Du lịch xứ Nghệ khắc phục khoảng trống mùa vụ

Nhiều vườn cây ăn quả, nhà màng nhà lưới đã tạo ra các sản phẩm du lịch canh nông ở Nghệ An đã đón khách trở lại. Ảnh: Bích Huệ/TTXVN

Hoạt động du lịch tiếp tục duy trì đà tăng trưởng, lượng khách, doanh thu đều tăng cho thấy sức hấp dẫn của điểm đến cũng như nỗ lực của các cấp, ngành và cộng đồng doanh nghiệp trong phục hồi, phát triển ngành “công nghiệp không khói”. Tuy nhiên, cùng với kết quả tích cực về quy mô, vấn đề đang được đặt ra là chất lượng tăng trưởng, khi thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách chưa tương xứng tiềm năng, lợi thế của địa phương.

Thời gian lưu trú, mức chi tiêu chưa tương xứng

Trong 6 tháng đầu năm 2026, hoạt động du lịch Nghệ An tiếp tục tăng trưởng khá, toàn ngành ước đón hơn 6,7 triệu lượt khách, bằng 109% so với cùng kỳ năm trước, trong đó khách lưu trú đạt hơn 4,2 triệu lượt (bằng 112%), khách quốc tế đạt 54.700 lượt. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 20.896 tỷ đồng, trong đó doanh thu du lịch ước đạt 8.350 tỷ đồng (bằng 111% so với cùng kỳ năm 2025).

Kết quả này cho thấy sức hút của các điểm đến trên địa bàn tỉnh, đặc biệt trong các đợt cao điểm du lịch. Du lịch biển vẫn đóng vai trò chủ lực, tập trung tại Cửa Lò, nơi công suất sử dụng phòng ở nhiều cơ sở lưu trú đạt mức cao trong mùa hè. Các hoạt động lễ hội, văn hóa, thể thao gắn với du lịch được tổ chức đã góp phần thu hút dòng khách nội địa, từng bước mở rộng thị trường khách quốc tế.

Tuy nhiên, cùng với những tín hiệu tích cực về lượng khách và doanh thu, vấn đề các doanh nghiệp, nhà quản lý du lịch quan tâm là chất lượng tăng trưởng. Thời gian lưu trú bình quân của du khách còn ngắn, mức chi tiêu chưa cao và tính mùa vụ vẫn thể hiện rõ nét. Ngoài giai đoạn cao điểm hè, nhiều cơ sở lưu trú, nhà hàng, dịch vụ du lịch hoạt động cầm chừng, hiệu quả khai thác chưa tương xứng với tiềm năng.

Theo các doanh nghiệp, nguyên nhân nằm ở việc thiếu sản phẩm du lịch đủ sức giữ chân du khách. Du lịch biển vẫn phụ thuộc lớn vào yếu tố thời tiết; trong khi đó, các loại hình du lịch văn hóa, sinh thái, cộng đồng, chăm sóc sức khỏe, du lịch đêm chưa được phát triển thành chuỗi sản phẩm hoàn chỉnh để bù đắp khoảng trống mùa vụ.

Từ thực tiễn kinh doanh, ông Nguyễn Văn Duẩn, Giám đốc Khách sạn Vinpearl Cửa Hội cho rằng, Cửa Lò có lợi thế về bãi biển, hạ tầng lưu trú và dịch vụ nhưng nếu thiếu các hoạt động vui chơi, giải trí, mua sắm, hệ thống sự kiện kéo dài quanh năm nên rất khó kéo dài thời gian lưu trú. Theo ông, muốn giữ chân du khách, ngoài cơ sở vật chất, điểm đến cần được “kích hoạt” bằng trải nghiệm và hoạt động cụ thể.

Liên kết sản phẩm, tạo bản sắc để vượt qua tính mùa vụ

Mô hình du lịch xanh, du lịch nông nghiệp tại huyện Diễn Châu. Ảnh: Bích Huệ/TTXVN

Ở khu vực miền Tây Nghệ An, du lịch sinh thái và du lịch cộng đồng được đánh giá có nhiều tiềm năng song đang đứng trước nguy cơ trùng lặp sản phẩm. Nhiều điểm đến có mô hình tương đồng với nhà sàn, ẩm thực bản địa, giao lưu văn nghệ nhưng chưa có thiết kế cung đường hợp lý, chưa phân vai rõ giữa các điểm đến và chưa tạo được bản sắc riêng cho từng cụm.

