Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh 26.000 tỷ đồng đối mặt nguy cơ dừng thi công

Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, tuyến giao thông huyết mạch kết nối Lạng Sơn và Cao Bằng, đang đứng trước thách thức lớn khi chi phí nhiên liệu và vật liệu tăng đột biến. Trước tình hình này, doanh nghiệp thực hiện dự án đã kiến nghị tạm dừng thi công hoặc chuyển đổi hình thức đầu tư để tránh nguy cơ chậm tiến độ kéo dài.

Áp lực từ giá nhiên liệu tăng 132%

Theo báo cáo từ Công ty Cổ phần Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, từ đầu tháng 3/2026, giá nhiên liệu tại khu vực thi công đã ghi nhận mức tăng kỷ lục. Cụ thể, dầu DO - loại nhiên liệu thiết yếu cho máy móc công trình - đã tăng từ 17.629 đồng/lít lên 44.788 đồng/lít (chưa bao gồm phí vận chuyển), tương đương mức tăng 132% so với thời điểm cuối tháng 1.

Với nhu cầu tiêu thụ khoảng 150.000 lít dầu mỗi ngày trên toàn công trường, việc giá cả biến động mạnh cùng nguồn cung không ổn định đã khiến nhiều mũi thi công phải hoạt động cầm chừng hoặc tạm dừng. Điều này trực tiếp đe dọa khả năng hoàn thành dự án theo đúng mốc thời gian mà Chính phủ đã đề ra.

Một đoạn tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh khi nhìn từ trên cao. Ảnh: Báo Đầu Tư

Quy hoạch và tiến độ thực tế dự án 26.000 tỷ đồng

Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh có tổng chiều dài 121km với tổng mức đầu tư khoảng 26.000 tỷ đồng. Dự án được triển khai theo hình thức đối tác công tư (PPP) và chia làm hai giai đoạn thi công. Khởi công từ tháng 1/2024, dự án đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật đoạn dài 62km từ cửa khẩu Đồng Đăng (Lạng Sơn) đến Xã Đông Khê (Cao Bằng) vào ngày 19/5/2026.

Tính đến thời điểm hiện tại, công trường đã huy động hơn 1.400 thiết bị chuyên dụng cùng gần 3.000 kỹ sư và công nhân, triển khai đồng loạt trên 200 mũi thi công. Giá trị thực hiện hiện đạt khoảng 8.000 tỷ đồng trên tổng số 11.470 tỷ đồng khối lượng hợp đồng, tương đương 70% tiến độ.

Đề xuất chuyển đổi sang hình thức đầu tư công

Trong bối cảnh chi phí vượt xa dự phòng phí, doanh nghiệp dự án lo ngại về nguy cơ phát sinh tranh chấp hợp đồng PPP và khó khăn trong thanh quyết toán. Đại diện nhà đầu tư cho biết, nếu không có giải pháp bình ổn giá hoặc điều chỉnh đơn giá kịp thời, phương án khả thi nhất là chuyển dự án sang hình thức đầu tư công.

Đáng chú ý, doanh nghiệp cam kết sẽ không tính lợi nhuận trên phần vốn chủ sở hữu đã góp nếu kịch bản chuyển đổi này được thực hiện. Bên cạnh đó, các đơn vị liên quan cũng kiến nghị cơ quan chức năng cho phép áp dụng cơ chế bù trừ trực tiếp chênh lệch giá nhiên liệu và vật liệu so với hợp đồng ban đầu để giảm thiểu rủi ro tài chính.

Tầm quan trọng chiến lược đối với vùng Đông Bắc

Tuyến cao tốc này được đánh giá là trục hạ tầng mang tính bước ngoặt đối với tỉnh Cao Bằng - địa phương vốn gặp nhiều hạn chế về kết nối giao thông dù có đường biên giới dài nhất giáp Trung Quốc. Khi hoàn thành, dự án sẽ xóa thế "trắng" hạ tầng lớn, tạo động lực phát triển kinh tế cửa khẩu và kết nối vùng Đông Bắc với các trung tâm kinh tế lớn trong cả nước.

Hiện tại, khả năng về đích của dự án phụ thuộc lớn vào các quyết sách tháo gỡ nút thắt chi phí. Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam cũng đã có kiến nghị Chính phủ sớm cập nhật chỉ số giá xây dựng sát với thực tế thị trường để bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia.