Đồng Tháp: Chủ động phòng cháy, chữa cháy

TIỀM ẨN NHIỀU NGUY CƠ, HẬU QUẢ KHÓ LƯỜNG

Theo thống kê, hiện trên địa bàn tỉnh, có tổng cộng 287 chợ, trung tâm thương mại và siêu thị thuộc diện quản lý về PCCC theo quy định tại Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15-5-2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật PCCC và CNCH.

Lễ ra mắt mô hình “Lắp đặt cầu dao chống cháy, nổ cho các hộ dân” Tổ 9, khóm Sa Giang, phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: PHƯỚC THANH

Trong đó, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an tỉnh Đồng Tháp trực tiếp quản lý 185 cơ sở, gồm: 130 chợ (9 chợ hạng 1, 41 chợ hạng 2 và 80 chợ hạng 3), 7 trung tâm thương mại độc lập và 48 siêu thị độc lập; UBND cấp xã quản lý 102 cơ sở còn lại, trong đó có 63 chợ hạng 3 và 39 siêu thị độc lập.

Nhìn tổng thể, phần lớn các chợ trên địa bàn tỉnh là chợ hạng 2, hạng 3 với quy mô vừa và nhỏ, mật độ tiểu thương đông, hàng hóa tập trung lớn, đa dạng chủng loại, trong đó nhiều mặt hàng dễ cháy như: Quần áo, giày dép, nhựa, giấy, bao bì, đồ gia dụng, vàng mã…

Đây là những yếu tố làm gia tăng nguy cơ cháy, nổ và gây khó khăn cho công tác chữa cháy khi có sự cố xảy ra.

Đáng chú ý, hệ thống điện tại các chợ dân sinh được sử dụng với tần suất cao, nhiều điểm đấu nối tạm bợ, câu mắc dây dẫn không bảo đảm kỹ thuật; một số hộ kinh doanh còn sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện công suất lớn để phục vụ sinh hoạt và kinh doanh.

Bên cạnh đó, nhiều cơ sở chưa bố trí hàng hóa bảo đảm khoảng cách an toàn PCCC, để xảy ra tình trạng lấn chiếm lối đi, hành lang thoát nạn, che chắn lối tiếp cận của lực lượng chữa cháy.

Một số chợ được xây dựng từ lâu, cơ sở hạ tầng xuống cấp, hệ thống báo cháy và chữa cháy tự động chưa được đầu tư đồng bộ hoặc hoạt động không hiệu quả.

Đối với các trung tâm thương mại và siêu thị, mặc dù được đầu tư hiện đại hơn, nhưng do tập trung đông người, sử dụng nhiều thiết bị điện, điều hòa không khí, biển quảng cáo cùng hệ thống kỹ thuật phức tạp, nên khi xảy ra cháy có khả năng phát sinh nhiều khói, khí độc, ảnh hưởng trực tiếp đến tính mạng con người và gây thiệt hại lớn về tài sản.

Đại tá Nguyễn Hải An, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an tỉnh Đồng Tháp, nhấn mạnh: “Bảo đảm an toàn PCCC và CNCH tại chợ, trung tâm thương mại, siêu thị không chỉ là trách nhiệm của lực lượng Công an, mà cần sự chung tay của chính quyền địa phương, Ban Quản lý chợ, tiểu thương và toàn thể Nhân dân.

Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa sẽ góp phần hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy, nổ xảy ra, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân, giữ vững ổn định an ninh, trật tự và phục vụ hiệu quả sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Đồng Tháp trong giai đoạn hiện nay”.

Theo Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an tỉnh Đồng Tháp, nguyên nhân các vụ cháy tại chợ và trung tâm thương mại chủ yếu xuất phát từ sự cố hệ thống điện như: Quá tải, chập điện, rò rỉ điện, sử dụng thiết bị điện không bảo đảm an toàn hoặc không ngắt nguồn điện sau khi kết thúc hoạt động kinh doanh.

Ngoài ra, còn có các nguyên nhân khác dẫn đến cháy, nổ như: Bất cẩn trong sử dụng lửa, nguồn nhiệt; thắp nhang thờ cúng không đúng nơi quy định; hàn cắt kim loại không bảo đảm an toàn; đốt vàng mã, hút thuốc không đúng nơi quy định; hàng hóa sắp xếp quá tải, che chắn hệ thống điện và thiết bị chữa cháy.

Đáng quan tâm là một số trường hợp còn xuất phát từ ý thức chủ quan của người đứng đầu cơ sở, tiểu thương và người lao động trong việc chấp hành các quy định an toàn PCCC.

Từ thực tế đó có thể thấy, khi cháy xảy ra tại chợ và trung tâm thương mại, hậu quả thường rất nghiêm trọng.

Do hàng hóa chứa nhiều chất dễ cháy nên đám cháy phát triển nhanh, tỏa nhiệt lớn, sinh nhiều khói khí độc, dễ cháy lan sang các gian hàng lân cận. Nhiều vụ cháy xảy ra vào ban đêm, thời điểm ít người phát hiện, dẫn đến khi lực lượng chữa cháy tiếp cận thì đám cháy đã bùng phát mạnh.

Cùng với đó, một số chợ có đường giao thông hẹp, việc tiếp cận nguồn nước và triển khai phương tiện chữa cháy còn gặp nhiều khó khăn. Ngoài thiệt hại về tài sản, cháy chợ còn ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh, đời sống tiểu thương và tình hình an ninh, trật tự tại địa phương.

KIÊN QUYẾT XỬ LÝ VI PHẠM, NHÂN RỘNG MÔ HÌNH AN TOÀN

Trước thực trạng trên, để bảo đảm các điều kiện an toàn PCCC và CNCH đối với chợ, trung tâm thương mại, siêu thị trên địa bàn tỉnh, lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH - Công an tỉnh Đồng Tháp tiếp tục tăng cường kiểm tra an toàn PCCC đối với các cơ sở có nguy hiểm cháy, nổ cao; kiên quyết xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật.

Thành viên Đội Phòng cháy chữa cháy khu vực chợ Cái Bè là các tiểu thương của chợ.

Đồng thời, đẩy mạnh hướng dẫn các cơ sở tự kiểm tra, tự khắc phục tồn tại, thiếu sót; rà soát điều kiện thoát nạn, hệ thống điện, phương tiện chữa cháy tại chỗ và xây dựng phương án chữa cháy phù hợp với thực tế từng cơ sở.

Thực tế cho thấy, khi có sự đồng thuận và chung tay của cộng đồng, hiệu quả PCCC được nâng lên rõ rệt. Điển hình như Đội PCCC khu vực chợ Cái Bè (xã Cái Bè) do ông Lê Văn Huệ làm Đội trưởng được thành lập từ sự tự nguyện của các tiểu thương và người dân địa phương.

Người dân tự đóng góp kinh phí mua sắm trang thiết bị, tự nguyện tham gia luyện tập và luôn sẵn sàng ứng cứu khi có sự cố. Ông Huệ chia sẻ: “Ở đây, người dân đồng tình lắm.

Lúc xảy ra hỏa hoạn, mọi người cùng với Đội, và những người nòng cốt hỗ trợ”. Nhờ tinh thần đoàn kết và phản ứng kịp thời đó, Đội PCCC khu vực chợ xử lý kịp thời, hiệu quả 2 vụ cháy xảy ra trong khu vực, bảo vệ an toàn tài sản cho người dân xung quanh.

Đối với các Ban Quản lý chợ, chủ đầu tư trung tâm thương mại, siêu thị, cần thường xuyên kiểm tra hệ thống điện, thay thế kịp thời các thiết bị xuống cấp, không để tình trạng câu mắc điện tùy tiện, sử dụng dây dẫn không bảo đảm chất lượng; hàng hóa phải được sắp xếp gọn gàng, bảo đảm khoảng cách an toàn, không lấn chiếm lối thoát nạn và vị trí đặt phương tiện chữa cháy; trang bị đầy đủ bình chữa cháy xách tay, hệ thống báo cháy và chữa cháy theo quy định; thường xuyên tổ chức thực tập phương án chữa cháy và CNCH để nâng cao khả năng xử lý tình huống cho lực lượng tại chỗ.

Về phía tiểu thương và người dân, cần nâng cao ý thức chấp hành các quy định về PCCC; không sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt tùy tiện trong khu vực kinh doanh; không đun nấu, thờ cúng trong quầy sạp; chủ động kiểm tra thiết bị điện trước khi ra về và ngắt toàn bộ nguồn điện không cần thiết.

Khi phát hiện cháy, phải nhanh chóng báo động cho mọi người xung quanh, gọi ngay số điện thoại 114 và sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ để xử lý ngay từ ban đầu.

Song song với các giải pháp trên, cần tiếp tục phát huy hiệu quả phong trào Toàn dân tham gia PCCC và CNCH; xây dựng và nhân rộng các mô hình an toàn PCCC như: “Tổ liên gia an toàn PCCC”, “Điểm chữa cháy công cộng”, “Chợ an toàn PCCC”, “Lắp đặt cầu dao chống cháy, nổ”…; tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức trực quan, dễ tiếp cận để nâng cao nhận thức, kỹ năng thoát nạn và xử lý tình huống cháy, nổ cho người dân và tiểu thương.