Tạo động lực mới để TP HCM phát triển nhanh

Ngày 15-5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp của Bộ Chính trị cho ý kiến đánh giá 3 năm thực hiện Nghị quyết số 31-NQ/TW của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP HCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (Nghị quyết 31). Tại cuộc họp, các đại biểu đã nghe báo cáo và xem xét, đánh giá các nội dung TP HCM thực hiện Nghị quyết 31.

Từng bước hoàn thiện thể chế vượt trội

Thời gian qua, TP HCM đã tập trung phối hợp chặt chẽ với các cơ quan Trung ương, các ban, bộ, ngành, chuyên gia, nhà khoa học để khẩn trương tổng kết thực tiễn, đánh giá toàn diện kết quả thực hiện Nghị quyết 31. Đồng thời, TP HCM chủ động nghiên cứu, tham mưu, đề xuất Bộ Chính trị xem xét ban hành nghị quyết mới về xây dựng và phát triển TP HCM trong kỷ nguyên mới.

Quá trình xây dựng Đề án và dự thảo nghị quyết được thực hiện nghiêm túc, công phu, bám sát yêu cầu thực tiễn phát triển của thành phố và các định hướng chiến lược phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Việc Bộ Chính trị quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo nghiên cứu ban hành Nghị quyết mới đối với TP HCM có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc, niềm tin và kỳ vọng lớn của Trung ương đối với thành phố.

Đây không chỉ là cơ sở chính trị quan trọng để TP HCM tiếp tục phát huy vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng quốc gia, trung tâm kinh tế, tài chính, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo của cả nước và khu vực; mà còn kiến tạo nền tảng để nghiên cứu, xây dựng Luật Đô thị đặc biệt TP HCM, từng bước hoàn thiện thể chế vượt trội, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực mới để thành phố phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn tới.

Ngay sau khi có chủ trương của Bộ Chính trị, Thành ủy TP HCM vừa có quyết định thành lập Ban Chỉ đạo triển khai xây dựng Đề án đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết 31/2022 của Bộ Chính trị về phương hướng, nhiệm vụ phát triển TP HCM đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và nghiên cứu, đề xuất xây dựng Luật Đô thị đặc biệt.

Theo đó, Ban Chỉ đạo do ông Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM làm Trưởng ban. Ông Lê Quốc Phong, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP HCM làm Phó trưởng Ban Chỉ đạo trực tiếp chỉ đạo xây dựng Đề án tổng kết Nghị quyết 31. Ông Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP HCM làm Phó Trưởng Ban trực tiếp chỉ đạo nghiên cứu, đề xuất xây dựng dự án Luật Đô thị đặc biệt.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp của Bộ Chính trị cho ý kiến đánh giá 3 năm thực hiện Nghị quyết số 31 Ảnh: TTXVN

Tại buổi làm việc của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với Ban Thường vụ Thành ủy TP HCM vừa qua, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang chia sẻ nếu như không có gì thay đổi lớn thì trong thời gian tới sẽ có một nghị quyết của Bộ Chính trị về phát triển toàn diện TP HCM trong kỷ nguyên mới; có một quy hoạch được thông qua, bảo đảm sự phát triển toàn diện của thành phố; và được Quốc hội thông qua một Luật Đô thị đặc biệt.

"Cộng với các chương trình hành động đã có, TP HCM nghĩ rằng đây là điều kiện rất đầy đủ để phát triển. Vấn đề còn lại là phải hành động và hành động hiệu quả, bền vững, có kết quả đo đếm được" - Bí thư Thành ủy TP HCM bày tỏ.

Theo Bí thư Thành ủy TP HCM, khi có luật rồi, khâu tổ chức thực hiện như thế nào. "Với luật này, thành phố đang trình một yếu tố cực kỳ đặc biệt. Luật này không có nghị định, không có thông tư mà HĐND - UBND TP HCM sẽ hướng dẫn thực hiện luật. Đây là một bước cải tiến cực kỳ lớn, là một cuộc cách mạng về thể chế" - Bí thư Thành ủy TP HCM nói.

Tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo

Nhận định về tầm nhìn phát triển của TP HCM, PGS Burkhard Schrage - Phó Chủ nhiệm nhóm bộ môn quản trị, Đại học RMIT Việt Nam, nói rằng trong 10-20 năm tới, TP HCM có tiềm năng không chỉ là đầu tàu kinh tế của Việt Nam mà còn trở thành một trong những vùng đô thị kinh tế quan trọng nhất Đông Nam Á. Cơ hội lớn nhất nằm ở sự tích hợp. Không gian phát triển mở rộng có thể kết hợp thế mạnh của TP HCM về tài chính, dịch vụ, giáo dục, đổi mới sáng tạo và tiêu dùng với năng lực công nghiệp, logistics, cảng biển và chuỗi cung ứng của khu vực lân cận.

Theo PGS Burkhard Schrage, sự tích hợp có thể tạo ra một nền tảng kinh tế hoàn chỉnh hơn. Chẳng hạn, một doanh nghiệp (DN) có thể đặt bộ phận quản lý khu vực, tài chính, marketing và nhân sự tại TP HCM, đồng thời kết nối với các nhà máy, cảng biển, nhà cung cấp và mạng lưới logistics trong toàn vùng đô thị mở rộng. Đây chính là loại hệ sinh thái mà các nhà đầu tư toàn cầu ngày càng tìm kiếm: họ không chỉ so sánh ưu đãi thuế, mà còn đánh giá chất lượng tổng thể của môi trường vận hành.

Tuy nhiên, giai đoạn tăng trưởng tiếp theo không thể chỉ dựa vào quy mô. Thành phố cần chuyển từ tăng trưởng dựa trên mở rộng sang tăng trưởng dựa trên năng suất. Điều này đòi hỏi hạ tầng tốt hơn, logistics hiệu quả hơn, giao thông công cộng mạnh hơn, hạ tầng số phát triển, bộ máy hành chính minh bạch và có thể dự đoán, cùng với sự phối hợp tốt hơn giữa các địa phương...

Năng lực cạnh tranh trong tương lai của TP HCM phụ thuộc vào việc kết nối hiệu quả giữa DN, trường đại học, viện nghiên cứu và chính quyền. Các trường đại học có thể hỗ trợ bằng cách đào tạo nguồn nhân lực cho chuyển đổi số, sản xuất tiên tiến, logistics, tài chính, phát triển bền vững và khởi nghiệp. Đồng thời, họ có thể hợp tác với DN trong nghiên cứu ứng dụng, đào tạo điều hành, dự án đổi mới sáng tạo, ươm tạo start-up và chuyển giao công nghệ.

Ở góc độ DN, rất nhiều tập đoàn trong và ngoài nước đang mở rộng hoạt động đầu tư, sản xuất kinh doanh ở TP HCM. Ngân hàng UOB Việt Nam (trụ sở tại TP HCM) cho hay đang triển khai dự án đầu tư xây dựng tòa nhà trụ sở mới - UOB Plaza - tại Trung tâm Tài chính quốc tế TP HCM (VIFC-HCMC) - dự kiến hoàn tất trong vòng 5 năm - kể từ năm 2025. Năm 2025, UOB Việt Nam đã thực hiện lần tăng vốn điều lệ thứ ba kể từ năm 2021, nâng tổng vốn điều lệ của UOB Việt Nam lên 10.000 tỉ đồng, trở thành một trong những ngân hàng có vốn điều lệ lớn nhất trong khối ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.

TP HCM cũng vừa chính thức có Quỹ Đầu tư mạo hiểm, góp phần từng bước hiện thực hóa các sáng kiến phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Theo đó, quỹ này được thành lập theo mô hình công ty cổ phần, nhằm thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp tại Việt Nam. Quỹ có vốn điều lệ ban đầu 500 tỉ đồng, hướng tới mục tiêu tạo cú hích cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của nền kinh tế thông qua hỗ trợ hoạt động đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực khoa học - công nghệ và các ngành công nghiệp tiên tiến.

Ông Don Lam, Tổng Giám đốc và Cổ đông sáng lập VinaCapital, nhận định sáng kiến này là một bước tiến quan trọng nhằm thu hẹp khoảng trống về vốn cho start-up Việt Nam, đồng thời thúc đẩy quá trình chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo.