Động lực mới khơi thông nguồn lực đất đai

Tháo điểm nghẽn bằng cơ chế đặc thù

Nhiều dự án trung tâm thương mại, khách sạn, văn phòng cho thuê kết hợp nhà ở thương mại cao tầng sẽ được tháo gỡ điểm nghẽn bằng cơ chế, chính sách đặc thù để tiếp tục đầu tư, thi công, đưa thành phố phát triển.

Gỡ vướng cho dự án tồn đọng kéo dài

Quốc hội vừa ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 ngày 24/4/2026 (có hiệu lực từ ngày 1/5/2026) về cơ chế, chính sách đặc thù để xử lý vi phạm pháp luật về đất đai của tổ chức, cá nhân xảy ra trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực (trước ngày 1/8/2024) và tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài.

Theo đó, các dự án đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất không đúng quy định được rà soát các quy hoạch về đô thị và nông thôn mà phù hợp với quy hoạch có chức năng sử dụng đất để xây dựng nhà ở, thì UBND cấp tỉnh xác định tiền sử dụng đất, tiền thuê đất của dự án. Nhà đầu tư, chủ đầu tư thực hiện dự án hoàn thành nghĩa vụ tài chính với cơ quan nhà nước và bảo đảm năng lực để tiếp tục triển khai dự án theo quy định của pháp luật.

Dự án Khu phức hợp thương mại dịch vụ, khách sạn và căn hộ Golden Square thi công dang dở nhiều năm. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Nghị quyết cũng cho phép UBND cấp tỉnh rà soát các dự án, đất đai vi phạm về lựa chọn nhà đầu tư, giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án để áp dụng chính sách đặc thù theo quy định tại Điều 4 và Điều 5 Nghị quyết số 170/2024/QH15 (ngày 30/11/2024) của Quốc hội về cơ chế, chính sách đặc thù để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án, đất đai trong kết luận thanh tra, kiểm tra, bản án tại Thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Khánh Hòa.

Các dự án đầu tư có vi phạm về mục đích sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, chấp thuận đầu tư, chấp thuận nhà đầu tư và phù hợp với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn…, thì UBND cấp tỉnh rà soát, điều chỉnh mục tiêu dự án, điều chỉnh quyết định giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất để tiếp tục thực hiện dự án theo quy định của pháp luật...

Việc Quốc hội ban hành Nghị quyết số 29/2026/QH16 được các chủ đầu tư kỳ vọng tháo điểm nghẽn cho nhiều các dự án, đất đai trên địa bàn thành phố. Ông Nguyễn Minh Thông, đại diện Tập đoàn Alphanam tại miền Trung, bày tỏ: “Chúng tôi mong thành phố tạo điều kiện, áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù được quy định tại nghị quyết của Quốc hội để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho dự án Khu phức hợp thương mại dịch vụ, khách sạn và căn hộ Golden Square ở mặt tiền các tuyến đường Nguyễn Chí Thanh - Phạm Hồng Thái - Yên Bái (phường Hải Châu)”.

Tiếp tục tháo điểm nghẽn pháp lý

Tại hội thảo “Bất động sản Đà Nẵng: Đầu tư giá trị dài hạn và dòng chảy đô thị phía nam” được tổ chức tại Đà Nẵng mới đây, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh (BCSI) cho hay, việc áp dụng những cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội sẽ giúp khơi thông nguồn vốn, giải tỏa ách tắc ở các dự án đầu tư tồn đọng, kéo dài trên cả nước nói chung và hàng trăm dự án trên địa bàn thành phố Đà Nẵng nói riêng.

Trung ương sẽ tiếp tục rà soát, tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý cho các dự án, đất đai. Ảnh minh họa: HOÀNG HIỆP

“Chính phủ cũng vừa ban hành Nghị định số 147/2026/NĐ-CP ngày 7/5/2026 hướng dẫn thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án tồn đọng, kéo dài theo quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16. Việc thực hiện nghị quyết và nghị định này sẽ giải tỏa ách tắc cho các dự án đầu tư, nhất là các dự án bất động sản. Nếu thành phố Đà Nẵng giải quyết được những dự án này thì sẽ khơi thông được nguồn lực hàng trăm nghìn tỷ đồng để tăng trưởng”, TS. Võ Trí Thành nói.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, từ cuối năm 2025 đến nay, công tác hoàn thiện pháp luật về đất đai tiếp tục được Bộ Chính trị chỉ đạo quyết liệt theo hướng tháo gỡ điểm nghẽn, đồng bộ hệ thống pháp luật và đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Bên cạnh Nghị quyết số 29/2026/QH16, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai; trong đó có xử lý các tồn tại thực tiễn về tài chính đất đai, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư... trên địa bàn thành phố Đà Nẵng. Quốc hội cũng đã ban hành Nghị quyết số 265/2025/QH15 ngày 11/12/2025 cho phép mở rộng áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù tại Nghị quyết số 170/2024/QH15 đối với các dự án, đất đai có tình huống pháp lý tương tự trên phạm vi cả nước.

Nhiều khu đất, dự án trên địa bàn thành phố Đà Nẵng sẽ được áp dụng các cơ chế, chính sách đặc thù mới để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Ảnh: HOÀNG HIỆP

Sở Nông nghiệp và Môi trường đang chủ trì tham mưu, trình UBND thành phố, HĐND thành phố ban hành bảng giá đất; quy định mức tối đa, mức tối thiểu của hệ số điều chỉnh mức biến động thị trường; quy định hệ số điều chỉnh giá đất năm 2026 trên địa bàn thành phố… Đồng thời tham mưu thành phố tập trung tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc cho các dự án, đất đai... nhằm khơi thông nguồn lực.

350 dự án, đất đai được hưởng cơ chế đặc thù

UBND thành phố vừa ban hành Quyết định số 2234/QĐ-UBND công bố danh mục 350 dự án, đất đai trên địa bàn thành phố được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo các Nghị quyết số 170/2024/QH15 và Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội trên địa bàn thành phố (đợt 1).

Theo quyết định, danh mục được chia thành 5 phụ lục tương ứng với từng nhóm cơ chế áp dụng. Trong đó, có 206 dự án, đất đai áp dụng theo Điều 3 Nghị quyết số 170/2024/QH15; 2 dự án áp dụng theo Điều 4 và Điều 5; 8 dự án áp dụng theo Điều 7 của Nghị quyết số 170/2024/QH15. Đồng thời có 11 dự án áp dụng theo Điều 11 và 123 dự án áp dụng theo Điều 12 Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội.

Trước đó, ngày 22/5/2026, UBND thành phố ban hành Công văn số 4335/UBND-KT về việc rà soát các dự án, khu đất tồn đọng, vướng mắc kéo dài.

Trong đó yêu cầu UBND các xã, phường căn cứ quy định tại Nghị quyết số 29/2026/QH16 của Quốc hội và Nghị định số 147/2026/NĐ-CP của Chính phủ để rà soát báo cáo cụ thể các khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân. Trong đó phân loại rõ nội dung vướng mắc thuộc lĩnh vực về đất đai, quy hoạch, đầu tư, xây dựng, nghĩa vụ tài chính hoặc các nội dung khác có liên quan...

THÀNH LÂN

Tăng tốc số hóa dữ liệu

Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/1/2026 của Chính phủ quy định chi tiết việc đăng ký đất đai và tài sản gắn liền với đất dựa trên dữ liệu được số hóa; đồng thời phân cấp mạnh mẽ, chuyển giao thẩm quyền quản lý nhà nước về đất đai xuống cấp địa phương.

Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức triển khai hệ thống (phần mềm) Thông tin đất đai VBDLis thống nhất trên toàn địa bàn thành phố. Ảnh: KHÁNH HÀ

Để thực hiện tốt Nghị định số 49/2026/NĐ-CP, đòi hỏi thành phố tạo lập, hợp nhất và đồng bộ cơ sở dữ liệu số về đất đai, nhất là khắc phục hạn chế từ việc sử dụng 2 phần mềm quản lý cơ sở dữ liệu đất đai khác nhau ở 2 địa bàn thành phố Đà Nẵng cũ và tỉnh Quảng Nam cũ. Đồng thời hoàn thiện số hóa cơ sở dữ liệu về đất đai trên địa bàn thành phố. Cùng với đó, trang bị, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và thống nhất quy trình xử lý, giải quyết các thủ tục đăng ký đất đai trên môi trường điện tử.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cho hay, từ thực tế yêu cầu nói trên, vào tháng 3/2026, UBND thành phố ban hành Công văn số 1587/UBND-SNNMT triển khai thí điểm áp dụng hệ thống (phần mềm) Thông tin đất đai VBDLis để phục vụ công tác quản lý đất đai và cung cấp, giải quyết các dịch vụ công về đất đai. Thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã tổ chức các buổi hướng dẫn, tập huấn triển khai phần mềm VBDLis cho cán bộ, công chức, viên chức đang trực tiếp thực hiện nhiệm vụ lĩnh vực đất đai tại các xã, phường và các đơn vị trực thuộc. Các xã, phường triển khai áp dụng phần mềm VBDLis vào công việc chuyên môn và đang được Sở Nông nghiệp và Môi trường đồng hành, hỗ trợ để đảm bảo phần mềm được vận hành thông suốt, hiệu quả.

