Đưa khoa học vào cuộc sống

Trong những năm qua, hoạt động nghiên cứu, ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh được đẩy mạnh, tuy nhiên việc áp dụng kết quả nghiên cứu vào đời sống còn hạn chế, một số kết quả sau nghiệm thu chưa được nhân rộng, phát huy hiệu quả.

Đoàn công tác của Sở Khoa học và Công nghệ kiểm tra mô hình ứng dụng kết quả đề tài “Nghiên cứu bảo tồn và phát triển nguồn gen giống vịt (vịt cổ xanh) Lạng Sơn” tại xã Mẫu Sơn

Ngày 29/7/2016, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết 09 quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợ áp dụng các thành tựu khoa học và công nghệ vào sản xuất trên địa bàn tỉnh. Tuy nhiên, qua thực tiễn triển khai, mức hỗ trợ còn thấp; một số nội dung, đối tượng và phương thức hỗ trợ chưa phù hợp, chưa tạo động lực mạnh để các tổ chức, cá nhân đầu tư ứng dụng và nhân rộng kết quả nghiên cứu. Vì vậy, ngày 28/4/2025, HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết 10 thay thế Nghị quyết 09 nhằm điều chỉnh, bổ sung chính sách phù hợp hơn với thực tiễn.

Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ cho biết: Thực hiện Nghị quyết 10, sở đã tham mưu UBND tỉnh ban hành Quyết định 37 ngày 28/6/2025 quy định trình tự, thủ tục thực hiện chính sách hỗ trợ ứng dụng kết quả nghiên cứu từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, ban hành các văn bản hướng dẫn, tuyên truyền, phổ biến chính sách đến các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân; thực hiện rà soát các kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ đã được nghiệm thu có khả năng ứng dụng vào thực tiễn để làm cơ sở đề xuất hỗ trợ theo quy định. Qua thực tiễn triển khai, Nghị quyết 10 đã bước đầu phát huy hiệu quả, tạo cơ chế hỗ trợ để đưa các kết quả nghiên cứu sau nghiệm thu vào ứng dụng trong sản xuất và đời sống.

Từ đầu năm 2026 đến nay, Sở Khoa học và Công nghệ đã tổ chức 10 đoàn khảo sát, làm việc tại các địa phương, đơn vị để rà soát nhu cầu và điều kiện triển khai mô hình ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và công nghệ. Cùng với đó tham mưu UBND tỉnh phê duyệt và tổ chức thực hiện 5 nhiệm vụ hỗ trợ ứng dụng kết quả nghiên cứu với 64 mô hình được triển khai theo Nghị quyết 10. Các mô hình tập trung vào ứng dụng những kết quả nghiên cứu có giá trị thực tiễn, phù hợp với điều kiện sản xuất của địa phương, nhất là các giống cây trồng, vật nuôi bản địa và các nguồn gen dược liệu quý, có tiềm năng phát triển như: sa nhân tím, vịt cổ xanh, gà Vạn Linh, lúa bao thai hồng…

Bà Dương Thị Huyền, Trưởng Phòng Kinh tế xã Tân Tri cho biết: Thực hiện Nghị quyết 10, hiện nay xã đang ứng dụng kết quả đề tài “Nghiên cứu ứng dụng khoa học và công nghệ phục tráng, xây dựng mô hình nhân giống, thâm canh và xây dựng thương hiệu cho giống lúa Bao Thai Hồng” với 22 hộ tham gia, diện tích 165 sào. Từ tháng 6/2026 đến nay, các hộ tham gia mô hình được hỗ trợ 143 kg giống, 13,2 tấn phân bón và hơn 660 gói thuốc bảo vệ thực vật. Từ việc ứng dụng kết quả của đề tài đã góp phần khôi phục, phát triển giống lúa bao thai hồng, nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, tạo tiền đề xây dựng thương hiệu và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bên cạnh việc hỗ trợ đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất, Sở Khoa học và Công nghệ từng bước gắn triển khai mô hình với liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm và kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã. Qua đó góp phần hình thành và phát triển chuỗi giá trị sản phẩm, nâng cao hiệu quả ứng dụng và tạo cơ sở để mở rộng quy mô các mô hình trong thực tiễn.

Anh Dương Kim Quý, thôn Trà Ký, xã Mẫu Sơn chia sẻ: Từ tháng 7/2026, gia đình tôi được hỗ trợ 800 con giống vịt cổ xanh, hơn 2,8 tấn thức ăn hỗn hợp theo quy định từ Nghị quyết 10. Hiện nay đàn vịt phát triển tốt, nếu xuất chuồng  sẽ bán được với giá từ 70 - 80 nghìn đồng/kg. Với giá trị kinh tế cao, sau khi hết hỗ trợ, gia đình tôi sẽ tiếp tục duy trì mô hình này.

Những kết quả bước đầu cho thấy Nghị quyết 10 đang từng bước đưa khoa học và công nghệ vào thực tiễn, gắn nghiên cứu với sản xuất và đời sống. Qua đó, tạo động lực để các kết quả nghiên cứu được chuyển giao, nhân rộng, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm, phát triển kinh tế - xã hội địa phương.