Đưa Luật Thủ đô (sửa đổi) vào cuộc sống, tạo đột phá phát triển

Vấn đề đặt ra hiện nay là tổ chức triển khai bảo đảm đồng bộ, hiệu quả, vừa khơi thông nguồn lực, vừa kiểm soát chặt chẽ quyền lực, đưa Luật nhanh chóng đi vào thực tiễn và tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.

Nhiều ý kiến chia sẻ cùng Cơ quan Báo và Phát thanh, Truyền hình Hà Nội xung quanh nội dung này.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu - Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố Hà Nội:
Hà Nội chủ động triển khai, sớm đưa Luật vào cuộc sống

Ngay sau khi Luật Thủ đô (sửa đổi) được Quốc hội khóa XVI thông qua tại kỳ họp thứ nhất vào ngày 23-4 vừa qua, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành văn bản về việc tổ chức thi hành Luật, gửi giám đốc các sở, thủ trưởng các ban, ngành thành phố. Để triển khai thi hành Luật bảo đảm đồng bộ, thống nhất, hiệu lực, hiệu quả, UBND thành phố yêu cầu các sở, ban, ngành khẩn trương thực hiện các nhiệm vụ theo chức năng, thẩm quyền.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu - Chủ tịch Hội đồng Phối hợp phổ biến, giáo dục pháp luật thành phố Hà Nội. Ảnh: Thanh Hải

Trong đó, các đơn vị tập trung xây dựng, tham mưu ban hành các văn bản quy phạm pháp luật của HĐND thành phố, UBND thành phố và Chủ tịch UBND thành phố theo quy định của Luật Thủ đô; hoàn thành chậm nhất trong tháng 6-2026; chủ động phối hợp trong quá trình soạn thảo, chịu trách nhiệm về nội dung và tiến độ xây dựng các nghị quyết trình HĐND thành phố, bảo đảm các nghị quyết có hiệu lực cùng thời điểm Luật có hiệu lực…

Ngay trong quá trình xây dựng Luật Thủ đô (sửa đổi), thành phố Hà Nội đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm sớm đưa Luật vào cuộc sống ngay sau khi được Quốc hội thông qua. Trong đó, thành phố đã rà soát, xác định các chính sách tiếp tục thực hiện trên cơ sở Luật Thủ đô (sửa đổi); kế thừa quy định của Luật Thủ đô năm 2024 và các chính sách mới trong luật.

Chính quyền các cấp từ thành phố đến cơ sở đã bắt tay vào xây dựng các văn bản thi hành Luật Thủ đô (sửa đổi), đồng thời, chủ động chuẩn bị nguồn lực tài chính và nhân lực nhằm bảo đảm triển khai hiệu quả các chính sách mới được Trung ương trao cho thành phố. Về nguyên tắc triển khai, thành phố xác định rõ: Nội dung nào đã rõ, có thể thực hiện ngay thì triển khai ngay; những nội dung cần nghiên cứu sâu, sẽ được thực hiện theo lộ trình phù hợp.

Bên cạnh đó, Hà Nội đặc biệt chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong công tác xây dựng văn bản và tổ chức thực thi; tăng cường công khai, minh bạch và giám sát trong toàn bộ quá trình triển khai. Công tác truyền thông, tuyên truyền cũng được đẩy mạnh nhằm giúp người dân, doanh nghiệp hiểu và đồng hành cùng chính quyền.

Với sự chuẩn bị chủ động, bài bản, thành phố tin tưởng Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ trở thành động lực quan trọng, tạo bứt phá cho Hà Nội phát triển nhanh, mạnh và bền vững. Hà Nội cũng hướng tới trở thành trung tâm kinh tế, tài chính lớn; trung tâm hàng đầu về văn hóa, giáo dục và đào tạo, y tế, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; bảo đảm ổn định chính trị - xã hội, xây dựng thành phố thanh bình, người dân hạnh phúc và hội nhập sâu rộng với thế giới. Những nền tảng đó sẽ tạo ra các chuyển biến rõ nét, thực chất, đưa Thủ đô phát triển lên tầm cao mới trong thời gian tới.

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Lê Tuấn Phong:
Thiết lập các cơ chế kiểm tra, giám sát quyền lực ngay từ đầu

Với cách tiếp cận mới, các quy định trong Luật Thủ đô 2026 hướng tới giải quyết những điểm nghẽn của Thủ đô, lấy người dân làm trung tâm và xây dựng đô thị hạnh phúc. Đồng thời, theo quy định của Luật, Hà Nội được phép thí điểm những vấn đề mới chưa được pháp luật quy định, thậm chí khác với quy định của Luật và Nghị quyết của Quốc hội.

Trong phạm vi thí điểm, các giải pháp đi kèm cũng được thiết kế nhằm kiểm soát và xử lý những rủi ro có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sống của người dân và sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Đây là quy định mang tính mở, cho phép Hà Nội chủ động ứng phó không chỉ với các điểm nghẽn hiện hữu, mà cả những thách thức có thể phát sinh trong tương lai.

Phó Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật (Bộ Tư pháp) Lê Tuấn Phong. Ảnh: Viết Thành

Để Luật đi vào cuộc sống, thành phố cần tập trung vào một số vấn đề then chốt, trong đó, có việc kịp thời hoạch định chính sách. Với 199 thẩm quyền được phân cấp, Hà Nội cần chủ động nghiên cứu, xây dựng các văn bản hướng dẫn để nhanh chóng hiện thực hóa quyền hạn được giao.

