Đưa giảng đường ra doanh nghiệp, hướng đi nâng chất lượng giáo dục nghề nghiệp

Sinh viên ngành kỹ thuật ô tô được đưa xuống các gara sửa ô tô để thực hành.

Đưa sinh viên ra khỏi phòng mô phỏng, “nhúng mình” vào thực tế

Vừa qua, hơn 50 sinh viên ngành Công nghệ kỹ thuật ô tô, Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng được đến các gara ô tô trên địa bàn thành phố để học thực hành, cho thấy sự thay đổi rõ nét trong tư duy đào tạo nghề. Thay vì chỉ thực hành trên các mô hình mô phỏng trong trường, sinh viên được trực tiếp tiếp cận phương tiện thực tế, quan sát quy trình sửa chữa, bảo dưỡng và tham gia công việc chuyên môn dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên doanh nghiệp.

Đây không phải hoạt động mang tính thời điểm mà là một phần trong chiến lược đổi mới đào tạo của nhà trường. Theo TS Trần Văn Anh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng, trong những năm gần đây, nhà trường triển khai mô hình đưa sinh viên đến doanh nghiệp ngay từ năm thứ nhất.

Sinh viên trong giờ thực hành.

Sau khi nhập học và ổn định môi trường học tập, sinh viên được giới thiệu, đăng ký tham gia học tập tại doanh nghiệp phù hợp với ngành nghề đào tạo. Các em có thể chủ động tìm kiếm doanh nghiệp theo tiêu chuẩn nhà trường đề ra hoặc được nhà trường kết nối, giới thiệu đến các đơn vị đối tác.

Nhờ cách làm này, gần như 100% sinh viên được tiếp cận môi trường làm việc thực tế trong suốt quá trình học tập.

TS Trần Văn Anh cho biết, ban đầu nhiều sinh viên còn bỡ ngỡ khi bước chân vào môi trường doanh nghiệp. Không ít em lo lắng vì chưa được trang bị nhiều kiến thức lý thuyết nhưng đã phải tham gia học việc và làm việc thực tế. Tuy nhiên, với sự đồng hành của nhà trường và doanh nghiệp thông qua các chương trình định hướng, hướng dẫn nội quy, lộ trình học việc và đào tạo cụ thể, sinh viên dần thích nghi và trưởng thành.

“Thực tế cho thấy nhiều sinh viên gắn bó với doanh nghiệp từ những ngày đầu tiên cho đến khi ra trường. Có em được nhận phụ cấp, trả lương ngay từ tháng thứ hai, thậm chí được doanh nghiệp tiếp nhận chính thức trước khi tốt nghiệp”, TS Trần Văn Anh chia sẻ.

Mô hình kết hợp giữa lý thuyết và thực hành giúp sinh viên nhanh chóng bắt nhịp nghề nghiệp.

Theo TS Trần Văn Anh, mô hình kết hợp giữa lý thuyết và thực hành theo hình thức “sáng giảng đường, chiều doanh nghiệp” hoặc “đầu tuần học lý thuyết, cuối tuần thực hành” giúp sinh viên có thời gian dài để tiếp cận quy trình nghề nghiệp từ chi tiết đến tổng thể. Sau 2,5 đến 3 năm học, các em không chỉ nắm vững kiến thức chuyên môn mà còn tích lũy được kinh nghiệm làm việc thực tế, sẵn sàng tham gia thị trường lao động mà không cần đào tạo lại.

Không chỉ ở bậc cao đẳng, các cơ sở giáo dục nghề nghiệp khác cũng đang đẩy mạnh xu hướng này. ThS Nguyễn Lê Dung, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Bách khoa Toàn Cầu (phường Thanh Khê, Đà Nẵng) cho rằng, đưa học sinh xuống xưởng sản xuất của doanh nghiệp từ sớm đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao chất lượng đào tạo.

Sinh viên Trường Trung cấp Bách khoa Toàn Cầu trong giờ học tại trường.

“Học sinh được tận mắt quan sát, tận tay thực hiện công việc chuyên môn, biến kiến thức lý thuyết thành kỹ năng nghề nghiệp. Đồng thời, các em được tiếp cận công nghệ mới, làm quen với tác phong công nghiệp, quy trình an toàn lao động và áp lực công việc thực tế”, ThS Nguyễn Lê Dung nhận định và cho hay: Trong mô hình liên kết đào tạo hiện nay, nhà trường và doanh nghiệp cùng tham gia xây dựng chương trình học. Nhiều lớp học được tổ chức ngay trong nhà xưởng sản xuất, nơi học sinh được sử dụng máy móc, dây chuyền công nghệ đang vận hành thay vì các thiết bị mô phỏng. Điều này giúp người học tiếp cận gần nhất với môi trường làm việc sau khi tốt nghiệp.

