Đưa nghệ thuật sân khấu Việt đến với công chúng Pháp

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam Tạ Quang Đông phát biểu tại họp báo.

Sáng 2/10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch (VHTTDL) phối hợp với Bộ Ngoại giao tổ chức họp báo giới thiệu Tuần Sân khấu Việt Nam tại Pháp năm 2026.

Hành trình khám phá văn hóa Việt qua sân khấu

Diễn ra từ ngày 24/10 đến 31/10, Việt Nam en Scène được xây dựng theo mô hình một festival nhỏ, với các hoạt động trải dài tại nhiều địa điểm ở thủ đô Paris như quảng trường thành phố, Nhà hát Marigny, Grand Rex và Trung tâm nghệ thuật Carreau du Temple.

Thông qua sự đa dạng của các loại hình nghệ thuật, chương trình hướng tới việc đưa Paris trở thành không gian hội tụ của sân khấu Việt Nam, nơi công chúng Pháp có thể tiếp cận đời sống văn hóa, tinh thần và con người Việt Nam bằng ngôn ngữ nghệ thuật.

Các nghệ sĩ tham gia họp báo.

Sân khấu là một hình thức giới thiệu văn hóa có sức mạnh riêng bởi sự kết hợp giữa văn học, âm nhạc, mỹ thuật và diễn xuất. Qua mỗi tác phẩm, khán giả có cơ hội khám phá cách một dân tộc nhìn nhận tình yêu, gia đình, cộng đồng, số phận và những vấn đề của thời đại.

Với tinh thần đó, mỗi ngày trong tuần lễ sẽ mang đến một câu chuyện, một không gian và một sắc thái nghệ thuật khác nhau, tạo nên hành trình khám phá Việt Nam thông qua sân khấu.

Từ đương đại trở về với ký ức văn hóa

Mở đầu tuần lễ, khán giả Paris sẽ được thưởng thức vở kịch kinh điển “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” của nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Tác phẩm được làm mới dưới bàn tay đạo diễn người Pháp Anne Bouvier, với sự tham gia của các nghệ sĩ Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam.

Sự kết hợp này không chỉ đưa một tác phẩm tiêu biểu của sân khấu Việt Nam đến với công chúng Pháp mà còn mở ra cuộc đối thoại giữa nghệ thuật Việt Nam và sân khấu thế giới.

Một cảnh trong vở kịch nói Hồn Trương Ba, da hàng thịt sẽ trình diễn tại Việt Nam en Scène. Ảnh: BTC.

Một điểm nhấn khác là đêm nghệ thuật đặc biệt “Từ truyền thống đến đương đại”, được tổ chức nhân dịp kỷ niệm 50 năm Việt Nam gia nhập UNESCO (1976–2026), đồng thời hưởng ứng sáng kiến do Việt Nam đề xuất về “Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì Phát triển bền vững” giai đoạn 2027–2036.

Thay vì giới thiệu di sản theo trình tự từ truyền thống đến hiện đại, chương trình lựa chọn bắt đầu bằng múa đương đại, sau đó dẫn dắt khán giả trở về với những lớp sâu của sân khấu truyền thống Việt Nam như chèo, tuồng và cải lương.

Các loại hình nghệ thuật không được đặt cạnh nhau như những tiết mục độc lập mà được kết nối thành dòng chảy xuyên suốt. Qua đó, khán giả có thể nhận ra sự tiếp nối giữa ngôn ngữ nghệ thuật hôm nay với ký ức văn hóa lâu đời, cùng nhu cầu kể chuyện và những giá trị tinh thần của người Việt.

Khi nghệ sĩ Pháp cùng kể câu chuyện Việt Nam

Một điểm đáng chú ý của Việt Nam en Scène là sự tham gia trực tiếp của nghệ sĩ Pháp trong quá trình sáng tạo, thay vì chỉ đóng vai trò khán giả hoặc khách mời.

Bên cạnh “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” do đạo diễn Pháp dàn dựng cùng nghệ sĩ Việt Nam, những câu chuyện quen thuộc trong văn hóa Việt như truyền thuyết con rồng, câu chuyện Trương Chi cũng được nghệ sĩ Pháp tiếp nhận và thể hiện bằng ngôn ngữ sân khấu của mình.

Sự đồng hành này tạo nên không gian đối thoại và đồng sáng tạo, giúp văn hóa Việt Nam không chỉ được giới thiệu một chiều mà trở thành chất liệu cho những cuộc gặp gỡ nghệ thuật Việt – Pháp.

Nghệ sĩ Pháp cùng kể những câu chuyện văn hóa Việt Nam trên sân khấu. Ảnh: BTC.

Không chỉ có những đêm diễn

Bên cạnh biểu diễn, tuần lễ còn tổ chức các cuộc gặp gỡ nghề nghiệp, tạo điều kiện để nghệ sĩ hai nước trao đổi về sáng tạo, đạo diễn, diễn xuất, phương pháp làm việc và những chuyển động của sân khấu đương đại.

Đặc biệt, ban tổ chức dự kiến giới thiệu cuốn sách “Khám phá sân khấu Việt Nam”, được biên soạn dành cho độc giả Pháp và chuyển ngữ sang tiếng Pháp.

Không đặt mục tiêu trở thành công trình nghiên cứu chuyên sâu, cuốn sách hướng tới cách tiếp cận giản dị, khái quát về sân khấu Việt Nam thông qua các bài tiểu luận, khảo cứu và những kịch bản đã được khẳng định qua thời gian.

Nếu một vở diễn chỉ tồn tại trong khoảnh khắc trên sân khấu, cuốn sách sẽ giúp những người quan tâm tiếp tục hành trình tìm hiểu. Từ tác phẩm của Lưu Quang Vũ, nghệ thuật chèo đến tuồng, cải lương, độc giả có thêm nguồn tư liệu để khám phá những giá trị phía sau mỗi loại hình.

Nghệ thuật múa rối nước sẽ được trình diễn tại Việt Nam en Scène. Ảnh: BTC.

Mở rộng đối thoại văn hóa Việt – Pháp

Việt Nam en Scène do Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa và Đại sứ quán Việt Nam tại Pháp tổ chức, phối hợp với Nhà hát Tuổi trẻ Việt Nam, Nhà hát Múa rối quốc gia, Nhà hát Sân khấu truyền thống, Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang và Đoàn nghệ thuật tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh. Khách mời danh dự của sự kiện là nhà báo Ngô Phương Ly.

Các nghệ sĩ tập luyện chuẩn bị cho chương trình. Ảnh: BTC.

Thông qua nhiều hình thức nghệ thuật đa dạng, tuần lễ hướng tới giới thiệu một Việt Nam vừa gìn giữ truyền thống, vừa chủ động tiếp nhận và phát triển những ngôn ngữ sáng tạo mới.

Từ nghệ thuật rối nước, kịch nói, múa đương đại đến những câu chuyện của chèo, tuồng, cải lương, mỗi chương trình mở ra một cách tiếp cận khác nhau về con người và văn hóa Việt Nam.

Không chỉ dừng lại ở việc quảng bá nghệ thuật, sự kiện còn góp phần tạo dựng những kết nối lâu dài giữa nghệ sĩ hai nước, đưa di sản sân khấu Việt Nam đến gần hơn với công chúng quốc tế thông qua giao lưu, hợp tác và sáng tạo nghệ thuật.