Dự thảo Luật phát triển đô thị: Chuyển thẩm quyền quyết định cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư từ UBND sang HĐND

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo tại phiên họp

Ngày 17/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật Phát triển đô thị.

Tại phiên họp, trình bày báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự thảo Luật, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, về quản lý đô thị và nhà ở (Điều 12), dự thảo Luật chuyển thẩm quyền quyết định về cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư trên địa bàn Thành phố từ UBND Thành phố sang HĐND Thành phố, nhằm bảo đảm thận trọng, chặt chẽ hơn trong việc quyết định các vấn đề liên quan đến quyền tài sản, quyền về chỗ ở của người dân, đồng thời chỉnh lý để bảo đảm khái quát hơn.

Về phát triển Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (Điều 23), dự thảo Luật bổ sung điều kiện phải có ý kiến của Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong thực hiện thẩm quyền của Cơ quan điều hành tại Thành phố; đồng thời bổ sung quy định thành viên Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam được cung cấp dịch vụ tài chính, dịch vụ hỗ trợ khác tại Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam theo Giấy phép thành lập và hoạt động cho tổ chức trong nước để giao dịch, thu hút vốn quốc tế (và điều kiện kèm theo).

Báo cáo tóm tắt ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho biết, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cơ bản nhất trí với các định hướng lớn và nhiều nội dung tiếp thu, giải trình, chỉnh lý. Về việc mở rộng phạm vi điều chỉnh, để bảo đảm nhất quán và logic, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị không mở rộng phạm vi điều chỉnh của dự thảo Luật đối với Khu thương mại tự do, Khu logistics tích hợp, khu phi thuế quan tại các tỉnh, vì các tỉnh khác không thuộc đối tượng điều chỉnh của Luật này. Hiện tại, số lượng các khu loại này mới ở mức hạn chế theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền. Do đó, Chính phủ có thể thực hiện theo cơ chế đã quy định tại Điều 1 dự thảo Luật hoặc quy định tại điểm c khoản 1 Điều 14 của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật khi có chủ trương mới của cấp có thẩm quyền.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, dự án Luật Phát triển đô thị được xây dựng ban đầu dự kiến để áp dụng cho TPHCM, sau đó mới mở rộng phạm vi điều chỉnh với các thành phố khác, cũng như bổ sung một số nội dung vào dự thảo Luật.

Về quy định đối với Trung tâm tài chính quốc tế, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho rằng, Nghị quyết số 222/2025/QH15 của Quốc hội về Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam hiện vẫn còn giá trị; đồng thời cũng mở rất rộng, cho phép Chính phủ ban hành những nghị định có quy định khác với luật để thực hiện nghị quyết này. Do vậy, nếu đưa Trung tâm tài chính quốc tế vào quy định trong dự thảo Luật Phát triển đô thị phải phân định rõ phạm vi điều chỉnh với Nghị quyết số 222/2025/QH15. Theo đó, Nghị quyết số 222/2025/QH15 điều chỉnh về tổ chức, vận hành và chính sách đặc thù của Trung tâm tài chính; Luật Phát triển đô thị điều chỉnh không gian, hạ tầng và các điều kiện phát triển đô thị gắn với Trung tâm.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cách thiết kế như thế nào phải giữ ổn định Nghị quyết số 222/2025/QH15, không tạo ra hai cơ chế đối với Trung tâm. Đồng thời mở thêm không gian phát triển cho đô thị có tiềm năng, không để cơ chế pháp lý làm lỡ cơ hội tạo cực tăng trưởng mới, nhất là trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng 2 con số.

Liên quan đến vấn đề Trung tâm tài chính quốc tế, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cũng đề nghị rà soát, nghiên cứu chỉnh lý khoản 3 Điều 23 theo hướng tiêu chuẩn, điều kiện cấp phép để áp dụng thống nhất cho toàn Trung tâm tài chính quốc tế, không chỉ dành riêng cho Trung tâm đặt tại TPHCM.

Giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, dự án Luật rất phức tạp. Do phạm vi điều chỉnh liên tục được mở rộng, quá trình rà soát chưa thể hoàn thành toàn bộ các nội dung mà Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nêu. Do đó, Bộ trưởng đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho phép cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn chỉnh dự thảo Luật sau phiên họp.

Về thẩm quyền quyết định biên chế, Bộ trưởng cho biết sẽ tiếp thu ý kiến để xây dựng quy định linh hoạt hơn, vừa đáp ứng đặc thù của TPHCM, vừa phù hợp với trường hợp các thành phố khác được công nhận là đô thị đặc biệt hoặc được áp dụng chính sách theo chủ trương của cấp có thẩm quyền.

Về Trung tâm tài chính quốc tế, Bộ trưởng Bộ Tư pháp tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Quốc hội và ý kiến của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng; cam kết nghiên cứu để phân định rạch ròi phạm vi điều chỉnh giữa dự thảo Luật và Nghị quyết số 22.

Phát biểu kết luận phiên thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra cần tiếp tục phối hợp tiếp thu, hoàn chỉnh dự thảo Luật, bảo đảm cách diễn đạt có tính khái quát cao, có thời gian áp dụng lâu dài cho các đối tượng thi hành; không vì thuận lợi cho đối tượng này mà vướng cho đối tượng khác, không vì thuận lợi cho ngày hôm nay mà vướng cho ngày mai.