Động thái hạ nhiệt thanh khoản của Ngân hàng Nhà nước

Theo thông báo gửi đến các ngân hàng thương mại, cơ quan điều hành sẽ mua USD giao ngay đều đặn vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần. Các phiên giao dịch trùng ngày nghỉ lễ sẽ dời sang ngày làm việc kế tiếp.

Hội nghiên cứu thị trường liên ngân hàng (VIRA) cho biết bên bán là các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng ngoại có trạng thái ngoại tệ dương tại thời điểm chốt sổ cuối ngày hôm trước. Quy mô mua tối đa mỗi phiên sẽ đưa trạng thái ngoại tệ của từng đơn vị về ngưỡng cân bằng.

Ngân hàng Nhà nước mở thêm kênh cung ứng thanh khoản cho ngân hàng thương mại.

Đây là lần đầu tiên sau một thời gian dài kể từ năm 2023 nhà điều hành từng mua lại 6 tỷ USD. Nghiệp vụ mua đứt này tạo ra dòng tiền đồng thực chất chảy vào hệ thống mà không phải hoàn trả, vượt trội hơn hẳn cơ chế hoán đổi ngoại tệ kỳ hạn 182 ngày với hạn mức 2 tỷ USD và tỷ giá 24.399 đồng vừa được NHNN triển khai .

Bà Nguyễn Linh Phương, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ (NHNN) cho biết trong ngày 9/11, gần 50.000 tỷ đồng đã được cung ứng cho hệ thống ngân hàng thông qua nghiệp vụ hoán đổi ngoại tệ. 

Động thái bơm tiền diễn ra đúng lúc thị trường liên ngân hàng bắt đầu căng thẳng theo tính chất mùa vụ. Lãi suất qua đêm đã nhảy vọt từ 3,7% ngày 03/11 lên 4,60% vào ngày 09/11. Cùng giai đoạn đó, dư nợ trên thị trường mở cũng leo thang từ 116.381 tỷ đồng lên 124.862 tỷ đồng.

Thời điểm này, nhu cầu vốn của các nhà băng đang tăng vọt để phục vụ chi trả, giải ngân các dự án lớn và chuẩn bị quyết toán sổ sách cuối năm. Dù tỷ giá USD/VND trên thị trường thương mại gần đây khá ổn định và liên tục giảm, nhưng việc thiếu hụt thanh khoản tiền đồng ngắn hạn đã thôi thúc nhà điều hành phải can thiệp bằng nhiều công cụ song hành.

Giới phân tích đánh giá quý IV là thời điểm lý tưởng nhất để tích lũy ngoại tệ nhờ xuất khẩu bội thu và dòng kiều hối đổ về. Hoạt động gom USD giao ngay vì thế vừa giúp bổ sung nguồn đệm dự trữ quốc gia, vốn từng giảm 24 tỷ USD từ đỉnh gần 112 tỷ USD đầu năm 2022 xuống còn 87,6 tỷ USD vào tháng 4 năm nay, vừa hạ nhiệt mặt bằng lãi suất vay mượn giữa các ngân hàng.

Ông Trần Chí Thanh, Phó Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc Khối Nguồn vốn và Ngoại hối của VIB, nhận định việc kết hợp hoán đổi ngoại tệ với mua ngoại tệ giao ngay có thể hỗ trợ thanh khoản và giảm áp lực lãi suất.

“Khi đến mùa vụ kiều hối và mùa vụ xuất khẩu cuối năm, khi nguồn ngoại tệ dồi dào thì có thể Ngân hàng Nhà nước sẽ mua được ngoại tệ để tăng dự trữ ngoại hối, đồng thời cung thêm nguồn VND cho thị trường”, ông Thanh phân tích.

Chia sẻ tại phiên họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 10, Phó thống đốc NHNN nước Phạm Thanh Hà nhấn mạnh mục tiêu là duy trì nguồn vốn dồi dào nhằm giảm chi phí vay mượn cho nền kinh tế. Song song với việc bơm vốn qua thị trường mở, tái cấp vốn và hoán đổi ngoại tệ, cơ quan quản lý đã chỉ đạo các tổ chức tín dụng ghìm lãi suất huy động và cho vay.

Yêu cầu đặt ra là hạ lãi suất huy động từ 0,5 đến 1%/năm với kỳ hạn từ 6 tháng trở lên, đồng thời giảm lãi suất cho vay từ 1,5 đến 2%/năm ở các lĩnh vực ưu tiên.

Cuối tháng 10, lãi suất huy động bình quân cho các khoản tiền gửi mới giảm khoảng 0,4%/năm, lãi vay mới giảm từ 0,2 đến 0,5% /năm, cùng hơn 20 ngân hàng tung các gói tín dụng ưu đãi sâu.

Thực tế thị trường đầu tháng 11 ghi nhận khối ngân hàng quốc doanh và nước ngoài đã giảm lãi suất niêm yết khoảng 0,5%/năm, trong khi khối thương mại cổ phần giảm từ 0,5 đến 0,7%/năm. 

Thời gian tới, nhà điều hành khẳng định tiếp tục bám sát dòng vốn tín dụng trong hai tháng cuối năm, điều hành tỷ giá linh hoạt và chủ động tiếp ứng thanh khoản để thúc đẩy dòng tiền chảy mạnh vào sản xuất kinh doanh.