Du lịch Việt bứt phá trong kỷ nguyên mới: Cần lấp đầy những 'lỗ hổng'

Các điểm đến được nhiều du khách quốc tế chọn khi tới Việt Nam.

Song hành cùng công cuộc chuyển mình của đất nước, ngành du lịch đang bước vào kỷ nguyên mới với những tiền đề chưa từng có. Trong đó, các nghị quyết, chủ trương lớn của Trung ương, Bộ Chính trị, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đang trở thành “bệ đỡ,” mở ra thời cơ phát triển và vận hội mới cho toàn ngành.

Tuy nhiên, từ kinh nghiệm hoạt động thực tiễn, lãnh đạo ngành cũng như các chuyên gia… vẫn chỉ ra những “điểm nghẽn” tồn tại bấy lâu, là rào cản kìm hãm sự phát triển ở địa phương và doanh nghiệp. Vậy đâu là những giải pháp cho những tồn tại này để du lịch bứt phá trong thời gian tới?

Những “lỗ hổng” cần được lấp đầy

Lãnh đạo ngành đánh giá, thời gian qua khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã góp phần đưa du lịch từ mô hình tăng trưởng theo chiều rộng sang mô hình dựa trên dữ liệu, cá thể hóa trải nghiệm và quản trị thông minh. Các chính sách về hội nhập quốc tế sâu rộng tạo dư địa quan trọng để mở rộng thị trường, kết nối chuỗi giá trị và nâng tầm thương hiệu điểm đến Việt Nam.

Trong khi đó, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân tạo cơ sở hình thành những nhà đầu tư chiến lược, các tổ hợp nghỉ dưỡng - giải trí - văn hóa quy mô lớn có khả năng dẫn dắt thị trường. Đáng chú ý, du lịch kết hợp với văn hóa, công nghiệp văn hóa, kinh tế di sản, sức mạnh mềm quốc gia… có triển vọng phát triển lớn mạnh

Để bứt phá, “bệ đỡ” quan trọng của ngành du lịch được xác định chính là Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam; Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân…

Văn hóa bản địa góp phần tạo sức hấp dẫn khác biệt cho điểm đến Việt Nam. (Ảnh minh họa: CTV/Vietnam+)

Dẫu vậy, từ góc độ doanh nghiệp, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Du lịch Vietravel Nguyễn Quốc Kỳ nhận định, ngành du lịch hiện vẫn đang tồn tại nhiều điểm nghẽn như: các chính sách chưa đủ mạnh và thiếu tính đột phá, thiếu chính sách ưu đãi đầu tư cho du lịch; hạ tầng giao thông, cảng biển, logistics du lịch còn thiếu kết nối; công tác xúc tiến quảng bá còn hạn chế do thiếu nguồn lực và mạng lưới xúc tiến quốc tế chuyên nghiệp.

Bên cạnh đó, sản phẩm du lịch Việt Nam tuy đa dạng nhưng còn thiếu chiều sâu và chưa tạo được hệ sinh thái trải nghiệm đồng bộ cho du khách; tỷ lệ lao động du lịch qua đào tạo còn thấp so với yêu cầu phát triển của ngành kinh tế mũi nhọn.

Từ hoạt động của địa phương, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tuyên Quang, ông Nguyễn Trung Ngọc cho rằng định hướng chuyển từ tăng trưởng số lượng sang nâng cao chất lượng du lịch như hiện nay của toàn ngành là hoàn toàn đúng đắn.

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Trung Ngọc, hiện Việt Nam có thể đón hàng chục triệu lượt khách quốc tế, nhưng mức chi tiêu của khách chưa cao, dẫn đến giá trị thu về cho nền kinh tế còn hạn chế. Vị Giám đốc Sở này dẫn chứng tại nhiều quốc gia như Thái Lan, Hàn Quốc, Nhật Bản, giá tour và vé máy bay có thể rất cạnh tranh, nhưng nguồn thu lớn lại đến từ hoạt động mua sắm, tiêu dùng của khách du lịch. “Lỗ hổng” này đến từ việc Việt Nam thiếu những sản phẩm đủ hấp dẫn để du khách tự nguyện “móc hầu bao.”

