Dự án tu bổ, tôn tạo Kinh thành Huế:Khi nào hoàn thành giải phóng mặt bằng?

Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đang thực hiện các hạng mục thành phần trong dự án “Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế”, tập trung ở khu vực Thượng thành, các Eo bầu, Hộ Thành hào, song đang có nguy cơ chậm tiến độ vì vướng mặt bằng.

Đến tháng 9.2026, còn hơn 360 hộ dân thuộc diện di dời khỏi khu vực I di tích Kinh thành Huế chưa bàn giao mặt bằng; trong đó, nhiều hộ ở các khu vực đang thực hiện các hạng mục tu bổ chưa di dời, làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công và tiến độ chung của dự án.

Việc thi công tu bổ ở khu vực Eo bầu Đông Gia (đường Xuân 68) bị ảnh hưởng do một số hộ dân chưa di dời

Đụng đâu vướng mặt bằng đến đó

Dự án bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế được UBND tỉnh Thừa Thiên Huế (nay là TP. Huế) phê duyệt từ năm 2011. Dự án có hợp phần đền bù, giải phóng mặt bằng do Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng khu vực 1 làm chủ đầu tư và hợp phần tu bổ, tôn tạo di tích do Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế làm chủ đầu tư.

Theo ghi nhận của phóng viên Văn Hóa trong ngày 19.9, tại các khu vực Eo bầu Nam Hanh, Đông Thái, Đông Trường, Đông Gia, hiện còn nhiều hộ dân sinh sống trong khi dự án tu bổ di tích đang thi công.

Tại Eo bầu Đông Thái, khu vực kiệt 6 đường Xuân 68 có khoảng năm gia đình vẫn chưa bàn giao mặt bằng; một số căn nhà đã cũ kỹ, xuống cấp nhưng chưa tháo dỡ và di dời.

Tại Eo bầu Đông Gia, các hộ dân chưa di dời và vẫn hoạt động kinh doanh, buôn bán. Qua tìm hiểu, phần lớn các hộ dân chưa bàn giao mặt bằng do chưa hài lòng về chính sách bồi thường, tái định cư, trong đó có việc cấp đất cho các hộ phụ.

Được biết, từ năm 2024, Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế đã triển khai hạng mục tu bổ, tôn tạo hệ thống Thượng thành và Eo bầu mặt Đông (tính từ Eo bầu Nam Hanh đến Đông Phụ đài) với tổng mức kinh phí đầu tư gần 55 tỉ đồng.

Hiện dự án đã thực hiện khối lượng hơn 75% giá trị hợp đồng, nhưng các dốc kéo pháo và đường dạo đang chậm lại do vướng mặt bằng thi công khi còn nhiều hộ dân ở các eo bầu chưa giải tỏa. Theo kế hoạch được phê duyệt, hạng mục tu bổ này sẽ hoàn thành vào tháng 10.2026 nhưng đang đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ vì vướng mặt bằng.

Cùng với đó, Trung tâm này cũng đang triển khai hạng mục tu bổ, tôn tạo Thượng thành, Eo bầu và kè đá, kè Hộ Thành hào đoạn từ Tây Thành đài đến cửa Chánh Bắc (hay cửa Hậu) với tổng mức đầu tư hơn 137 tỉ đồng, gồm hai gói thầu: tu bổ, tôn tạo Thượng thành, Eo bầu và kè Hộ Thành hào mặt trong với kinh phí hơn 86 tỉ đồng; và tu bổ, tôn tạo kè Hộ Thành hào mặt ngoài có giá trị hơn 28,6 tỉ đồng.

Công trình đang triển khai tu bổ khu vực Thượng thành, các Eo bầu, phục hồi kho đạn, hạ giải tu bổ kè đá, nạo vét lòng Hộ Thành hào... với khối lượng thực hiện đạt hơn 25%. Dự kiến hạng mục này hoàn thành vào cuối năm 2027, nhưng cũng đang vướng gần 20 hộ dân ở khu vực kè ngoài Hộ Thành hào và Eo bầu Bắc Trung.

Đại diện Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế cho biết, trong những tháng cuối năm 2026, đơn vị cũng dự kiến triển khai các hạng mục tu bổ, bảo tồn ở một số khu vực thuộc Kinh thành Huế nhưng qua kiểm tra thực tế vẫn đang còn nhiều hộ dân chưa di dời, giải phóng mặt bằng.

Điển hình như khu vực từ Tây Thành Thủy quan đến Tây Thành đài (gồm cả mặt kè ngoài Hộ Thành hào) còn vướng hơn 50 hộ dân; khu vực di tích Khâm Thiên Giám cũng còn khoảng 10 hộ dân chưa được giải tỏa...