Cùng với đó, việc thiết lập cơ chế kiểm tra, giám sát quyền lực phải được triển khai ngay từ đầu và thực hiện song hành với quá trình thực thi. Đây là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm các thẩm quyền đặc biệt được sử dụng đúng mục tiêu, không chệch hướng so với kỳ vọng mà Quốc hội và Chính phủ đã đặt ra đối với Thủ đô.

Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng):
Lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm để tạo đột phá

Có ba việc mang tính then chốt mà Hà Nội cần tập trung ngay sau khi Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực. Thứ nhất là khẩn trương cụ thể hóa Luật bằng các quy định chi tiết, rõ ràng và khả thi.

Thứ hai là nâng cao năng lực thực thi của bộ máy. Khi được trao cơ chế đặc thù, yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ cũng phải khác: Dám làm, hiểu luật và chịu trách nhiệm. Vì vậy, song song với phân quyền là thiết kế cơ chế kiểm soát, bảo vệ cán bộ dám làm, đồng thời, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng chính sách.

Đại biểu Quốc hội Trịnh Thị Tú Anh (Đoàn Lâm Đồng). Ảnh: quochoi.vn

Thứ ba là lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm để tạo đột phá. Không nên dàn trải, mà cần xác định một số lĩnh vực ưu tiên để “làm đến nơi đến chốn”, như phát triển hạ tầng giao thông chiến lược, cải tạo không gian đô thị, hay xây dựng các khu vực phát triển mới có tính dẫn dắt. Khi có những kết quả cụ thể, có thể đo lường được, niềm tin vào chính sách sẽ được củng cố.

Luật sư Nguyễn Văn Hà, Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Luật sư Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia Hà Nội:
Chuẩn hóa quy trình quản trị, vận hành hiệu quả các dự án trọng điểm

Trong bối cảnh Hà Nội đang triển khai nhiều giải pháp trong phát triển kinh tế, các nguồn lực nội sinh, ngoại sinh cũng như các nguồn lực thu hút đầu tư cần được huy động đồng bộ, tạo động lực tăng trưởng. Việc Luật Thủ đô (sửa đổi) cho phép áp dụng các cơ chế đặc thù, trong đó có cơ chế “chính sách vượt khung đối với thử nghiệm có kiểm soát”, sẽ tạo điều kiện cho những người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Bên cạnh đó, các lĩnh vực như chuyển đổi số, kinh tế số, công nghiệp bán dẫn, đổi mới sáng tạo đều đòi hỏi chính sách phải liên tục được cập nhật, bởi những yếu tố mới hôm nay có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu. Do đó, trong quá trình cụ thể hóa Luật, Hà Nội cần kịp thời bổ sung, hoàn thiện các nội dung liên quan.

Luật sư Nguyễn Văn Hà. Ảnh: Viết Thành

Về tổ chức bộ máy và đầu tư công, Luật Thủ đô (sửa đổi) phân cấp tới 199 thẩm quyền cho Hà Nội, trong đó có nhiều thẩm quyền mới liên quan trực tiếp đến đầu tư công. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải chuẩn hóa quy trình quản trị, đẩy nhanh giải ngân và vận hành hiệu quả các dự án trọng điểm. Khi các dự án được triển khai đúng tiến độ sẽ tạo nền tảng quan trọng để khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển Thủ đô.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Khương Đình Nguyễn Sỹ Đoàn:
Luật Thủ đô (sửa đổi) tạo đột phá từ cơ sở

Điểm nổi bật của Luật Thủ đô (sửa đổi) là tinh thần phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, toàn diện, gắn với kiểm soát quyền lực và trách nhiệm giải trình rõ ràng, qua đó, trao thêm quyền chủ động cho chính quyền các cấp, đặc biệt là cấp cơ sở trong tổ chức thực thi nhiệm vụ.

Từ thực tiễn địa bàn phường Khương Đình, chúng tôi nhận thấy kỳ vọng lớn nhất là Luật sẽ tạo thêm công cụ pháp lý để tháo gỡ các “điểm nghẽn” lâu nay như hạ tầng giao thông, trật tự đô thị, ô nhiễm môi trường, cải tạo chung cư cũ, phát triển nhà ở và nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục, y tế.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Khương Đình Nguyễn Sỹ Đoàn. Ảnh: Hồng Thái

Các cơ chế mới về phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng, thúc đẩy giao thông xanh, xây dựng vùng phát thải thấp, đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ… là những định hướng rất trúng và đúng, hướng tới mục tiêu xây dựng Thủ đô văn minh, hiện đại, đáng sống.

Đối với cấp phường, khi Luật đi vào cuộc sống, hiệu quả sẽ được đo bằng sự chuyển biến cụ thể trong từng khu dân cư. Chính quyền cơ sở có điều kiện đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao chất lượng phục vụ, tăng cường quản lý trật tự đô thị, bảo vệ môi trường, chăm lo an sinh xã hội và xây dựng chính quyền số, công vụ số minh bạch, hiệu quả hơn.

Chúng tôi xác định rõ, phải chủ động nắm bắt cơ hội từ thể chế mới; không triển khai hình thức, mà phải làm đến cùng, có sản phẩm, kết quả cụ thể. Cùng với đó là đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương và phát huy vai trò giám sát của nhân dân. Mỗi cán bộ, đảng viên ở cơ sở phải là một “mắt xích” quan trọng, góp phần đưa tinh thần của Luật Thủ đô (sửa đổi) đi vào đời sống, mang lại những thay đổi thiết thực, nâng cao chất lượng sống cho người dân.