Du lịch tình nguyện góp sức hỗ trợ cộng đồng

Từ những chuyến đi khám phá đơn thuần, nhiều bạn trẻ lựa chọn du lịch theo cách khác: Đến để trải nghiệm, sẻ chia và đóng góp cho cộng đồng. Tại Thái Nguyên, mô hình du lịch tình nguyện đang dần mở ra hướng phát triển mới cho du lịch cộng đồng, đặc biệt là ở khu vực vùng sâu, vùng xa, khi tổ chức V.E.O (Volunteer for Education Organization) triển khai nhiều hoạt động ý nghĩa tại Bản Tèn, xã Văn Lăng, góp phần hỗ trợ người dân địa phương và lan tỏa xu hướng du lịch gắn với trách nhiệm xã hội.

Tình nguyện viên tham gia trekking khám phá thiên nhiên, trải nghiệm vẻ đẹp nguyên sơ tại Bản Tèn, xã Văn Lăng.

Ra đời từ tháng 6-2013, V.E.O là tổ chức phi chính phủ kết nối các tình nguyện viên trên toàn thế giới nhằm hỗ trợ những hoàn cảnh khó khăn thông qua các chương trình giáo dục và hoạt động cộng đồng. Một trong những dự án nổi bật của V.E.O là mô hình “du lịch tình nguyện” - loại hình đang thu hút nhiều bạn trẻ tham gia với mong muốn vừa khám phá thiên nhiên, văn hóa bản địa, vừa góp sức hỗ trợ cộng đồng.

Đến nay, V.E.O đã triển khai các điểm dự án du lịch thiện nguyện tại 12 tỉnh, thành phố, trong đó có nhiều địa phương miền núi phía Bắc, như: Mai Châu, Bản Cỏi, Na Hang hay Mù Cang Chải. Việc lựa chọn Bản Tèn làm điểm tổ chức hoạt động được xem là bước khởi đầu cho mô hình du lịch tình nguyện tại Thái Nguyên.

Thực tế cho thấy, ngoài hoạt động của V.E.O, tại Thái Nguyên hiện nay loại hình du lịch tình nguyện vẫn chưa phát triển rõ nét và chưa có nhiều đơn vị tổ chức bài bản. Một số chương trình trải nghiệm cộng đồng, hỗ trợ người dân vùng cao thời gian qua chủ yếu do các nhóm thanh niên, câu lạc bộ thiện nguyện hoặc đoàn thể địa phương thực hiện theo từng đợt ngắn hạn, chưa hình thành sản phẩm du lịch chuyên biệt gắn với hoạt động tình nguyện.

Đoàn du khách du lịch tình nguyện tại Bản Tèn, xã Văn Lăng.

Chị Nguyễn Huyền Phương, điều phối viên của V.E.O, cho biết: Chúng tôi mong muốn giúp người dân địa phương có thêm kỹ năng làm du lịch cộng đồng, biết cách gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa bản địa. Với những địa phương giàu tiềm năng như Thái Nguyên, đây sẽ là cơ hội để phát triển du lịch theo hướng xanh, bền vững và gắn với cộng đồng. Tại Bản Tèn, chúng tôi đã thiết kế chương trình để các tình nguyện viên tham gia trekking, hỗ trợ lắp đặt hệ thống đèn năng lượng mặt trời, trồng cây xanh và trao tặng 51 lá cờ Tổ quốc cho các hộ dân.

Thái Nguyên được đánh giá có nhiều điều kiện để phát triển mô hình này. Không chỉ nổi tiếng với chè, địa phương còn sở hữu nhiều điểm đến hấp dẫn, giàu tiềm năng, như: hồ Núi Cốc, ATK Định Hóa, các bản làng đồng bào dân tộc thiểu số hay những vùng sinh thái tự nhiên còn giữ được nét nguyên sơ.

Theo bà Phan Linh Chi, Phó Cục trưởng Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch): Với những địa phương giàu tiềm năng du lịch cộng đồng như Thái Nguyên, du lịch tình nguyện nếu được tổ chức bài bản sẽ góp phần tạo sinh kế lâu dài cho người dân, đồng thời bảo tồn các giá trị văn hóa bản địa.

Nếu tổ chức thực hiện tốt, mô hình du lịch tình nguyện vừa góp phần phát triển kinh tế, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa tại các địa phương.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Tùng Lâm, Trưởng phòng Quản lý du lịch (Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thái Nguyên), cho rằng: Điểm cốt lõi của du lịch tình nguyện là trao quyền cho cộng đồng. Nếu làm tốt, mô hình này sẽ giúp các địa phương vừa phát triển kinh tế, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa. Tuy nhiên, cần có định hướng rõ ràng để tránh phát triển tự phát.

Theo các chuyên gia và cơ quan quản lý, để phát triển hiệu quả loại hình du lịch tình nguyện tại Thái Nguyên, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp du lịch và cộng đồng dân cư. Trong đó, địa phương cần xây dựng các chương trình bài bản, lựa chọn điểm đến phù hợp, gắn hoạt động tình nguyện với bảo vệ môi trường và gìn giữ bản sắc văn hóa.

Du lịch tình nguyện không chỉ mang lại lợi ích cho cộng đồng mà còn giúp thế hệ trẻ nâng cao trách nhiệm xã hội, kỹ năng sống và ý thức bảo vệ môi trường. Với tiềm năng sẵn có, nếu được định hướng đúng và tổ chức bài bản, đây có thể trở thành hướng đi mới góp phần xây dựng hình ảnh Thái Nguyên là điểm đến thân thiện, giàu bản sắc.