Sinh viên được các chủ doanh nghiệp và chuyên gia trực tiếp "cầm tay chỉ việc" ngay trong quá trình học.

Doanh nghiệp trở thành “giảng đường mở”

Nếu như trước đây doanh nghiệp chỉ tham gia ở khâu tuyển dụng thì nay nhiều đơn vị trở thành một phần của quá trình đào tạo.

Nhà giáo Ưu tú, TS Lê Quang Hùng, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng (phường Cẩm Lệ) cho biết, nhà trường đang đẩy mạnh mô hình đào tạo gắn với thực tiễn, đưa sinh viên đến học tập trực tiếp tại các cơ sở sản xuất, doanh nghiệp và đơn vị dịch vụ theo đúng đặc thù ngành nghề.

Sinh viên các ngành kỹ thuật như ô tô, điện công nghiệp, kỹ thuật máy lạnh và điều hòa không khí được tiếp cận môi trường làm việc thực tế, làm quen với thiết bị, công nghệ và quy trình sản xuất đang được doanh nghiệp sử dụng.

Doanh nghiệp tuyển dụng sinh viên Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng ngay sau buổi lễ tốt nghiệp của trường.

“Đây là quá trình dịch chuyển không gian học tập từ "học nghề trong trường" sang "học nghề trong môi trường nghề nghiệp thực thụ". Sinh viên không chỉ tích lũy kiến thức chuyên môn mà còn hình thành tác phong công nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm, khả năng thích ứng với áp lực công việc và hiểu rõ yêu cầu của nhà tuyển dụng trước khi tốt nghiệp”, TS Lê Quang Hùng nhấn mạnh.

Môi trường doanh nghiệp giúp sinh viên thay đổi tư duy từ “học để biết” sang “học để làm được việc”. Việc trực tiếp vận hành máy móc, xử lý các tình huống kỹ thuật và tham gia quy trình sản xuất khiến người học hiểu rằng giá trị của kiến thức nằm ở khả năng ứng dụng vào thực tiễn.

Ngoài ra, sinh viên được rèn luyện ý thức kỷ luật, tác phong chuyên nghiệp và trách nhiệm nghề nghiệp thông qua việc tuân thủ quy trình sản xuất, quy định an toàn lao động và tiêu chuẩn chất lượng của doanh nghiệp.

Sinh viên Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng thực tập tại các cơ sở y tế.

Hiệu quả của mô hình này được thể hiện rõ qua kết quả việc làm sau tốt nghiệp. Tại lễ trao bằng tốt nghiệp của Trường Cao đẳng Bách khoa Đà Nẵng diễn ra vào tháng 5/2026, hàng chục doanh nghiệp đã trực tiếp tham gia tuyển dụng, mang đến hàng trăm vị trí việc làm cho sinh viên. Nhiều em được doanh nghiệp tuyển chọn và nhận việc ngay sau lễ tốt nghiệp.

Đáng chú ý, không ít sinh viên được doanh nghiệp ký cam kết tuyển dụng từ khi còn trong thời gian thực tập nhờ thể hiện tốt năng lực chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và tác phong nghề nghiệp.

Sinh viên ngành điều dưỡng trong tiết học thực hành.

“Điều đáng mừng không chỉ là số lượng cơ hội việc làm, mà còn là việc nhiều sinh viên có thể bắt tay vào công việc ngay sau khi tốt nghiệp mà không cần trải qua thời gian đào tạo lại. Đó chính là giá trị cốt lõi của mô hình đào tạo học đi đôi với hành, nơi doanh nghiệp tham gia vào quá trình đào tạo và sinh viên được chuẩn bị như một nhân sự thực thụ ngay từ khi còn trên ghế nhà trường”, TS Lê Quang Hùng chia sẻ.

"Sự chuyển dịch từ lớp học truyền thống sang những “giảng đường mở” trong doanh nghiệp trở thành xu hướng tất yếu của giáo dục nghề nghiệp hiện đại. Khi nhà trường, doanh nghiệp và người học cùng đồng hành trong một hệ sinh thái đào tạo thống nhất, khoảng cách giữa đào tạo và việc làm ngày càng được thu hẹp, mở ra cơ hội phát triển bền vững cho nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai”, TS Trần Văn Anh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Đại Việt Đà Nẵng nhấn mạnh.