Du lịch Việt Nam: Không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn bền vững
Cùng với xu hướng chung của ngành du lịch toàn cầu, du lịch Việt Nam đang bước sang một chu kỳ mới, nơi định hướng phát triển bền vững trở thành tiêu chí then chốt.
Thị trường lưu trú duy trì đà tích cực
Chia sẻ tại Hội thảo “Quản lý Housekeeping hiện đại” do CLB Quản lý Buồng Việt Nam (VEHA) trực thuộc Liên chi hội Khách sạn Việt Nam - Hiệp hội Du lịch Việt Nam tổ chức chiều ngày 24/3, bà Nguyễn Thanh Bình - Phó phòng Quản lý Lưu trú, Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho rằng, du lịch Việt Nam đã tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô lẫn thị trường, kéo theo sự mở rộng nhanh chóng của hệ thống cơ sở lưu trú. Ở các đô thị du lịch lớn, mật độ cơ sở lưu trú cũng tăng nhanh.

Bà Nguyễn Thanh Bình cho rằng, nếu nhìn lại chặng đường hơn hai thập kỷ, du lịch Việt Nam đã có bước tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô lẫn thị trường
Bà Oxy Ong - Phụ trách Kinh doanh khu vực Nam Á và Đông Nam Á cho rằng, các cơ sở lưu trú của Việt Nam nổi lên như một điểm sáng trong khu vực Đông Nam Á. Thị trường đã vượt qua giai đoạn phục hồi sau dịch và bước vào giai đoạn tăng trưởng ổn định, với động lực chính đến từ khả năng tăng giá phòng, thay vì chỉ tăng số lượng khách.
Đáng chú ý, Việt Nam không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn cải thiện chất lượng tăng trưởng. Chỉ số RevPAR (doanh thu trên mỗi phòng) cho thấy Việt Nam đang thu hẹp khoảng cách với các thị trường lớn trong khu vực, phản ánh hiệu quả khai thác tốt hơn của hệ thống lưu trú.
Theo bà Oxy Ong, thị trường TP.HCM đóng vai trò “neo ổn định” cho toàn ngành, trong khi các điểm đến nghỉ dưỡng đặc biệt như Phú Quốc, Nha Trang, Đà Nẵng... lại là động lực tăng trưởng chính. Sự phân hóa này cho thấy cấu trúc thị trường đang rõ nét hơn, với mỗi phân khúc đảm nhận một vai trò khác nhau.

Tăng trưởng hiện tại chưa đủ để đảm bảo sự phát triển dài hạn nếu thiếu đi yếu tố bền vững
Phát triển bền vững: Ngôn ngữ chung của ngành khách sạn toàn cầu
Tuy nhiên, cả hai chuyên gia đều thống nhất rằng tăng trưởng hiện tại chưa đủ để đảm bảo sự phát triển dài hạn nếu thiếu đi yếu tố bền vững.
Theo bà Nguyễn Thanh Bình, tốc độ phát triển nhanh cũng đặt ra nhiều thay đổi lớn. Cụ thể, từ phía cầu, khách du lịch hiện nay có xu hướng “nghỉ dưỡng kết hợp làm việc”, sử dụng phương tiện cá nhân và ưu tiên sản phẩm thân thiện với môi trường. Đây không còn là lựa chọn mang tính phong trào, mà đã trở thành tiêu chí quyết định trong lựa chọn điểm đến.
Bà Bình cũng đặt vấn đề trong bối cảnh ngành du lịch đang phải đối mặt với áp lực môi trường ngày càng lớn, đặc biệt là vấn đề rác thải nhựa. Hiện nay, mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 25 triệu tấn chất thải rắn, trong đó có khoảng 1,8 triệu tấn là rác thải nhựa khó phân hủy. Trong ngành du lịch, lượng rác thải này càng đáng lo ngại khi một khách lưu trú có thể thải ra trung bình 1,2 kg rác mỗi ngày.
Không chỉ dừng ở con số, vấn đề nằm ở chỗ rác thải nhựa ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến, hệ sinh thái và trải nghiệm du khách. Bà Bình nhấn mạnh rằng nếu không kiểm soát tốt, chính tài nguyên du lịch - yếu tố cốt lõi tạo nên sức hấp dẫn, sẽ bị suy giảm.
Từ đó, khái niệm phát triển bền vững không còn mang tính khẩu hiệu. Theo bà Bình, đây đã trở thành “ngôn ngữ chung của ngành khách sạn toàn cầu” và là tiêu chí bắt buộc nếu muốn hội nhập.
Ở cấp độ chính sách, Việt Nam đã xây dựng một khung chiến lược khá rõ ràng. Các mục tiêu như giảm 75% rác thải nhựa đại dương vào năm 2030, hay tiến tới 100% cơ sở du lịch không sử dụng nhựa dùng một lần ở khu vực ven biển, cho thấy quyết tâm chuyển đổi mô hình phát triển.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở khâu thực thi. Bà Bình chỉ ra hàng loạt khó khăn từ hạn chế tài chính của doanh nghiệp nhỏ, thiếu nhân lực chuyên trách môi trường, cho đến nhận thức chưa đầy đủ của chủ cơ sở lưu trú.

Bà Oxy Ong cho rằng thị trường sẽ không còn chấp nhận mô hình tăng trưởng dựa vào chi phí thấp hay mở rộng ồ ạt
Ở góc nhìn thị trường, bà Oxy Ong cũng đưa ra một cảnh báo quan trọng rằng dù Việt Nam đang có lợi thế nhưng nếu không nâng cao chất lượng sản phẩm và trải nghiệm, hướng tới sự bền vững thực chất thì lợi thế về giá sẽ nhanh chóng bị bào mòn. Thị trường sẽ không còn chấp nhận mô hình tăng trưởng dựa vào chi phí thấp hay mở rộng ồ ạt.
Yêu cầu bền vững đặt ra một bài toán không đơn giản cho doanh nghiệp, buộc các cơ sở lưu trú phải tái cấu trúc sản phẩm theo hướng “ít nhưng chất”, tập trung vào trải nghiệm đặc trưng thay vì dàn trải dịch vụ. Song song đó là đầu tư vào vận hành bền vững: Kiểm soát tiêu thụ năng lượng, chuẩn hóa quy trình theo các tiêu chí môi trường rõ ràng thay vì làm theo phong trào.











