Ăn tối thế nào để đường huyết không tăng quá cao?

Lựa chọn thực phẩm phù hợp, kiểm soát khẩu phần, hạn chế tinh bột tinh chế và duy trì vận động hợp lý sau ăn là những cách giúp đường huyết ổn định hơn.

1. Không cần kiêng hoàn toàn trái cây

Người mắc đái tháo đường không cần loại bỏ trái cây khỏi chế độ ăn. Trái cây cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ, nhưng lượng ăn và cách lựa chọn cần phù hợp với tổng khẩu phần carbohydrate trong ngày.

Các loại quả như táo, lê, bưởi, dâu có thể được lựa chọn với lượng vừa phải. Nên ưu tiên ăn trái cây nguyên miếng thay vì nước ép hoặc sinh tố có thêm đường, bởi quá trình chế biến có thể làm giảm lượng chất xơ và khiến việc tiêu thụ đường dễ vượt quá nhu cầu.

Một số loại quả như xoài chín, nhãn, nho, sầu riêng có lượng carbohydrate tương đối cao trên mỗi khẩu phần. Điều này không có nghĩa người bệnh phải kiêng tuyệt đối, nhưng cần chú ý khẩu phần, đặc biệt nếu đã ăn nhiều thực phẩm chứa tinh bột trong bữa tối.

2. Hạn chế tinh bột tinh chế trong bữa tối

Mì ăn liền, bánh mì trắng và nhiều thực phẩm làm từ tinh bột tinh chế thường có ít chất xơ hơn so với ngũ cốc nguyên hạt. Khi ăn với lượng lớn, những thực phẩm này có thể làm đường huyết sau ăn tăng nhanh.

Mì ăn liền cũng thường chứa nhiều natri và có thể có lượng chất béo đáng kể, do đó không nên trở thành lựa chọn thường xuyên trong bữa tối.

Nếu ăn các món như bún, phở hoặc hủ tiếu, người bệnh có thể điều chỉnh khẩu phần tinh bột, tăng rau và lựa chọn nguồn đạm phù hợp như cá, thịt nạc, thịt gia cầm bỏ da hoặc đậu phụ. Cách ăn này giúp bữa ăn cân đối hơn thay vì chỉ tập trung vào phần bánh, bún hoặc mì.

Bên cạnh tuân thủ thuốc, người bệnh cần xây dựng chế độ ăn cân đối, duy trì vận động và ngủ đủ giấc. Ảnh: AI

3. Ưu tiên rau xanh và nguồn đạm phù hợp

Một bữa tối cân đối nên có rau, nguồn protein phù hợp và lượng tinh bột được điều chỉnh theo nhu cầu của từng người.

Rau xanh và các thực phẩm giàu chất xơ có thể giúp làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate. Các nguồn đạm như cá, thịt nạc, trứng, đậu phụ hoặc các loại đậu có thể được sử dụng tùy nhu cầu dinh dưỡng và bệnh lý đi kèm.

Không nên hiểu kiểm soát đường huyết là loại bỏ hoàn toàn carbohydrate. Người bệnh vẫn cần carbohydrate với lượng phù hợp, bởi đây là nguồn năng lượng quan trọng. Điều cần quan tâm là loại thực phẩm, khẩu phần và cách phân bổ carbohydrate trong cả ngày.

4. Hạn chế món chiên rán, thức ăn nhanh

Gà rán, khoai tây chiên và nhiều loại thức ăn nhanh thường chứa nhiều năng lượng, chất béo và muối. Ăn thường xuyên có thể góp phần làm tăng cân, ảnh hưởng đến sức khỏe chuyển hóa và khiến việc kiểm soát đái tháo đường khó khăn hơn.

Thay vì chiên ngập dầu, nên ưu tiên luộc, hấp, nướng hoặc áp chảo với lượng dầu phù hợp. Cách chế biến này giúp giảm lượng chất béo và năng lượng không cần thiết trong bữa ăn.

Đặc biệt, người bệnh không nên chỉ tập trung vào lượng đường trong món ăn mà bỏ qua tổng lượng carbohydrate và năng lượng của cả bữa.

5. Không nhất thiết phải nhịn ăn trước khi ngủ

Một quan niệm phổ biến là người mắc đái tháo đường phải ăn tối thật sớm hoặc tuyệt đối không được ăn sau một giờ nhất định. Trên thực tế, không có một mốc giờ ăn tối áp dụng cho tất cả mọi người.

Điều quan trọng là tránh những bữa ăn quá lớn hoặc ăn nhiều thực phẩm giàu carbohydrate, đồ ngọt ngay trước khi đi ngủ. Thời điểm ăn nên phù hợp với lịch sinh hoạt, thuốc điều trị, mức đường huyết và nhu cầu năng lượng của từng người.

Một số người đang sử dụng insulin hoặc thuốc có nguy cơ gây hạ đường huyết có thể cần bữa phụ trước khi ngủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Vì vậy, không nên tự ý nhịn ăn tối hoặc bỏ bữa phụ chỉ để tránh tăng đường huyết.

6. Việc nên làm buổi tối để kiểm soát đường huyết

Ngủ đủ và đúng giờ: Thiếu ngủ có thể ảnh hưởng đến độ nhạy insulin và khả năng kiểm soát đường huyết. Người trưởng thành thường cần khoảng 7-9 giờ ngủ mỗi đêm.
Không ăn quá nhiều trước khi ngủ.

Vận động sau ăn: Đi bộ nhẹ nhàng sau bữa tối có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn. Mức độ và thời gian vận động cần phù hợp với thể trạng, tuổi và biến chứng của từng người. Không phải người bệnh nào cũng cần tránh tập luyện vào buổi tối.
Theo dõi đường huyết theo hướng dẫn: Nếu đường huyết thường xuyên tăng cao sau bữa tối hoặc xuất hiện hạ đường huyết ban đêm, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để đánh giá lại chế độ ăn, thuốc và thời điểm dùng thuốc.
Kiểm soát đái tháo đường là quá trình lâu dài. Bên cạnh tuân thủ thuốc, người bệnh cần xây dựng chế độ ăn cân đối, duy trì vận động và ngủ đủ giấc. Không có một thực đơn hay giờ ăn duy nhất phù hợp với tất cả người bệnh; chế độ ăn nên được cá thể hóa dựa trên tình trạng sức khỏe, thuốc đang sử dụng và mục tiêu kiểm soát đường huyết.