Việc giải quyết các thủ tục hành chính về đất đai đang tiến đến thực hiện trên môi trường điện tử. Ảnh: KHÁNH HÀ

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Thị Thanh Hải cho rằng, việc triển khai hệ thống (phần mềm) Thông tin đất đai VBDLis sẽ tạo nền tảng quan trọng trong xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai tập trung, thống nhất, phục vụ hiệu quả công tác giải quyết thủ tục hành chính, cũng như nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp. Hiện nay, việc thống nhất sử dụng một hệ thống thông tin đất đai trên toàn địa bàn thành phố đảm bảo tính đồng bộ, liên thông và minh bạch của dữ liệu.

Cùng với triển khai áp dụng thống nhất một phần quản lý và cung cấp, giải quyết các dịch vụ công về đất đai trên toàn địa bàn thành phố, việc tiếp tục số hóa, hoàn thành số hóa hồ sơ cơ sở dữ liệu đất đai cũng đang được nhiều địa phương triển khai. Việc này sẽ tiến đến giải quyết thủ tục hành chính về đất đai dựa trên dữ liệu nhanh chóng, nhất là rút ngắn thời gian cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, tạo điều kiện thuận lợi cũng như mang lại giá trị hơn cho người sử dụng đất.

Thành phố đang tiến đến việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất dựa trên cơ sở dữ liệu đất đai đã được số hóa. Ảnh: KHÁNH HÀ

Bên cạnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất dựa trên cơ sở dữ liệu đất đai, việc đăng ký thế chấp quyền sử dụng đất cũng được thực hiện tương tự. Bà Phạm Thị Thịnh, Trưởng phòng Đo đạc và Đăng ký đất đai (Cục Quản lý đất đai) nói, năm nay cả nước rất quyết liệt thực hiện hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai, đảm bảo các tính chất và yêu cầu như: đúng, đủ, sạch, sống để sẵn sàng vận hành hệ thống thông tin đất đai theo thời gian thực. Đây là một cột mốc trong công tác cải cách, giải quyết thủ tục hành chính.

Cũng theo bà Thịnh, việc thực hiện Nghị định số 49/2026/NĐ-CP sẽ tác động và thay đổi trong hoạt động của Văn phòng Đăng ký đất đai và hướng tới quản lý đất đai linh hoạt, hiệu quả. Đồng thời trao quyền chủ động cho địa phương, đơn vị cơ sở. Cùng với đó, đảm bảo dữ liệu bản đồ phục vụ kịp thời cho người sử dụng đất và công tác quản lý nhà nước; tháo gỡ các vướng mắc trong hoạt động đăng ký đất đai và góp phần khơi thông nguồn lực đất đai, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.

Tạo đà phát triển bền vững

Thành phố Đà Nẵng từng là địa phương thực hiện rất thành công việc khai thác nguồn lực đất đai để xây dựng đô thị hiện đại. Những cơ chế, chính sách đặc thù mới của Trung ương sẽ tiếp tục giúp Đà Nẵng huy động nguồn lực quan trọng này phục vụ phát triển thành phố.

Thành phố Đà Nẵng sẽ tiếp tục huy động nguồn lực đất đai để đầu tư, phát triển đô thị hiện đại. Ảnh minh họa: NAM TRÂN

Đẩy mạnh đấu giá đất

Hiện nay, các khoản thu về nhà, đất đang là một trong những nguồn thu quan trọng cho ngân sách thành phố Đà Nẵng; trong đó, công tác đấu giá quyền sử dụng đất là giải pháp quan trọng thúc đẩy nguồn thu ngân sách từ đất đai. Trong 4 tháng đầu năm 2026, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng phối hợp Công ty Đấu giá hợp danh Đấu giá Việt Nam tổ chức đấu giá thành công 59/62 lô đất ở với tổng số tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất sẽ được nộp vào ngân sách thành phố hơn 549,6 tỷ đồng, nhiều hơn 242,3 tỷ đồng (cao gấp 1,79 lần so với giá khởi điểm và nhiều gấp 2,5 lần so với cùng kỳ năm 2025). Kết quả này cao hơn mục tiêu đề ra, cho thấy quỹ đất của thành phố đang thu hút sự quan tâm của người dân và các nhà đầu tư.

