Drone mở ra hướng mới trong phục hồi rừng ở địa hình hiểm trở

Máy bay không người lái (drone) đang trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả trong công tác phục hồi rừng tại nhiều quốc gia, đặc biệt ở những khu vực đồi núi dốc, hiểm trở hoặc khó tiếp cận bằng phương pháp trồng rừng truyền thống.

Với khả năng mang theo hạt giống và phân tán từ trên không theo lộ trình được lập trình sẵn, drone giúp đẩy nhanh quá trình tái gieo hạt trên diện rộng, góp phần khôi phục các hệ sinh thái rừng và tăng cường khả năng hấp thụ khí nhà kính.

Theo các chuyên gia lâm nghiệp, việc trồng rừng tại các vùng núi cao thường gặp nhiều khó khăn do địa hình phức tạp, chi phí nhân công lớn và mất nhiều thời gian vận chuyển cây giống. Trong khi đó, drone có thể bay đến những khu vực mà con người khó tiếp cận, xác định chính xác vị trí cần gieo trồng thông qua hệ thống định vị GPS, bản đồ địa hình và dữ liệu viễn thám.

Nhiều mẫu drone hiện nay được thiết kế để mang theo các viên hạt giống đã được bọc lớp dinh dưỡng và chất giữ ẩm. Sau khi được thả xuống đất, lớp vỏ này giúp tăng khả năng nảy mầm và bảo vệ hạt trong giai đoạn đầu phát triển. Nhờ hoạt động tự động theo tuyến bay được lập trình, một thiết bị có thể gieo hàng chục nghìn hạt giống chỉ trong vài giờ, nhanh hơn nhiều lần so với phương pháp thủ công.

Khung cảnh rừng nguyên sinh Vườn quốc gia Ea Sô, tỉnh Đắk Lắk. Ảnh: Kha Phạm - TTXVN

Bên cạnh tốc độ, công nghệ này còn giúp giảm chi phí nhân lực, hạn chế tác động đến hệ sinh thái do không cần mở đường hoặc đưa nhiều người vào rừng. Drone cũng có thể kết hợp chụp ảnh, theo dõi tỷ lệ nảy mầm và đánh giá tình trạng sinh trưởng của cây sau khi gieo, tạo điều kiện để các đơn vị quản lý điều chỉnh kế hoạch phục hồi rừng kịp thời.

Việc đẩy nhanh tốc độ tái tạo rừng mang ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng. Khi rừng được phục hồi, lượng CO₂ trong khí quyển sẽ dần được hấp thụ thông qua quá trình quang hợp, đồng thời hình thành trở lại các "bể chứa các-bon" tự nhiên. Điều này góp phần giảm nồng độ khí nhà kính trong khí quyển và hạn chế tác động của hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Ngoài khả năng hấp thụ CO₂, những cánh rừng mới còn giúp ổn định đất, giảm xói mòn, bảo vệ nguồn nước và tạo môi trường sống cho nhiều loài động, thực vật. Đây là những lợi ích quan trọng đối với các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của sạt lở đất, hạn hán hoặc suy giảm đa dạng sinh học.

Tại Việt Nam, drone đã bước đầu được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực nông nghiệp và quản lý tài nguyên. Các chuyên gia nhận định, nếu kết hợp công nghệ bay không người lái với dữ liệu vệ tinh, trí tuệ nhân tạo và quy hoạch lâm nghiệp, việc phục hồi rừng sau cháy hoặc trên các vùng đất trống, đồi núi khó tiếp cận sẽ trở nên hiệu quả hơn trong tương lai.

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng "0" vào năm 2050 như cam kết tại Hội nghị thượng đỉnh về biến đổi khí hậu của Liên Hợp Quốc (COP26), ứng dụng drone trong tái gieo hạt được xem là giải pháp công nghệ đầy triển vọng. Không chỉ rút ngắn thời gian phục hồi rừng, công nghệ này còn góp phần nhanh chóng tái thiết lập các bể chứa các-bon tự nhiên, nâng cao năng lực hấp thụ khí nhà kính và hỗ trợ các nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.