Đưa nguồn lực chính sách đến đúng nơi, tạo động lực phát triển

Kết nối nguồn lực với nhu cầu của từng địa bàn

Nhu cầu đầu tư tại vùng đồng bào DTTS thường có quan hệ chặt chẽ với nhau. Đường giao thông ảnh hưởng đến việc đến trường, tiếp cận dịch vụ và vận chuyển nông sản. Nước sinh hoạt liên quan trực tiếp đến sức khỏe, điều kiện sống của mỗi gia đình. Cơ sở vật chất trường học tác động đến khả năng tổ chức dạy học. Vì vậy, lựa chọn danh mục đầu tư cần nhìn trong tổng thể đời sống và sản xuất của cộng đồng.

Tại Sông Hinh, yêu cầu ấy càng rõ khi xã có địa bàn rộng và nhiều thành phần dân cư. Sau sắp xếp đơn vị hành chính năm 2025, xã có diện tích 460,13 km², dân số 23.841 người, với 20 dân tộc cùng sinh sống. Những đặc điểm này đặt ra nhu cầu đầu tư đa dạng, đồng thời đòi hỏi việc phân bổ nguồn lực phải tính đến điều kiện của từng thôn, từng buôn.

Theo UBND xã Sông Hinh, tổng dự toán điều chỉnh nguồn vốn các CTMTQG năm 2025 đạt hơn 24,49 tỷ đồng. Trong đó, CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN có hơn 18,82 tỷ đồng; riêng hạ tầng cơ sở được bố trí hơn 13,74 tỷ đồng, hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán là 408 triệu đồng.

Danh mục được bố trí vốn gồm sửa chữa đường nội đồng buôn Thô, tuyến giao thông buôn Hai Riêng đi buôn Hai Klốc, duy tu đường tại buôn Ly, buôn Bầu và điện chiếu sáng. Cũng trong cơ cấu vốn năm 2025, xã phân bổ 3,74 tỷ đồng hỗ trợ sản xuất thuộc CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN. CTMTQG giảm nghèo bền vững có hơn 4,68 tỷ đồng, trong đó hơn 3,62 tỷ đồng dành cho đa dạng hóa sinh kế và 734 triệu đồng hỗ trợ sản xuất nông nghiệp.

Người dân sông Hinh đa dạng sinh kế với nghề nuôi ong lấy mật, xen canh với cây cao su. Ảnh: Thu Hiền

Ở phạm vi toàn tỉnh, thông tin Sở Dân tộc và Tôn giáo công bố tháng 6/2026 cho thấy, nguồn lực CTMTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2021–2025 góp phần đầu tư, nâng cấp 269 công trình giao thông, cứng hóa khoảng 700 km đường nông thôn, cùng nhiều công trình điện, trường học, thủy lợi và trạm y tế. Lũy kế giải ngân từ năm 2022 đến ngày 30/4/2026 đạt hơn 3.490 tỷ đồng, tương đương 82,2% kế hoạch vốn được giao.

Tuyến đường Đắk Phơi – Đắk Liêng dài hơn 7 km và việc đầu tư xây mới 12 phòng học, phòng bộ môn cho Trường Tiểu học Lê Thị Hồng Gấm trong năm học 2025–2026 là những dẫn chứng cụ thể. Nhà trường có gần 100% học sinh là người dân tộc thiểu số, nên việc bổ sung cơ sở vật chất gắn trực tiếp với nhu cầu học tập của trẻ em tại địa bàn.

Các công trình giao thông và giáo dục phục vụ những nhu cầu khác nhau, nhưng cùng góp phần mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ của người dân. Khi đường đi thuận lợi hơn, cơ sở học tập được bổ sung, những trở ngại do khoảng cách và điều kiện vật chất có thể từng bước được tháo gỡ. Đây là nền tảng để các hoạt động hỗ trợ khác triển khai thuận lợi hơn trong giai đoạn tiếp theo.

Duy trì hiệu quả đầu tư, tạo khả năng phát triển lâu dài

Bước sang giai đoạn 2026–2030, Đắk Lắk tiếp tục phải giải quyết nhu cầu lớn tại vùng đồng bào DTTS&MN. Hiện tỉnh có 81 xã thuộc vùng này, gồm 16 xã khu vực I, 14 xã khu vực II và 51 xã khu vực III. Danh sách thôn sau sắp xếp được tỉnh công bố ngày 14/8/2026 xác định 1.204 thôn thuộc vùng đồng bào DTTS&MN, trong đó có 449 thôn đặc biệt khó khăn.

Quy mô địa bàn thụ hưởng đặt ra yêu cầu sắp xếp thứ tự ưu tiên rõ ràng. Ngày 21/8/2026, UBND tỉnh ban hành Quyết định số 2648/QĐ-UBND phê duyệt Đề án xây dựng và phát triển toàn diện 20 xã điểm vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026–2030. Đề án hướng tới cải thiện hạ tầng, môi trường sống, phát triển kinh tế và gìn giữ bản sắc văn hóa, gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh tại các xã được lựa chọn. Trong đó, có 14 xã có từ 7 tiêu chí đặc biệt khó khăn trở lên; riêng Xuân Lãnh và Phú Mỡ có 11 tiêu chí. Việc nhiều thiếu hụt cùng tồn tại trên một địa bàn đặt ra yêu cầu đầu tư đồng bộ, ưu tiên những nhu cầu cấp thiết và gắn kết các hạng mục để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực.

Cùng với hỗ trợ từ các CTMTQG, tín dụng chính sách là nguồn vốn bổ sung cho người dân phát triển kinh tế. Đến giữa năm 2026, tổng dư nợ các chương trình tín dụng chính sách trên địa bàn xã Sông Hinh đạt hơn 238,6 tỷ đồng, tăng gần 17,7 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Quy mô dư nợ tăng đặt ra trách nhiệm theo sát hộ vay, kịp thời nhận diện khó khăn trong sản xuất và khả năng trả nợ.

Biểu diễn văn nghệ dân gian ở buôn Lê Diêm - Sông Hinh là một trong những hoạt động bảo tôn lễ hội truyền thống. Ảnh: Thu Hiền

Kết quả triển khai chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk còn được ghi nhận qua 92 lớp đào tạo nghề cho hơn 1.545 lao động, hỗ trợ đầu tư 8 điểm du lịch và bảo tồn 14 lễ hội truyền thống. Cùng với hạ tầng và vốn sản xuất, những hoạt động này bổ sung kỹ năng lao động, gìn giữ các giá trị văn hóa và mở thêm hướng phát triển dịch vụ tại vùng đồng bào DTTS. Giá trị lâu dài của nguồn lực hỗ trợ được thể hiện ở khả năng vận dụng nghề vào sản xuất, tạo việc làm và mang lại thu nhập cho cộng đồng.

Từ cơ cấu đầu tư ở Sông Hinh đến định hướng phát triển các xã điểm, Đắk Lắk đang từng bước gắn nguồn lực chính sách với nhu cầu của từng địa bàn. Hiệu quả lâu dài được thể hiện qua những thiếu hụt được khắc phục và khả năng người dân duy trì sinh kế, nâng cao thu nhập. Đây là nền tảng để tỉnh giảm nghèo bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển trong giai đoạn mới./.