Theo ông Đinh Bá Cương, Giám đốc Nhật Minh Farmstay, miền Tây Nghệ An hoàn toàn có thể trở thành một chặng dừng hấp dẫn trong các hành trình trải nghiệm của du khách quốc tế nếu được tổ chức theo tuyến, vùng. Thực tế cho thấy, một số du khách quốc tế đã quan tâm tới cung đường trải nghiệm liên vùng đi qua các huyện miền núi cũ của Nghệ An. Tuy nhiên, để trở thành điểm dừng chân thực sự, mỗi điểm đến cần có thông tin rõ ràng, biển chỉ dẫn thuận tiện, câu chuyện văn hóa hấp dẫn và dịch vụ đủ tin cậy để doanh nghiệp lữ hành đưa khách về thường xuyên.

Nhiều doanh nghiệp cho rằng, công tác quảng bá chưa đi đến tận cùng thị trường. Nhiều vùng đất đẹp, giàu bản sắc của miền Tây Nghệ An vẫn chưa được nhận diện rộng rãi; các sản phẩm OCOP, nghề truyền thống, ẩm thực bản địa chưa được gắn kết chặt chẽ với trải nghiệm du lịch. Du khách là người lựa chọn cuối cùng nhưng để được lựa chọn, điểm đến phải được nhận diện rõ ràng và kể bằng những câu chuyện cụ thể.

Môi trường kinh doanh du lịch vẫn còn một số vấn đề cần được tháo gỡ. Tình trạng lừa đảo đặt phòng trên mạng ảnh hưởng đến uy tín cơ sở lưu trú; chi phí điện tạo áp lực cho doanh nghiệp; thủ tục đăng ký tạm trú cho khách cần được hướng dẫn thuận lợi hơn. Khi những vấn đề này xuất hiện ở nhiều cơ sở, chúng không còn là câu chuyện riêng lẻ mà trở thành thước đo năng lực quản trị điểm đến.

Về nguồn nhân lực, nhiều doanh nghiệp xác định đây là yếu tố then chốt quyết định chất lượng dịch vụ. Sự phụ thuộc lớn vào lao động thời vụ khiến chất lượng phục vụ, đặc biệt trong lĩnh vực lưu trú và ẩm thực chưa ổn định. Trong khi đó, sự kết nối giữa cơ sở đào tạo và doanh nghiệp vẫn chưa chặt chẽ, khiến đào tạo chưa theo kịp nhu cầu thực tế.

Ông Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết, để phát triển du lịch, tỉnh đang chuyển mạnh từ tư duy khai thác tiềm năng sang tư duy kiến tạo giá trị, từ cách làm manh mún, đơn lẻ sang xây dựng hệ sinh thái du lịch đồng bộ, có chiều sâu, từ cạnh tranh bằng tài nguyên sang cạnh tranh bằng sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm. Nghệ An đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quảng bá điểm đến, cơ sở lưu trú, sản phẩm du lịch trên các nền tảng số trong nước và quốc tế; xây dựng hệ thống dữ liệu đồng bộ làm nền tảng cho hoạt động quảng bá thông minh.

Thời gian vừa qua, tăng trưởng về lượng khách và doanh thu cho thấy du lịch Nghệ An đang đi đúng hướng. Tuy nhiên, chặng đường phía trước đòi hỏi sự chuyển dịch rõ ràng từ khai thác tiềm năng sang kiến tạo sản phẩm, từ thu hút khách đến giữ chân khách bằng trải nghiệm đặc trưng và giá trị khác biệt. Lấp đầy khoảng trống sản phẩm, tăng chiều sâu liên kết và nâng chất dịch vụ chính là chìa khóa để du lịch Nghệ An phát triển bền vững, tương xứng với lợi thế và kỳ vọng đặt ra.