Dự báo CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5 - 4,7%

Sáng 9/11, tại trụ sở Văn phòng Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp Ban Chỉ đạo điều hành giá nhằm đánh giá công tác quản lý, điều hành giá tháng 10 và 10 tháng năm 2026, định hướng công tác điều hành giá các tháng còn lại của năm 2026. Cuộc họp tổ chức trực tiếp và trực tuyến với các địa phương.

Chủ động phối hợp chính sách, kiểm soát mặt bằng giá

Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, trong 10 tháng qua, tình hình kinh tế, chính trị thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhiều rủi ro. Xung đột tại Trung Đông và các điểm nóng chiến lược đe dọa an ninh năng lượng, chuỗi cung ứng toàn cầu, trong khi các nền kinh tế lớn duy trì chính sách tiền tệ thắt chặt để ứng phó với áp lực lạm phát.

Trong nước, 10 tháng năm 2026, mặt bằng giá biến động theo hướng tăng liên tục trong 5 tháng đầu năm, giảm trong tháng 6 và tháng 7, sau đó tăng trở lại trong tháng 8 và duy trì xu hướng tăng đến tháng 10 chủ yếu do chịu tác động của yếu tố mùa vụ, cùng với biến động giá nhiên liệu thế giới và nguyên liệu đầu vào. CPI tháng 10/2026 tăng 0,2% so với tháng trước, chủ yếu do giá xăng dầu trong nước tăng theo giá nhiên liệu thế giới. Bình quân 10 tháng năm 2026, CPI tăng 4,57% so với cùng kỳ năm trước, lạm phát cơ bản tăng 4,24%.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận báo cáo tại cuộc họp. Ảnh: Mạnh Tuấn

Trước bối cảnh đó, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xác định kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt; đồng thời chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, linh hoạt và kịp thời các giải pháp quản lý, điều hành giá.

Điểm đáng chú ý trong công tác điều hành 10 tháng qua là sự phối hợp giữa chính sách tài khóa và tiền tệ, cùng các giải pháp bảo đảm nguồn cung, bình ổn thị trường. Trước tác động của xung đột Trung Đông khiến giá dầu và chi phí vận tải tăng mạnh, các biện pháp bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu được chủ động triển khai. Cùng với đó, các chính sách miễn, giảm thuế, phí, lệ phí, giảm giá điện và thuế xăng dầu được thực hiện nhằm hạn chế áp lực chi phí đầu vào, hỗ trợ sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Về chính sách tài khóa, Bộ Tài chính đã tham mưu triển khai các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí, tập trung vào những lĩnh vực có tác động trực tiếp đến chi phí đầu vào, tiêu dùng và đầu tư. Trong tháng 10, Nghị định số 398/2026/NĐ-CP được ban hành, quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16. Theo đó, giảm 30% thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân kinh doanh và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 45/2026/NQ-CP quy định thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng ở mức 0% từ ngày 1/11/2026 đến hết ngày 31/3/2027. Chính sách này góp phần giảm chi phí nhiên liệu, hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh và ổn định thị trường xăng dầu.

Trong khi đó, Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp các công cụ nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng. Các mức lãi suất điều hành được giữ nguyên; hoạt động thị trường mở, hoán đổi ngoại tệ và điều hành tỷ giá được triển khai linh hoạt nhằm bảo đảm thanh khoản, ổn định thị trường tiền tệ, ngoại hối.

Đến ngày 30/10/2026, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt 20,94 triệu tỷ đồng, tăng 12,59% so với cuối năm 2025. Đến ngày 3/11, tỷ giá giao dịch trên thị trường liên ngân hàng giảm 2,03% so với cuối năm trước.

Ở nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu, công tác điều hành xăng dầu tiếp tục được thực hiện linh hoạt, bám sát diễn biến thị trường thế giới. Đến ngày 5/11, giá xăng dầu trong nước đã trải qua 55 kỳ điều chỉnh. Các giải pháp đa dạng hóa nguồn nhập khẩu, tăng khai thác và sản xuất trong nước, giảm thuế nhập khẩu ưu đãi xăng dầu về 0%, kết hợp sử dụng Quỹ bình ổn giá và các chính sách thuế đã góp phần bảo đảm nguồn cung, duy trì hoạt động ổn định của thị trường.

Đối với điện, giá bán lẻ điện bình quân được giữ ổn định từ đầu năm đến hết tháng 10. Từ ngày 1/11, giá bán lẻ điện bình quân được điều chỉnh giảm 2%...

Kịch bản CPI tăng 4,5 - 4,7%, áp lực vẫn hiện hữu

Theo Bộ Tài chính, trong hai tháng cuối năm 2026, mặt bằng giá tiếp tục chịu sức ép từ nhu cầu tiêu dùng, sản xuất, kinh doanh thường tăng vào dịp cuối năm và Tết Nguyên đán. Biến động giá năng lượng, nguyên nhiên vật liệu và chi phí vận tải quốc tế do bất ổn địa chính trị cũng là những yếu tố có thể tác động đến giá hàng hóa trong nước.

Bên cạnh đó, giá lương thực, thực phẩm có thể chịu ảnh hưởng của thời tiết, dịch bệnh và chi phí đầu vào; nhu cầu vật liệu xây dựng phục vụ đầu tư công tăng lên, trong khi một số dịch vụ công còn thực hiện lộ trình điều chỉnh giá. Biến động tỷ giá, chính sách thương mại quốc tế và nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng tiếp tục tiềm ẩn rủi ro đối với mặt bằng giá.

Ở chiều ngược lại, áp lực tăng giá được đánh giá có thể giảm bớt nhờ chính sách đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, giảm giá điện 2% từ ngày 1/11, cùng các chính sách miễn, giảm thuế, phí, lệ phí tiếp tục được triển khai. Nguồn cung hàng hóa thiết yếu cơ bản được bảo đảm, các chương trình bình ổn thị trường và dự trữ hàng hóa phục vụ Tết được đẩy mạnh.

Trên cơ sở cập nhật diễn biến kinh tế trong và ngoài nước, Bộ Tài chính xây dựng kịch bản CPI bình quân năm 2026 tăng khoảng 4,5 - 4,7%. Ngân hàng Nhà nước cũng đưa ra mức dự báo tương tự.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: Mạnh Tuấn

Không để dồn áp lực điều chỉnh giá vào cuối năm

Để kiểm soát mặt bằng giá, Bộ Tài chính kiến nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục điều hành giá chủ động, linh hoạt, đồng bộ với chính sách tài khóa, tiền tệ và các chính sách kinh tế vĩ mô khác. Trọng tâm là theo dõi sát cung cầu, giá cả trong nước và thế giới, đặc biệt đối với các mặt hàng thiết yếu có quyền số lớn trong rổ CPI; kịp thời đánh giá tác động và chủ động ứng phó với biến động bất thường.

Đối với hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, việc điều chỉnh cần được cân nhắc kỹ về thời điểm, mức độ và tác động đến CPI cũng như khả năng chi trả của người dân; hạn chế tập trung điều chỉnh vào cuối năm và dịp Tết Nguyên đán.

Một nhiệm vụ quan trọng khác là tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết và chấp hành pháp luật về giá, nhất là đối với hàng hóa thiết yếu; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng và tăng giá bất hợp lý.

Về từng lĩnh vực, cần tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, theo dõi sát tỷ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế, hạn chế lạm phát nhập khẩu, ưu tiên tín dụng cho sản xuất, kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên.

Cùng với đó, theo dõi sát cung cầu, giá xăng dầu, điện, than, khí hóa lỏng và các mặt hàng năng lượng; bảo đảm nguồn cung liên tục, không để xảy ra thiếu hụt.

Các địa phương cần chủ động bảo đảm cân đối cung cầu, dự trữ và cung ứng hàng hóa thiết yếu; triển khai các Chương trình bình ổn thị trường, kết nối cung cầu phục vụ nhu cầu cuối năm và Tết Nguyên đán 2027, không để thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung hoặc tăng giá đột biến.

Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra kê khai, niêm yết và bán hàng đúng giá niêm yết, nhất là hàng hóa thiết yếu, vận tải, ăn uống, lưu trú, du lịch; xử lý nghiêm các vi phạm về giá...