Đồng Nai - trung tâm công nghiệp công nghệ cao của Việt Nam

Khu công nghiệp Nhơn Trạch 2 có hạ tầng hoàn thiện, hiện đại, đáp ứng các dịch vụ chất lượng cho doanh nghiệp thứ cấp. Ảnh: Vương Thế

Khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu chọn lọc đầu tư dự án công nghiệp, hình thành các trung tâm sản xuất công nghệ cao là điều đặc biệt quan trọng để định vị thương hiệu Đồng Nai trên bản đồ công nghiệp Việt Nam.

Phát triển mạnh hạ tầng công nghiệp xanh

Đồng Nai luôn xác định hạ tầng kỹ thuật, logistics, năng lượng, hạ tầng số và hạ tầng xanh chính là các yếu tố giữ vai trò quyết định năng lực cạnh tranh thu hút đầu tư, đặc biệt là đối với các dự án quy mô lớn, công nghệ cao. Do đó, tỉnh đang tập trung thúc đẩy đầu tư và phát triển các hệ thống này tạo điều kiện cho sự phát triển các khu công nghiệp (KCN) nói chung và kinh tế của địa phương nói riêng. Đối với hạ tầng kỹ thuật và logistics được ưu tiên đồng bộ, kết nối vùng. Các KCN đang hoạt động và các KCN đang trong giai đoạn quy hoạch phát triển đều gắn với các trục giao thông chiến lược, tạo lợi thế lớn về chuỗi cung ứng và xuất khẩu. Các KCN đi vào hoạt động đều phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung; khuyến khích sử dụng các hệ thống sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng.

Theo Ban Quản lý các KCN, khu kinh tế tỉnh Đồng Nai, đơn vị tiếp tục thực hiện một số nhiệm vụ và giải pháp trọng tâm để thực hiện mục tiêu trên với tiêu chí về công nghệ, môi trường, liên kết chuỗi cung ứng và giá trị gia tăng được đặt lên hàng đầu. Trong đó, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền thực hiện xanh hóa các KCN hiện hữu; đồng thời tham mưu UBND tỉnh kế hoạch thực hiện chuyển hóa các KCN hiện hữu thành KCN xanh, sinh thái, khu công nghệ cao.

Theo đánh giá của các chuyên gia, với sự chủ động của mình, 5-10 năm tiếp theo là những cột mốc quan trọng, định hình sự phát triển của Đồng Nai cho cả chặng đường dài. Trong đó, Đồng Nai sẽ có hệ thống KCN hiện đại, sinh thái, đồng bộ với hạ tầng giao thông, hạ tầng xã hội, đô thị, năng lượng, logistics; số hóa và yếu tố môi trường. Hệ thống các KCN sẽ là trung tâm sản xuất - logistics hàng đầu cả nước, đóng góp lớn cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam; tạo việc làm ổn định cho hàng triệu lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, phát triển bền vững.

Cùng với quá trình chuyển đổi, việc phát triển các KCN mới, quy mô lớn là rất cấp thiết hiện nay. Dự kiến năm 2027, Đồng Nai sẽ đưa vào sử dụng 3 KCN mới, quy mô gần 2,3 ngàn hécta kế cận Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Đây là những dự án đóng vai trò quan trọng trong thu hút đầu tư của địa phương, đặc biệt là các tập đoàn quốc tế lớn, góp phần đắc lực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số trong giai đoạn tới.

Theo Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Út, Đồng Nai có nhiều tiềm năng, cơ hội phát triển, xứng đáng với vị thế hiện có của mình. Điều quan trọng là các đơn vị liên quan, nhà đầu tư các dự án hạ tầng công nghiệp cùng nỗ lực triển khai, thực hiện nhiệm vụ của mình, đón đầu và khai thác tối đa lợi thế phát triển của địa phương.

Chọn lọc đầu tư, phát triển ngành nghề công nghiệp công nghệ cao

Theo PGS.TS Nguyễn Hoàng Phương, Phó Trưởng khoa Kinh tế - xã hội và môi trường, Học viện Chính trị khu vực II, trong tương lai, Đồng Nai cần tiếp tục mạnh mẽ lộ trình phát triển hiện đại của mình. Vấn đề cốt lõi là chuyển từ mô hình công nghiệp gia công sang công nghiệp công nghệ cao và giá trị gia tăng lớn. Đồng Nai cần ưu tiên phát triển các ngành mũi nhọn như: hàng không, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và tự động hóa; đồng thời hiện đại hóa hệ thống KCN theo hướng sinh thái, thông minh và gắn với đổi mới sáng tạo.

Khu công nghiệp Giang Điền có vị trí đắc địa, ưu tiên thu hút các ngành công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và một số ngành công nghiệp chế biến, chế tạo. Ảnh: Vương Thế

Song song đó, PGS.TS Nguyễn Hoàng Phương cũng cho rằng: Tỉnh cần tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng hợp lý giữa các khu vực, gắn kết chặt giữa công nghiệp, đô thị và logistics, đặc biệt là khu vực Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Nếu tận dụng tốt các lợi thế hiện có và thực hiện đúng hướng tái định vị, Đồng Nai hoàn toàn có khả năng chuyển mình từ một tỉnh công nghiệp truyền thống trở thành trung tâm logistics và công nghệ cao có năng lực cạnh tranh quốc tế.

Thực tiễn tại địa phương trong những năm qua cho thấy sự chuyển biến mạnh mẽ trong thu hút đầu tư với việc chọn lọc dự án có công nghệ cao. Bám sát Nghị quyết số 50-NQ/TW, ngày 20-8-2019 của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030, Đồng Nai đã chủ động chuyển hướng chiến lược, từ “thu hút bằng số lượng” sang “thu hút bằng chất lượng”. Tỉnh đặt mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao và logistics hiện đại của vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các KCN, khu kinh tế tỉnh Đồng Nai Phạm Việt Phương khẳng định: Đồng Nai ưu tiên thu hút đầu tư những dự án sản xuất công nghiệp sử dụng công nghệ cao, các dự án đầu tư mới phù hợp với định hướng phát triển bền vững, chiến lược xanh của tỉnh, tập trung vào các dự án vốn đầu tư lớn, công nghiệp hỗ trợ, điện tử, bán dẫn, cơ khí chính xác… Các dự án sử dụng công nghệ tiên tiến, tự động hóa cao, tiết kiệm năng lượng, có hoạt động nghiên cứu, phát triển hoặc chuyển giao công nghệ. Khuyến khích các doanh nghiệp sử dụng năng lượng tái tạo, tái chế nước, tham gia mô hình KCN sinh thái, kinh tế tuần hoàn.

Tương tự, theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Võ Hoàng Khai, giai đoạn 2026-2027, Đồng Nai thực hiện khảo sát, đánh giá hiện trạng năng lực công nghệ tại các doanh nghiệp, KCN; xây dựng bộ tiêu chí đánh giá khả năng tiếp cận và hấp thụ công nghệ. Cùng với đó là tổ chức các hội thảo chuyên đề, lấy ý kiến chuyên gia, viện - trường, doanh nghiệp và xây dựng bản đồ công nghệ. Trên cơ sở đó, địa phương hoàn thiện bản đồ công nghệ cho từng ngành mũi nhọn; xây dựng cơ sở dữ liệu công nghệ và đổi mới sáng tạo của tỉnh và triển khai một số dự án thí điểm ứng dụng công nghệ cốt lõi trong các lĩnh vực ưu tiên.