Dữ liệu dẫn lối, AI đồng hành: Ngân hàng bước vào chặng đường mới

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tham quan gian hàng của BIDV. Ảnh: Bnews phát

"Chuyển đổi số ngành ngân hàng hướng tới việc tích hợp, chia sẻ, khai thác dữ liệu hiệu quả dựa trên ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) có trách nhiệm để phát triển các dịch vụ ngân hàng thông minh. Đồng thời, cho phép sử dụng các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng một cách an toàn, thuận tiện, mọi nơi mọi lúc, giảm thiểu chi phí với thủ tục đơn giản, nhanh gọn, qua đó góp phần tạo động lực phát triển chung". Đây là khẳng định của Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng trong Lễ khai mạc sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” diễn ra sáng 18/8 tại Hà Nội.

Theo đó, Phó Thống đốc Phạm Tiến Dũng cho biết, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng thúc đẩy phát triển đất nước. Tại phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh yêu cầu phát triển đồng bộ hạ tầng số, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu thông suốt, phát triển kinh tế dữ liệu và trí tuệ nhân tạo; đồng thời đổi mới mạnh mẽ tư duy và cách làm, lấy hiệu quả thực chất và lợi ích của người dân, doanh nghiệp làm thước đo.

Lãnh đạo VietinBank trình bày các giải pháp công nghệ tại khu vực triển lãm gian hàng. Ảnh: Bnews phát

Trên cơ sở đó, Ngân hàng Nhà nước lựa chọn chủ đề “Ngân hàng thông minh trong kỷ nguyên dữ liệu và Trí tuệ nhân tạo”, tiếp nối hành trình 5 năm chuyển đổi số từ kết nối, khai thác dữ liệu dân cư, mở rộng hệ sinh thái số đến xây dựng hệ sinh thái số thông minh.

"Là một trong các ngành, lĩnh vực được xác định có mức độ sẵn sàng cao, có ảnh hưởng hàng ngày tới người dân, cần ưu tiên chuyển đổi số trước, thời gian qua toàn ngành ngân hàng đã nỗ lực, tập trung triển khai đồng bộ kịp thời các Nghị quyết, chính sách của Đảng, Chính phủ về chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo. Sự kiện ngày hôm nay đánh dấu hành trình chuyển đổi số 5 năm của ngành ngân hàng và cũng là dịp để báo cáo trước Thống đốc, các bộ, ban ngành về những bước tiến vững chắc cùng một số sản phẩm, dịch vụ nổi bật của ngành trên hành trình đó", Phó Thống đốc nhấn mạnh.

Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Tiến Dũng phát biểu trong Lễ khai mạc sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026”. Ảnh: Bnews phát

Theo Ngân hàng Nhà nước, trong 5 năm qua, ngành ngân hàng đã tạo chuyển biến mạnh mẽ từ nhận thức đến hành động, với cách tiếp cận lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm và sự thuận tiện, trải nghiệm của người sử dụng dịch vụ làm thước đo. Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thiện nhiều quy định thúc đẩy ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, thanh toán không dùng tiền mặt, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý, tạo điều kiện ứng dụng các công nghệ mới như xác thực qua VNeID.

Hạ tầng thanh toán tiếp tục được đầu tư, nâng cấp và mở rộng kết nối. Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng hoạt động thông suốt, an toàn, hiệu quả; mạng lưới ATM, POS và chấp nhận thanh toán QR được phủ rộng trên toàn quốc. Ngân hàng Nhà nước cũng đã triển khai hợp tác thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR giữa Việt Nam và nhiều quốc gia như Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Hàn Quốc và Singapore.

Đáng chú ý, hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ số của ngành ngân hàng ngày càng được kết nối, liên thông với nhiều ngành, lĩnh vực. Đến hết năm 2025, gần 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên có tài khoản thanh toán; nhiều tổ chức tín dụng ghi nhận tỷ lệ giao dịch qua kênh số trên 95%. Giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp hơn 28 lần GDP. Trong giai đoạn 2021-2025, số lượng và giá trị giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt bình quân mỗi năm tăng lần lượt 58,86% và 24,36%. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, số lượng giao dịch tăng 34,28% và giá trị tăng 12,24% so với cùng kỳ năm trước.