Xác định rõ trách nhiệm, phương án và tiến độ xử lý

Theo thông tin từ Trung tâm Bảo tồn di tích Cố đô Huế, trước đó năm 2015, đơn vị đã khởi công tu bổ hạng mục Eo bầu Nam Xương đài; đến năm 2019 thì hoàn thành các hạng mục như kè đá K1, kè gạch K2, đường dạo dốc kéo pháo, Hỏa dược khố, Thượng thành và đường dạo khu vực Thượng thành, pháo nhãn..., với khối lượng đạt khoảng 70% giá trị hợp đồng.

Các hạng mục còn lại cho đến nay vẫn chưa thể triển khai do bị vướng công tác giải phóng mặt bằng của công trình Tỳ Bà Trang (hay còn gọi là Nhạc Hoa viên).

Đoạn Eo bầu Đông Trường đang được tu bổ cũng vướng mặt bằng do người dân chưa chịu di dời

Chủ đầu tư đã xin ý kiến các cơ quan chức năng và thực hiện nghiệm thu từng phần hạng mục công trình để đưa vào sử dụng từ tháng 4.2026 vừa qua; các hạng mục còn lại sẽ được thi công sau khi có mặt bằng.

Ngoài ra, hạng mục tu bổ, tôn tạo Thượng thành và Eo bầu Nam Hưng, Nam Minh được triển khai từ năm 2017, đến năm 2019 thì khối lượng mới đạt khoảng 70% và vướng khu vực Eo bầu Nam Hưng do còn nhà ở của một hộ dân ngay vị trí dốc kéo pháo.

Dù chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng nhiều lần vận động nhưng đến nay công tác giải phóng mặt bằng ở khu vực này vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, khiến cho hạng mục dự án bị kéo dài.

Trả lời Văn Hóa, đại diện Ban Quản lý Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế cho biết, giai đoạn 1 của dự án giải phóng mặt bằng khu vực di tích Kinh thành Huế thực hiện tại 11 khu vực di tích với quy mô 25,5ha, số hộ dân ảnh hưởng là 2.233 hộ dân (hộ chính).

Công tác đền bù, giải phóng mặt bằng đã và đang được triển khai tại các khu vực: Thượng thành, Eo bầu, Hộ Thành hào, Trấn Bình đài, hồ Tịnh Tâm, đàn Xã Tắc, hồ Học Hải, Khâm Thiên Giám, Xiển Võ Từ, Thượng thư đường Bộ Công (Lục Bộ)...

Công tác bàn giao mặt bằng đạt tỉ lệ hơn 83%, các khu vực chưa bàn giao, chúng tôi đã phối hợp với phường Phú Xuân tổ chức đối thoại, vận động, tuyên truyền để người dân sớm thực hiện, phục vụ cho công tác tu bổ, bảo tồn di tích. Đơn vị cũng kiến nghị phường Phú Xuân và các cơ quan liên quan chỉ đạo khẩn trương để sớm hoàn thành dứt điểm giai đoạn 1. 

(Đại diện Ban Quản lý Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế)

Đến nay công tác phê duyệt hồ sơ đền bù, giải phóng mặt bằng đạt tỷ lệ 99,5%; trong tổng số hộ đã phê duyệt thì có 1.864 hộ bàn giao mặt bằng, còn hơn 360 hộ chưa bàn giao do còn vướng mắc về các chính sách bồi thường, tái định cư và vấn đề sử dụng đất.

“Công tác bàn giao mặt bằng đạt tỷ lệ hơn 83%, các khu vực chưa bàn giao, chúng tôi đã phối hợp với phường Phú Xuân tổ chức đối thoại, vận động, tuyên truyền để người dân sớm thực hiện, phục vụ cho công tác tu bổ, bảo tồn di tích. Đơn vị cũng kiến nghị phường Phú Xuân và các cơ quan liên quan chỉ đạo khẩn trương để sớm hoàn thành dứt điểm giai đoạn 1”, đại diện Ban Quản lý Đầu tư xây dựng khu vực 1 TP. Huế thông tin.

Mới đây, Chủ tịch UBND TP. Huế Lê Trí Thanh đã có buổi kiểm tra thực tế dự án “Bảo tồn, tu bổ và tôn tạo hệ thống Kinh thành Huế”, trong đó có khảo sát tại di tích đàn Xã Tắc, khu vực các Eo bầu, hồ Học Hải, hồ Tịnh Tâm…

Ông Lê Trí Thanh yêu cầu các đơn vị, địa phương rà soát cụ thể từng trường hợp chưa bàn giao mặt bằng; xác định rõ trách nhiệm, phương án và tiến độ xử lý; tập trung hoàn thiện các thủ tục, chính sách liên quan nhằm đẩy nhanh công tác bàn giao mặt bằng, đáp ứng yêu cầu về tiến độ bảo tồn, tu bổ và phát huy giá trị di tích.

Việc triển khai phải đúng quy định nhưng cũng phải quan tâm, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của người dân. Riêng tại khu vực đàn Xã Tắc và hồ Tịnh Tâm, Chủ tịch UBND TP. Huế lưu ý trong quá trình giải phóng mặt bằng cần có phương án giữ lại những cây xanh lâu năm, góp phần bảo tồn cảnh quan khu vực.