưu thông.

Đồng tiền kỹ thuật số này nhiều khả năng sẽ được triển khai vào năm 2029, sau giai đoạn thí điểm dự kiến bắt đầu từ năm tới với sự tham gia của khoảng 40 ngân hàng và công ty thanh toán.

Đồng euro kỹ thuật số là gì?

Đồng euro kỹ thuật số sẽ là phiên bản điện tử của tiền mặt do ECB phát hành, trở thành hình thức tiền của ngân hàng trung ương duy nhất được cung cấp trực tiếp cho công chúng dưới dạng kỹ thuật số.

ECB khẳng định sẽ tiếp tục duy trì tiền mặt trong lưu thông vô thời hạn. Tuy nhiên, việc sử dụng tiền mặt đang giảm dần theo thời gian, trong khi các loại tiền mã hóa – bao gồm cả stablecoin (tiền số được neo giá vào các đồng tiền truyền thống, chủ yếu là đồng USD) ngày càng trở nên phổ biến.

Theo ECB, tiền do ngân hàng trung ương phát hành đóng vai trò là "mỏ neo niềm tin" của toàn bộ hệ thống tài chính. Đồng euro kỹ thuật số sẽ là khoản nợ trực tiếp của ECB đối với người nắm giữ, trong khi phần lớn tiền điện tử mà người tiêu dùng đang sử dụng hiện nay thực chất là khoản nợ của các ngân hàng thương mại.

Những người ủng hộ sáng kiến này cũng cho rằng, đồng euro kỹ thuật số sẽ giúp giảm sự phụ thuộc của Khu vực đồng euro vào các tập đoàn thanh toán của Mỹ như Visa, Mastercard và PayPal, qua đó bảo vệ chủ quyền tiền tệ của EU trong bối cảnh nền kinh tế ngày càng số hóa.

ECB cũng cảnh báo rằng, các đồng stablecoin có thể tạo ra rủi ro đối với ổn định tài chính và chính sách tiền tệ, bởi chúng có thể hút tiền gửi ra khỏi hệ thống ngân hàng và không phải lúc nào cũng duy trì được giá trị ổn định.

Người dùng có mất phí hay không?

Người tiêu dùng sẽ có thể sử dụng đồng euro kỹ thuật số miễn phí, thông qua một ứng dụng chuyên dụng hoặc ngay trên các ứng dụng ngân hàng di động. Đối với những người không sử dụng điện thoại thông minh, sẽ có lựa chọn thanh toán bằng thẻ.

Các nhà bán lẻ về cơ bản sẽ bắt buộc phải chấp nhận thanh toán bằng đồng euro kỹ thuật số, do đồng tiền này có địa vị tiền pháp định. Mức phí mà các ngân hàng và nhà cung cấp dịch vụ thanh toán được phép thu của các doanh nghiệp sẽ bị giới hạn theo luật.

Tuy nhiên, các ngân hàng cho rằng họ cần được bồi hoàn chi phí nâng cấp hệ thống để có thể xử lý các giao dịch bằng đồng euro kỹ thuật số.

ECB hiện đang phối hợp với các chuyên gia thanh toán để xây dựng hạ tầng và các tiêu chuẩn kỹ thuật cho dự án. Không giống như Visa hay Mastercard, ECB dự kiến sẽ cung cấp miễn phí cả hạ tầng và bộ tiêu chuẩn này cho các ngân hàng.

Tiền tiết kiệm có thể giữ bằng đồng euro kỹ thuật số không?

Dự luật sẽ quy định mức trần đối với số lượng đồng euro kỹ thuật số mà mỗi cá nhân được phép nắm giữ nhằm ngăn chặn nguy cơ rút tiền hàng loạt khỏi hệ thống ngân hàng. Hiện EU đang thảo luận về mức giới hạn khoảng 3.000 euro/người.

Sau khi chi tiêu một phần số tiền này, người dùng có thể tiếp tục bổ sung trở lại tài khoản euro kỹ thuật số. Tuy nhiên, điều đó cũng khiến các ngân hàng lo ngại rằng tiền gửi có thể dần dịch chuyển khỏi hệ thống ngân hàng truyền thống. Để giảm bớt mối lo này, đồng euro kỹ thuật số sẽ không được hưởng lãi suất.

Quyền riêng tư sẽ được bảo đảm như thế nào?

ECB khẳng định cơ quan này sẽ không thể xem được chi tiết các khoản thanh toán của người dùng. Đối với các giao dịch được thực hiện thông qua ứng dụng ngân hàng, các ngân hàng thương mại vẫn có thể nhìn thấy dữ liệu giao dịch tương tự như đối với các hình thức thanh toán điện tử hiện nay.

Đồng euro kỹ thuật số cũng sẽ có chế độ thanh toán ngoại tuyến (offline), cho phép người dùng thực hiện giao dịch ngay cả khi không có kết nối Internet. Trong trường hợp này, chi tiết giao dịch sẽ không được ghi lại, chỉ có sự thay đổi về số dư tài khoản được hiển thị.