Giám đốc Công ty Đấu giá hợp danh Đấu giá Việt Nam Nguyễn Thị Thu Giang, cho biết: “Kết quả đấu giá đất trên địa bàn Đà Nẵng sau 2 đợt đấu giá của năm 2026 có sự khác biệt rất lớn so với năm 2025 với tỷ lệ số lô đất được đấu giá thành công hơn 95%. Số tiền trúng đấu giá quyền sử dụng đất cũng nhiều hơn so với giá khởi điểm”.

Hiện nay, 2 đơn vị nói trên đang thông báo tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất (thuê đất trong 50 năm) tại dự án Tổ hợp công trình phục vụ Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng (phường Ngũ Hành Sơn) theo hình thức trực tuyến trên website “https://daugiavietnam.vn” hoặc “https://online.daugiavietnam.vn” diễn ra vào ngày 8/6/2026 với giá khởi điểm hơn 1.751 tỷ đồng.

Lãnh đạo Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng và Công ty Đấu giá hợp danh Đấu giá Việt Nam theo dõi các phiên đấu giá trực tuyến trong tháng 4/2026. Ảnh: NAM TRÂN

Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố Đà Nẵng Võ Nguyên Chương cho biết, trên cơ sở thống kê danh mục đấu giá quyền sử dụng đất trong năm 2026, tổng nguồn thu tiền sử dụng đất từ đấu giá đất ít nhất khoảng 11.991 tỷ đồng (theo giá khởi điểm). Nếu công tác đấu giá thành công với tỷ lệ 40-50% tổng số khu, lô đất, thì dự kiến số tiền sử dụng đất thu được 4.796 đến 5.995 tỷ đồng (theo giá khởi điểm).

Nhiều điểm mới về chính sách đất đai

Vướng mắc lớn nhất hiện nay trong công tác đấu giá các khu đất lớn là việc xác định và phê duyệt giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất còn kéo dài. Giải quyết thực trạng này, trong Nghị quyết số 254/2025/QH15 ngày 11/12/2025 của Quốc hội về quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành, có quy định một số cơ chế, chính sách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc và đẩy mạnh công tác đấu giá quyền sử dụng đất. Bà Nguyễn Thị Minh Phương, Phó Trưởng phòng Kinh tế và phát triển quỹ đất Cục Quản lý đất đai (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho hay, một điểm mới của Nghị quyết số 254/2025/QH15 là bảng giá đất được xem là một trong các căn cứ xác định giá khởi điểm để đấu giá quyền sử dụng đất. Trường hợp đất đưa ra đấu giá 2 lần không thành mà tiếp tục tổ chức đấu giá lại thì được xác định lại giá khởi điểm theo quy định của nghị quyết này.

Các chuyên gia đề nghị Đà Nẵng tái triển khai hình thức đầu tư BT đối với các dự án đầu tư phát triển, nhất là các dự án kết cấu, cơ sở hạ tầng. Ảnh minh họa: NAM TRÂN

Một trong những điểm mới của Nghị quyết số 254/2025/QH15 là bổ sung quy định mới về quỹ đất thanh toán cho dự án được đầu tư theo hình thức xây dựng - chuyển giao (BT). Quy định này được các chuyên gia kỳ vọng không chỉ tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện hiện nay, mà sẽ huy động được nguồn lực lớn để đầu tư các dự án phát triển thành phố… TS. Nguyễn Anh Tuấn, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp đầu tư nước ngoài (VAFIE) cho rằng, trong các chính sách thu hút dự án đầu tư phát triển trên địa bàn thành phố, nhất là các dự án kết cấu hạ tầng, Đà Nẵng cần tái áp dụng hình thức đầu tư theo hợp đồng BT mà thành phố đã từng thực hiện rất tốt trong giai đoạn trước đây.

Bà Kiều Thị Kim Dung, Phó phòng Chính sách - Pháp chế Cục Quản lý đất đai, thông tin: Nghị quyết số 254/2025/QH15 bổ sung trường hợp Nhà nước thu hồi đất nhằm tạo quỹ đất để thanh toán cho dự án được đầu tư theo hợp đồng BT. Bên cạnh đó, bổ sung trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất là giao đất, cho thuê đất đối với diện tích đất thanh toán cho hợp đồng BT. Thời điểm xác định giá đất là thời điểm Nhà nước quyết định giao đất, cho thuê đất. Nếu xảy ra trường hợp chậm giao đất, cho thuê đất để thanh toán cho hợp đồng BT thì nhà đầu tư được hưởng thêm một khoản tiền tương ứng với mức lãi suất trung bình của các ngân hàng thương mại đối với phần giá trị của hạng mục công trình hoặc công trình...

◈

Nội dung: HOÀNG HIỆP - KHÁNH HÀ - NAM TRÂN

Trình bày: Minh Tạo