Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) phân cấp, phân quyền mạnh cho chính quyền

Các đại biểu Quốc hội cơ bản đồng tình với yêu cầu sửa đổi Luật Thủ đô nhằm tạo ra những cơ hội lịch sử cho sự phát triển của Hà Nội; đánh giá cao việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ cho chính quyền thành phố.

Đóng góp vào những nội dung cụ thể, đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn TP Đà Nẵng) ủng hộ các nhóm chính sách trong dự thảo luật, đặc biệt là các quy định về phân quyền, phân cấp mạnh mẽ cho chính quyền TP Hà Nội. Trong đó, có nhiều thẩm quyền mới, kể cả thẩm quyền xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thí điểm cơ chế, chính sách đặc thù.

Các đại biểu thảo luận tại hội trường.

Tuy nhiên, đại biểu Tạ Văn Hạ cho rằng, đi đôi với phân quyền mạnh, thì phải kiểm soát quyền lực chặt chẽ. Vì vậy, TP Hà Nội cần đánh giá đầy đủ năng lực thực thi của bộ máy cán bộ, nhất là đội ngũ cán bộ tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật, đòi hỏi đội ngũ này phải có kinh nghiệm, trình độ và tư duy tương xứng. Cần có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Bên cạnh đó, Hà Nội cần thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát hiệu quả, đảm bảo công khai, minh bạch gắn với trách nhiệm của người đứng đầu.

Đồng thời, cần làm rõ cơ chế đánh giá, tổng kết thí điểm, đảm bảo các chính sách được triển khai có kiểm soát, sơ kết, tổng kết kịp thời để hoàn thiện và nhân rộng mô hình cho phù hợp.

Tại các quy định liên quan đến liên kết và phát triển vùng Thủ đô tại chương 7 của dự thảo luật, đại biểu Tạ Văn Hạ lưu ý, khi thực thi các nội dung liên kết vùng, các vấn đề xã hội như an sinh, giá cả, lao động là những biến số cực kỳ quan trọng. Nếu không chú ý, Hà Nội sẽ trở thành “thỏi nam châm” quá mạnh gây ra sự mất cân bằng.

Ví dụ, khi liên kết vùng được đẩy mạnh, giá bất động sản có thể tăng cao, gây tác động đến những người có thu nhập thấp hoặc công nhân, khiến quyền tiếp cận nhà ở của họ khó khăn hơn. Hay mức sống ở Hà Nội khi ấy sẽ cao và có xu hướng lan tỏa sang các khu vực lân cận, dẫn đến giá hàng hóa và dịch vụ tại các vùng đó đều tăng theo. Bên cạnh đó, lao động chất lượng cao có xu hướng đổ dồn về Hà Nội khiến các tỉnh lân cận gặp khó khăn trong cạnh tranh.

Vì vậy, khi quy định liên kết và phát triển vùng Thủ đô, cần bổ sung nguyên tắc theo hướng chuyển từ tư duy “xây dựng Hà Nội thành trung tâm thu hút” sang tư duy “Hà Nội là trung tâm lan tỏa”, lấy người dân vùng Thủ đô làm thước đo cho mọi chính sách, mọi dự án và mọi liên kết.

Đại biểu Tạ Văn Hạ (đoàn TP Đà Nẵng) cho ý kiến về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi).

Trong khi đó, góp ý vào nội dung hoàn thiện hồ sơ đối với các dự án lớn, quan trọng, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn TP Hà Nội) cho biết, thực tế hiện nay có những quy định còn gây vướng mắc đối với thành phố và nhà đầu tư, nhà thầu. Đặc biệt là quy định về việc phải hoàn thiện hồ sơ dự án trong thời hạn 6 tháng sau khi khởi công.

Với những dự án có quy mô đặc biệt lớn thì thời hạn này là không khả thi. Chính vì vậy, đại biểu Đỗ Đức Hồng Hà (đoàn TP Hà Nội) đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định khung trong dự thảo luật về thẩm quyền quyết định thời gian hoàn thiện hồ sơ dự án kể từ khi khởi công, thẩm quyền giao cho thành phố, cụ thể là HĐND TP Hà Nội quyết định đối với từng dự án cho phù hợp quy mô, tính chất và điều kiện thực tiễn, tạo điều kiện cho các cấp, các ngành, các đơn vị chủ đầu tư trong công tác chuẩn bị tục đầu tư của dự án, đảm bảo được kỹ lưỡng, đầy đủ đánh giá đúng về hiệu quả đầu tư, tính khả thi của nguồn vốn tiến độ triển khai, từ đó có quy hoạch thiết kế phù hợp, tránh nguy cơ lãng phí sai sót do phải thực hiện gấp.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) phát biểu tại hội trường.

Thảo luận tại hội trường, liên quan đến các quy định về phát triển giáo dục của Thủ đô, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) đề nghị trong Luật thủ đô cần tiếp tục nghiên cứu bổ sung rõ hơn định hướng và các cơ chế chính sách nhằm phát triển hệ thống trường công lập.

Việc bổ sung này tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn để Thủ đô chủ động hơn trong việc phát triển hệ thống trường công lập phù hợp với quy mô dân số, tốc độ đô thị hóa và nhu cầu học tập ngày càng lớn của người dân, góp phần giảm áp lực tuyển sinh, ổn định tâm lý xã hội trong giáo dục, đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục công bằng, chất lượng cho học sinh thủ đô.