“Sau 9 năm thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, chúng ta đã đạt được những thành tựu nhất định. Tuy nhiên, bối cảnh mới đòi hỏi một tư duy đột phá hơn. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch hiện đang khẩn trương xây dựng Đề án tổng kết Nghị quyết 08-NQ/TW, từ đó đề xuất Bộ Chính trị ban hành một nghị quyết mới, tạo hành lang pháp lý vững chắc để du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn,” Thứ trưởng Hồ An Phong nhận định.

Các sản phẩm văn hóa nghệ thuật góp phần lan tỏa, quảng bá văn hóa, điểm đến Việt Nam (Ảnh minh họa: CTV/Vietnam+)

Bán trải nghiệm khác biệt

Khẳng định du lịch là ngành kinh tế tổng hợp mang tính liên ngành, liên vùng, gắn với phát triển văn hóa sáng tạo và phát huy sức mạnh mềm quốc gia, lãnh đạo ngành, đại diện các cơ quan quản lý địa phương và doanh nghiệp cho rằng muốn phát triển trong giai đoạn mới, điều kiện tiên quyết là phải có quy hoạch tổng thể và bài bản; tập trung vào chiều sâu, giá trị trải nghiệm, tính độc đáo khác biệt và bản sắc văn hóa làm nền tảng cốt lõi để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Bàn về cơ chế, chính sách, trong khuôn khổ buổi tọa đàm do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức trực tiếp và trực tuyến tại nhiều điểm cầu trên cả nước, vừa diễn ra chiều qua (ngày 14/5), Giám đốc Sở Du lịch Thành phố Huế Trần Thị Hoài Trâm kiến nghị bổ sung cơ chế đặc thù dành cho đô thị di sản. Cơ chế riêng này nhằm tạo điều kiện bảo tồn và khai thác hiệu quả giá trị di sản phục vụ phát triển kinh tế du lịch.

Về hạ tầng, theo bà Trần Thị Hoài Trâm cần ưu tiên đầu tư các công trình trọng điểm phục vụ du lịch cao cấp như sân bay quốc tế, cao tốc, cảng du lịch, bến du thuyền. Hệ thống văn phòng xúc tiến du lịch Việt Nam tại các thị trường trọng điểm cũng cần mở rộng để tăng cường xúc tiến, quảng bá thương hiệu du lịch quốc gia.

Trong khi đó, ông Nguyễn Trung Ngọc cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của vai trò điều phối, hỗ trợ của Trung ương trong phát triển du lịch địa phương thông qua các cơ chế hỗ trợ nguồn lực, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, đào tạo nhân lực và phát triển hạ tầng nhằm tạo động lực cho các điểm đến có tiềm năng du lịch phát triển bền vững.

Đại diện một số doanh nghiệp và lãnh đạo các sở địa phương cũng kiến nghị đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia nhằm phục vụ công tác quản lý, dự báo và hoạch định chính sách; vướng mắc về cơ chế, chính sách liên quan đến thời gian hoạt động và tổ chức các hoạt động văn hóa sau 22 giờ cũng cần sớm “tháo gỡ” để tạo điều kiện phát triển du lịch đêm.

Huế phát triển sản phẩm du lịch đêm từ "bệ đỡ" của di sản văn hóa truyền thống. (Ảnh: CTV/Vietnam+)

Dù sở hữu hạ tầng hiện đại hay cảnh quan đặc sắc nhưng nếu người làm du lịch không truyền tải được giá trị văn hóa, trải nghiệm thì du lịch chỉ dừng ở “bán cảnh” chứ chưa thể “bán trải nghiệm.”

Chính vì vậy, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Ninh, bà Nguyễn Thùy Yên đề nghị trong quan điểm phát triển “Lấy văn hóa làm nền tảng, di sản làm nguồn lực cạnh tranh,” cần bổ sung thêm “Con người là trung tâm và động lực,” trong đó con người ở đây được hiểu bao gồm cả người làm du lịch và cả du khách.

Bởi, bất kỳ điểm đến hay sản phẩm du lịch nào dù có khoác lên mình những “chiếc áo” lấp lánh, thì cuối cùng điều quan trọng để chạm tới cảm xúc, đọng lại trong tâm trí “khách đến chơi nhà” vẫn luôn là những giá trị “hữu xạ tự nhiên hương” thấm đẫm bản sắc và tinh thần lan tỏa từ những “đại sứ bản địa”./.