Đức lập liên minh tiêm kích thế hệ 6 sau khi chương trình FCAS tan vỡ
Sau những bất đồng kéo dài khiến chương trình tiêm kích thế hệ 6 FCAS rơi vào bế tắc, các tập đoàn quốc phòng hàng đầu của Đức đã thành lập liên minh mới mang tên Team Gen 6, mở ra cuộc đua mới nhằm giành quyền dẫn dắt tương lai không quân châu Âu.
Ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu đang đứng trước một bước ngoặt lớn khi Đức quyết định thúc đẩy một chương trình phát triển máy bay chiến đấu thế hệ 6 mới sau khi dự án FCAS (Hệ thống tác chiến trên không tương lai) gần như sụp đổ vì những mâu thuẫn không thể dung hòa giữa các đối tác tham gia.
Theo thông tin được công bố trong tháng 6/2026, liên minh mới mang tên Team Gen 6 đã chính thức được thành lập với sự góp mặt của 8 doanh nghiệp quốc phòng và hàng không vũ trụ hàng đầu nước Đức.
Thành phần liên minh gồm Airbus Defence and Space, MTU Aero Engines, MBDA Deutschland, Hensoldt, Diehl Defence, Rohde & Schwarz, Autoflug và Liebherr.
Động thái này diễn ra trong bối cảnh chương trình FCAS, dự án được xem là tham vọng nhất của châu Âu trong lĩnh vực hàng không quân sự, đang đứng bên bờ đổ vỡ sau nhiều năm tranh cãi giữa các bên tham gia.
FCAS được khởi động với mục tiêu phát triển một hệ thống tác chiến thế hệ mới để thay thế máy bay chiến đấu Rafale của Pháp và tiêm kích đa năng Eurofighter Typhoon của nhiều quốc gia châu Âu vào giai đoạn sau năm 2040.
Tổng giá trị dự án được ước tính lên tới 100 tỷ euro, biến đây trở thành một trong những chương trình quốc phòng đắt đỏ nhất lịch sử châu Âu.
Tuy nhiên, quá trình triển khai liên tục gặp khó khăn. Những tranh cãi về quyền kiểm soát chương trình, phân chia công nghệ cốt lõi, quyền sở hữu trí tuệ và vai trò của từng tập đoàn công nghiệp đã khiến tiến độ dự án nhiều lần bị đình trệ.
Một trong những bất đồng lớn nhất nằm ở yêu cầu tác chiến. Pháp mong muốn máy bay thế hệ 6 tương lai phải có khả năng hoạt động trên tàu sân bay và đảm nhiệm vai trò mang vũ khí hạt nhân chiến lược.
Trong khi đó, Đức không coi đây là những ưu tiên hàng đầu, dẫn đến khác biệt đáng kể trong định hướng thiết kế.
Khi các cuộc thương lượng không đạt được kết quả, Berlin đã lựa chọn hướng đi mới bằng việc xây dựng một liên minh công nghiệp quốc phòng hoàn toàn do Đức dẫn dắt.
Mục tiêu của Team Gen 6 không đơn thuần là chế tạo một chiến đấu cơ mới mà còn hướng tới việc duy trì năng lực công nghệ quốc phòng độc lập cho châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.
Dù thiết kế cụ thể chưa được công bố, các chuyên gia nhận định chiến đấu cơ thế hệ 6 mà Đức theo đuổi sẽ sở hữu hàng loạt công nghệ tiên tiến.
Những tính năng được nhắc đến gồm khả năng tàng hình thế hệ mới, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ phi công, kết nối dữ liệu thời gian thực với vệ tinh và lực lượng tác chiến hỗn hợp, cùng khả năng điều khiển các máy bay không người lái hộ tống trong môi trường chiến đấu cường độ cao.
Khái niệm tác chiến "phi công - UAV đồng hành" hiện được xem là xu hướng chủ đạo của các chương trình tiêm kích thế hệ 6 trên thế giới.
Trong mô hình này, máy bay chiến đấu có người lái sẽ đóng vai trò trung tâm chỉ huy, phối hợp cùng nhiều máy bay không người lái thực hiện trinh sát, tác chiến điện tử hoặc tấn công mục tiêu.
Sự xuất hiện của Team Gen 6 cũng làm dấy lên nhiều đồn đoán về đối tác tương lai của Đức. Một phương án đang được giới quan sát chú ý là khả năng hợp tác với tập đoàn Saab của Thụy Điển.
Ngoài ra, Berlin cũng có thể cân nhắc tham gia chương trình GCAP của Anh, Ý và Nhật Bản, nơi đang phát triển tiêm kích thế hệ 6 Tempest với mục tiêu đưa vào hoạt động trong thập niên 2030.
Nếu Đức lựa chọn phát triển một chương trình hoàn toàn độc lập, châu Âu có thể chứng kiến sự hình thành thêm một trung tâm quyền lực mới trong lĩnh vực hàng không quân sự.
Trong nhiều thập kỷ, Pháp luôn được xem là quốc gia dẫn đầu châu Âu về phát triển máy bay chiến đấu với các dòng Mirage và Rafale.
