Đưa đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển

• Thời gian qua, hoạt động đổi mới sáng tạo tại Gia Lai đã có chuyển biến như thế nào, thưa ông?

Hoạt động đổi mới sáng tạo (ĐMST) tại Gia Lai đang chuyển từ phong trào sang hỗ trợ cụ thể cho DN và dự án khởi nghiệp, gắn ươm tạo với cố vấn, đầu tư và thị trường.

Giai đoạn 2019 - 2025, thực hiện Đề án hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp ĐMST, tỉnh ươm tạo 105 ý tưởng, dự án; cố vấn tăng tốc 16 DN; 6 DN gọi vốn thành công; xây dựng mạng lưới 88 cố vấn, 91 nhà đầu tư thiên thần. Năm 2026, Chương trình Ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo tuyển chọn 10 dự án từ 19 hồ sơ, được cố vấn 1:1 cùng chuyên gia.

Cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử tại Gia Lai có nhiều đề tài giải quyết các bài toán về nông nghiệp, năng lượng, tài nguyên nước, tài chính, y tế, giáo dục. Sau sự kiện, 13 đội được kết nối đầu tư, nhiều biên bản ghi nhớ, thỏa thuận hợp tác được hình thành.

Những kết quả này cho thấy ĐMST của tỉnh đang hướng đến giải quyết bài toán cụ thể, gắn ý tưởng, công nghệ với DN, nguồn vốn và thị trường.

Diễn đàn, triển lãm sản phẩm công nghệ tạo không gian kết nối doanh nghiệp, nhà khoa học, chuyên gia, thúc đẩy đổi mới sáng tạo tại Gia Lai. Ảnh: H.Đ

• Theo ông, chuyển đổi số mở ra cơ hội gì cho ĐMST trên địa bàn tỉnh?

Chuyển đổi số tạo nền tảng quan trọng cho ĐMST. Dữ liệu, hạ tầng số và trí tuệ nhân tạo đã tạo điều kiện để DN, cơ quan nhà nước thay đổi cách quản lý, sản xuất, phục vụ người dân.

Tỉnh có hạ tầng viễn thông kết nối 2 tuyến cáp quang biển ADC và SJC2; 2 khu công nghệ số tập trung là Công viên Sáng tạo TMA và FPT Software Quy Nhơn; Kho dữ liệu dùng chung, Trung tâm IOC đang triển khai.

Dự án phòng thí nghiệm bán dẫn dùng chung tại Trường ĐH Quy Nhơn đang hoàn thiện thủ tục đầu tư. Dữ liệu chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ sẽ là nguồn lực cho DN, nhóm khởi nghiệp.

DN nên bắt đầu từ vấn đề trong sản xuất, kinh doanh, lựa chọn công nghệ phù hợp để thay đổi quy trình, giảm chi phí, nâng cao hiệu quả, tạo sản phẩm, dịch vụ mới.

• Hiện nay, hoạt động ĐMST tại Gia Lai đang gặp những điểm nghẽn nào? Tỉnh sẽ tháo gỡ ra sao, thưa ông?

Điểm nghẽn hiện nay là khoảng cách từ ý tưởng đến thị trường còn xa. Nhiều dự án có ý tưởng tốt nhưng quy mô nhỏ, năng lực quản trị, chất lượng chưa đồng đều; thiếu vốn, cố vấn chuyên sâu, hạ tầng thử nghiệm và hỗ trợ thương mại hóa.

Hệ sinh thái ĐMST sau sáp nhập đang kết nối lại. Tỉnh chưa có vườn ươm chuyên biệt, quỹ đầu tư mạo hiểm cấp tỉnh; việc kết nối với các quỹ, nhà đầu tư, trung tâm ĐMST lớn chưa thường xuyên.

Năm 2025, Bộ chỉ số ĐMST cấp địa phương (PII) của Gia Lai đạt 37,66 điểm, xếp thứ 21/34 tỉnh, thành phố, thứ 3/11 địa phương thuộc nhóm thu nhập thấp. Tỉnh còn hạn chế ở số đơn đăng ký
nhãn hiệu trên 1.000 dân, hạ tầng số, cải cách hành chính.

Để tháo gỡ, tỉnh sẽ hỗ trợ ươm tạo, cố vấn tăng tốc, kết nối đầu tư; liên kết mạng lưới ĐMST; nghiên cứu tiêu chí công nhận trung tâm ĐMST cấp tỉnh và xây dựng Đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm, bám nhu cầu DN, hướng đến sản phẩm có khả năng thương mại hóa.

Các đội thi phát triển giải pháp cho những bài toán thực tiễn tại Cuộc thi Hackathon quốc tế về tính toán lượng tử tại Gia Lai năm 2026. Ảnh: H.Đ

• Năm 2026, tỉnh triển khai Chương trình Ươm tạo dự án khởi nghiệp sáng tạo và chuẩn bị tổ chức Ngày hội ĐMST tỉnh. Chúng ta có thể kỳ vọng những hoạt động này sẽ tạo ra kết quả gì, thưa ông?

Chương trình ươm tạo và Ngày hội ĐMST là 2 hoạt động bổ trợ. Ươm tạo giúp dự án hoàn thiện sản phẩm, xác định khách hàng, mô hình kinh doanh, thị trường và khả năng gọi vốn; Ngày hội tạo không gian gặp gỡ DN, chuyên gia, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ.

Ngày hội chú trọng kết nối qua hội thảo, tọa đàm chính sách; trưng bày sản phẩm, giải pháp và kết nối đầu tư cho dự án khởi nghiệp.

Chúng tôi kỳ vọng DN tìm được giải pháp phù hợp; dự án nhận phản hồi từ chuyên gia, nhà đầu tư; sản phẩm KH&CN có thêm cơ hội tiếp cận thị trường, hợp tác lâu dài.

• Theo ông, tỉnh cần ưu tiên gì để ĐMST trở thành hoạt động thường xuyên trong DN, cơ quan, viện, trường?

Trước hết, cần lấy DN và nhu cầu thực tế làm trung tâm; ĐMST phải giải quyết vấn đề cụ thể, nâng năng suất, giảm chi phí, tạo sản phẩm mới hoặc mở rộng thị trường.

Cùng với đó, kết nối nguồn lực từ cơ quan nhà nước, DN, viện, trường, chuyên gia, nhà đầu tư. Kế hoạch phát triển KHCN và ĐMST giai đoạn 2026 - 2030 đặt mục tiêu đến năm 2030, PII xếp thứ 12/34 tỉnh, thành phố; có ít nhất 150 DN khởi nghiệp sáng tạo; 30% DN đổi mới quy trình, mô hình kinh doanh; 60% DN nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số.

Tỉnh chú trọng phát triển nhân lực về trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, dữ liệu, công nghệ số; gắn ĐMST với tiêu chuẩn, đo lường, truy xuất nguồn gốc, bảo hộ tài sản trí tuệ.

Với chủ đề năm nay “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, chúng tôi mong muốn ĐMST không chỉ là việc của ngành KH&CN hay các sự kiện, mà trở thành cách làm thường xuyên trong DN, cơ quan, nhà trường, cộng đồng.

• Xin cảm ơn ông!