Cùng với mở rộng dịch vụ số, ngành ngân hàng đặc biệt chú trọng kết nối, làm sạch dữ liệu và bảo đảm an ninh, an toàn. Đến ngày 31/7/2026, toàn ngành đã đối chiếu sinh trắc học thành công cho hơn 167,8 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 2,78 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Công tác phòng ngừa gian lận, lừa đảo trên kênh số cũng được tăng cường. Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro cho khách hàng (SIMO), tính đến hết ngày 6/8/2026, đã cảnh báo hơn 4,9 triệu lượt khách hàng về các tài khoản, ví điện tử có dấu hiệu nghi ngờ gian lận, lừa đảo hoặc vi phạm pháp luật; trong đó hơn 1,6 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy giao dịch sau cảnh báo, với tổng số tiền tương ứng hơn 5,5 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với số hóa toàn trình. Ngân hàng Nhà nước đã đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 269/298 thủ tục hành chính, tương đương 90,3%, đồng thời cắt giảm 255 điều kiện kinh doanh. Đến năm 2025, Ngân hàng Nhà nước đã cung cấp thêm 32 dịch vụ công toàn trình, nâng tổng số lên 57 dịch vụ và hoàn thành việc nâng cấp 100% thủ tục hành chính đủ điều kiện liên quan đến doanh nghiệp lên dịch vụ công toàn trình.

Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an. Ảnh: Bnews phát

Chia sẻ tại sự kiện, Thiếu tướng Vũ Văn Tấn, Cục trưởng Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an, đánh giá việc ứng dụng công nghệ, đặc biệt là khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để xác thực danh tính khách hàng đã trở thành một trong những bước đột phá quan trọng của ngành ngân hàng trong quá trình chuyển đổi số. Đáng chú ý, chỉ trong hai tháng triển khai các giải pháp xác thực, số vụ việc gian lận đã giảm khoảng 62%, cho thấy dữ liệu và công nghệ đang tạo ra giá trị thiết thực trong bảo vệ người dân, doanh nghiệp.

Theo đại diện Bộ Công an, trong giai đoạn tới, khi dữ liệu tiếp tục được kết nối và khai thác hiệu quả, ngân hàng có thể hiểu và đánh giá khách hàng tốt hơn, từ đó phát triển sản phẩm phù hợp và hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, tiếp cận dịch vụ tài chính và nguồn vốn thuận lợi hơn.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Bnews phát

Nhận định chuyển đổi số càng phát triển càng đặt ra những yêu cầu mới về thể chế, dữ liệu, an ninh, an toàn, phòng chống gian lận, bảo vệ quyền riêng tư và quản trị trí tuệ nhân tạo, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn yêu cầu các đơn vị thuộc Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán và các đơn vị liên quan tập trung thực hiện 6 trọng tâm. Theo đó, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo nhưng vẫn kiểm soát hiệu quả rủi ro trong môi trường số; nâng cao chất lượng dữ liệu và hiện đại hóa hạ tầng thanh toán, đẩy mạnh kết nối với các cơ sở dữ liệu quốc gia, đưa dữ liệu trở thành nền tảng phục vụ quản lý, giám sát và dự báo.

Thống đốc cũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo theo hướng thực chất, tập trung vào quản trị rủi ro, phòng chống gian lận, tự động hóa quy trình, chăm sóc khách hàng và phát triển sản phẩm, đồng thời xây dựng cơ chế quản trị AI phù hợp. Cùng với đó, tăng cường an ninh, an toàn và xây dựng niềm tin số, chuyển từ ứng phó sang chủ động phòng ngừa, bảo vệ hệ thống, dữ liệu và quyền riêng tư của khách hàng.

Chuyển đổi số phải trực tiếp phục vụ người dân, doanh nghiệp, thúc đẩy tài chính toàn diện, hỗ trợ các nhóm khách hàng tiếp cận dịch vụ tài chính thuận tiện, an toàn với chi phí hợp lý. Cuối cùng, chú trọng phát triển nguồn nhân lực về dữ liệu, công nghệ và an ninh mạng, đồng thời đề cao trách nhiệm người đứng đầu. Mỗi nhiệm vụ phải có mục tiêu, sản phẩm, người chịu trách nhiệm, nguồn lực, thời hạn và tiêu chí đo lường cụ thể, đánh giá bằng hiệu quả thực tế thay vì hình thức.

Đại diện SHB giới thiệu về gian hàng với Thống đốc và các đại biểu. Ảnh: Bnews phát

Đại diện Sacombank trình bày các giải pháp công nghệ tại sự kiện. Ảnh: Bnews phát

Đại diện Techcombank trình bày các giải pháp trước Thống đốc và các đại biểu. Ảnh: Bnews phát

Sự kiện “Chuyển đổi số ngành Ngân hàng năm 2026” diễn ra trong hai ngày 18-19/8 tại Trung tâm Triển lãm quốc tế I.C.E Hà Nội, với các hoạt động hội thảo, triển lãm và trải nghiệm sản phẩm, dịch vụ ngân hàng số.