Đột phá trong nghiên cứu âm thanh của cá voi
Theo hãng thông tấn AP ngày 16/3, các nhà nghiên cứu tại Viện Hải dương học Woods Hole (Massachusetts, Mỹ) vừa công bố phát hiện bản ghi âm tiếng cá voi lưng gù có từ tháng 3/1949 ngoài khơi Bermuda, được cho là bản ghi âm sớm nhất từng được biết đến.

Một con cá voi lưng gù ở kênh đào Work Channel, thuộc tỉnh British Columbia, Canada. Ảnh: AFP/TTXVN
Phát hiện này giúp làm rõ cách cá voi giao tiếp trong bối cảnh đại dương yên tĩnh hơn nhiều so với ngày nay.
Theo các nhà khoa học, bản ghi này xuất hiện sớm hơn gần 20 năm so với thời điểm con người chính thức nhận diện và nghiên cứu tiếng hát của cá voi. Vào cuối thập niên 1940, các nhà khoa học tại Woods Hole khi đang thử nghiệm hệ thống sonar và tiến hành các thí nghiệm âm học với Hải quân Mỹ đã vô tình ghi lại âm thanh này.
Nhờ lưu trữ trên đĩa nhựa thay vì băng từ, bản ghi đã tồn tại bền vững qua nhiều thập kỷ và có thể được phân tích lại bằng công nghệ hiện đại.
Các nhà nghiên cứu cho biết âm thanh đóng vai trò sống còn đối với cá voi. Hiện có hơn 90 loài cá voi, cá heo và cá heo chuột có khả năng phát ra âm thanh như tiếng “click”, tiếng huýt sáo và các âm gọi phức tạp.
Những tín hiệu này giúp chúng giao tiếp, tìm kiếm thức ăn, định hướng và nhận biết môi trường xung quanh.
Tuy nhiên, môi trường âm thanh dưới đại dương đã thay đổi đáng kể theo thời gian. Một nghiên cứu của Viện Hải dương học Scripps vào giữa những năm 2000 cho thấy mức độ tiếng ồn dưới nước ngoài khơi Nam California đã tăng gấp mười lần so với những năm 1960. Tiếng ồn từ tàu thuyền và hoạt động của con người được xem là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giao tiếp của sinh vật biển.
Chính vì vậy, những bản ghi từ giai đoạn đại dương còn “yên tĩnh” như phát hiện lần này mang ý nghĩa đặc biệt. Chúng giúp các nhà khoa học có cơ sở so sánh để hiểu rõ hơn tác động của tiếng ồn nhân tạo đối với đời sống của cá voi.
Cá voi lưng gù từ lâu được xem là “ca sĩ” của đại dương nhờ những giai điệu phức tạp và giàu cảm xúc. Dù có thể nặng tới khoảng 25 tấn, nhưng loài này vẫn tạo ra những chuỗi âm thanh mà nhiều người mô tả là ma mị và da diết.
Tiếng hát của chúng từng thu hút sự chú ý rộng rãi của công chúng. Năm 1970, nhà khoa học Roger Payne phát hành album “Bài hát của cá voi lưng gù”, ghi lại âm thanh của loài này. Album đã bán được hơn 100.000 bản và trở thành sản phẩm về môi trường bán chạy nhất mọi thời đại.
Không chỉ dừng lại ở giá trị khoa học, những bản ghi như vậy còn góp phần thúc đẩy phong trào bảo vệ cá voi trên toàn cầu, đặc biệt là các nỗ lực chấm dứt hoạt động săn bắt cá voi thương mại.











