Đưa di sản đạo học đến gần hơn với công chúng

Quang cảnh lễ khai mạc Triển lãm “Quốc Tử Giám Thăng Long”.

Triển lãm nằm trong chuỗi sự kiện kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076 - 2026), do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức, dưới sự chỉ đạo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội.

Phát biểu khai mạc Triển lãm, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long nhấn mạnh: “Cách đây 950 năm, Quốc Tử Giám được thành lập dưới triều vua Lý Nhân Tông, đánh dấu một dấu mốc quan trọng trong lịch sử giáo dục Việt Nam. Trải qua gần một thiên niên kỷ, Quốc Tử Giám đã trở thành biểu tượng tiêu biểu của nền đạo học dân tộc, nơi kết tinh truyền thống hiếu học, tinh thần tôn sư trọng đạo và tư tưởng trọng dụng hiền tài. Những giá trị ấy không chỉ thuộc về lịch sử mà vẫn tiếp tục soi sáng hành trình phát triển của đất nước hôm nay, khẳng định vai trò của tri thức, đạo đức và nhân tài đối với tương lai dân tộc”.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Phạm Tuấn Long phát biểu khai mạc Triển lãm.

Theo Giám đốc Sở Phạm Tuấn Long, thông qua Triển lãm lần này, Ban Tổ chức mong muốn giới thiệu đến công chúng hành trình 950 năm của Quốc Tử Giám, đồng thời lan tỏa những giá trị đặc sắc của đạo học Việt Nam. Việc lựa chọn không gian bên hồ Hoàn Kiếm để tổ chức Triển lãm cũng thể hiện mong muốn đưa di sản đến gần hơn với cộng đồng, để lịch sử không chỉ được lưu giữ trong không gian di tích mà còn hiện diện sinh động trong đời sống đương đại.

Triển lãm giới thiệu khái quát lịch sử hình thành, quá trình phát triển và những giá trị tiêu biểu của Quốc Tử Giám; đồng thời phản ánh các nỗ lực bảo tồn, phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại. Được tổ chức tại không gian công cộng trung tâm của Thủ đô, Triển lãm góp phần mở rộng khả năng tiếp cận di sản, đưa câu chuyện về nền Quốc học Việt Nam đến gần hơn với người dân và du khách.

Triển lãm giới thiệu đến công chúng hành trình 950 năm của Quốc Tử Giám, đồng thời lan tỏa những giá trị đặc sắc của đạo học Việt Nam.

Một điểm nhấn của Triển lãm là không gian sắp đặt những tượng ngựa gỗ của làng nghề truyền thống Ý Yên. Hình tượng ngựa gắn với nghi lễ vinh quy bái tổ, biểu trưng cho thành quả học tập, niềm tự hào của người thành đạt và đạo lý hướng về nguồn cội. Khi được tái hiện qua bàn tay nghệ nhân và ngôn ngữ sắp đặt nghệ thuật, hình ảnh ấy trở thành lời nhắc về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, đồng thời gợi mở cho thế hệ trẻ về giá trị của việc học tập, tu dưỡng và cống hiến cho đất nước. Qua đó, Triển lãm tạo nên sự kết nối giữa truyền thống và sáng tạo, giữa giá trị lịch sử và cảm nhận nghệ thuật đương đại.

Điểm đáng chú ý của Triển lãm là cách đưa di sản ra khỏi không gian di tích để đặt vào nhịp sống thường ngày của Thủ đô. Nếu Văn Miếu - Quốc Tử Giám là nơi người dân và du khách tìm đến để chiêm bái, tìm hiểu, thì không gian bên hồ Hoàn Kiếm lại là nơi di sản chủ động “đi” đến với công chúng. Người đi dạo, du khách trong và ngoài nước có thể tiếp cận câu chuyện 950 năm của nền Quốc học một cách tự nhiên, gần gũi, không bị giới hạn bởi khuôn viên di tích. Đây cũng là cách làm phù hợp với định hướng phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại, để những giá trị của quá khứ tiếp tục hiện diện và lan tỏa trong cộng đồng.

Một điểm nhấn của Triển lãm là không gian sắp đặt những tượng ngựa gỗ của làng nghề truyền thống Ý Yên.

Người dân và du khách thích thú trước không gian sắp đặt ngựa gỗ.

Thông qua các nội dung trưng bày và không gian sắp đặt nghệ thuật, Triển lãm góp phần đưa câu chuyện về hành trình gần một thiên niên kỷ của Quốc Tử Giám đến gần hơn với công chúng. Từ dấu mốc ra đời năm 1076, Quốc Tử Giám đã trở thành biểu tượng của nền giáo dục và đạo học Việt Nam, gắn với những giá trị Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín, truyền thống hiếu học và khát vọng trọng dụng hiền tài. Những giá trị ấy tiếp tục được gìn giữ, trao truyền và phát huy trong đời sống hôm nay.

Triển lãm góp phần truyền tải thông điệp “Bảo tồn và phát huy giá trị Văn Miếu - Quốc Tử Giám, lan tỏa tinh hoa văn hiến Việt Nam”, diễn ra từ ngày 10/11 đến ngày 15/11, tại Vườn hoa đền Bà Kiệu, Hồ Hoàn Kiếm.