Tuy nhiên, việc Đức gia tăng ngân sách quốc phòng cùng tham vọng xây dựng năng lực công nghiệp quốc phòng tự chủ đang tạo ra sự thay đổi đáng kể trong cán cân sức mạnh của lục địa già.
Sự tan vỡ của FCAS không chỉ phản ánh những khác biệt chiến lược giữa hai cường quốc châu Âu mà còn mở ra một cuộc cạnh tranh mới nhằm xác định quốc gia nào sẽ dẫn dắt thế hệ máy bay chiến đấu tương lai của phương Tây.
Nếu Team Gen 6 được triển khai thành công, đây có thể trở thành cuộc tái cấu trúc lớn nhất của ngành công nghiệp tiêm kích châu Âu kể từ khi chương trình Eurofighter Typhoon ra đời.
Tin nóng
Trong khi Mỹ-Iran tiến rất gần thỏa thuận lịch sử, một số điều khoản gây tranh cãi vẫn có thể khiến các bên không đi được đến thống nhất.
NATO hôm nay (12/6) nhận định, việc Mỹ giảm bớt một số khí tài quân sự phục vụ các chiến dịch tại châu Âu không làm suy yếu liên minh, mà ngược lại có thể củng cố NATO về lâu dài.
Nghị sĩ Michael McCaul (đảng Cộng hòa), cựu chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Hạ viện, cho biết Tổng thống Mỹ Donald Trump đã mất kiên nhẫn với Iran. Do đó, ông đưa ra lời đe dọa mới nhằm vào đảo Kharg và ngành năng lượng của Iran nhằm mục đích đưa các cuộc đàm phán trở lại 'đúng hướng'.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky xác nhận lực lượng nước này đã sử dụng tên lửa tầm xa FP-5 Flamingo tự phát triển, để tấn công cơ sở công nghiệp quốc phòng VNIIR-Progress tại thành phố Cheboksary, thuộc Cộng hòa Chuvash của Nga.
Cuộc bầu cử Quốc hội tại Armenia (7/6) được đánh giá là một trong những sự kiện chính trị quan trọng nhất ở khu vực Nam Kavkaz trong những năm gần đây.
Iran ngày 12/6 tái khẳng định sẽ không từ bỏ quyền làm giàu urani cũng như quyền kiểm soát eo biển Hormuz trong bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Mỹ. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh hai bên đã tiến gần hơn tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt căng thẳng kéo dài nhiều tháng qua.
Tin mới
Kỳ vọng về một thỏa thuận nhằm chấm dứt chiến sự Trung Đông đang gia tăng theo sau những phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 11-6 (giờ địa phương).
Trực thăng vận tải quân sự Mi-17 của lục quân Pakistan gặp sự cố kỹ thuật khi cất cánh tại khu vực Kashmir do Islamabad kiểm soát, khiến ít nhất 22 quân nhân thiệt mạng. Nhà chức trách đã mở cuộc điều tra để làm rõ nguyên nhân vụ tai nạn.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi hôm thứ Sáu cho biết một bản ghi nhớ giữa Tehran và Washington đang 'gần hơn bao giờ hết'.
Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích truyền thông Iran sau khi các điều khoản thỏa thuận Mỹ-Iran bị rò rỉ.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, các chuyên gia an ninh hàng hải cảnh báo tình trạng cướp biển ngoài khơi Somalia đang có xu hướng trỗi dậy trở lại trong bối cảnh bất ổn chính trị trong nước, cắt giảm viện trợ quốc tế và chiến sự tại Trung Đông khiến cán cân an ninh khu vực bị xáo trộn. Nhiều tàu hàng bị tấn công, cướp hoặc bắt giữ trái phép trong thời gian gần đây đã làm dấy lên lo ngại về nguy cơ nạn cướp biển quay lại như thời kỳ cao điểm những năm 2008 - 2011.
Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, Tổng thống Nigeria Bola Ahmed Tinubu cho biết, lực lượng an ninh nước này đã 'vô hiệu hóa' hơn 13.000 phần tử bị coi là khủng bố trong vòng một năm qua, trong bối cảnh chính quyền khẳng định tình trạng bạo lực cực đoan đã giảm mạnh so với trước đây. Thông báo được Tổng thống Tinubu đưa ra trong thông điệp nhân Ngày Dân chủ, trong đó nhà lãnh đạo nhấn mạnh, các chiến dịch quân sự tăng cường đã giúp cải thiện đáng kể tình hình an ninh.
Tòa án Quận Trung tâm Seoul ngày 12/6 đã tuyên phạt cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol 30 năm tù giam với các tội danh lạm dụng quyền lực và tiếp tay cho đối phương liên quan đến cáo buộc chỉ đạo hoạt động đưa thiết bị bay không người lái xâm nhập Triều Tiên năm 2024.
Tập đoàn Diehl Defence của Đức đang xem xét sản xuất tên lửa hành trình FP-5 Flamingo của Ukraine, một vũ khí có tầm bắn gấp đôi tên lửa Tomahawk của Mỹ.