Đừng chủ quan với thuốc lá, dù chỉ vài điếu mỗi ngày

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa thăm khám bệnh lý tim mạch cho ông Lê Hữu Quang (phường Quang Trung).

Ông Quang chia sẻ: “Trước đây, tôi nghĩ mình hút thuốc đã lâu nhưng cơ thể vẫn bình thường thì không có gì phải bận tâm. Đến khi đi kiểm tra sức khỏe, phải nhập viện vì những cơn đau ngực, khó thở, ho, tôi mới thực sự lo lắng. Tôi được chẩn đoán sốc tim, nhồi máu cơ tim, suy tim, viêm phổi... Lúc đó tôi mới nhận ra những ảnh hưởng của thuốc lá đối với sức khỏe nghiêm trọng hơn mình từng nghĩ”.

Câu chuyện của ông Quang không phải là trường hợp cá biệt. Thực tế vẫn còn không ít người cho rằng hút vài điếu thuốc mỗi ngày thì tác động đến sức khỏe không đáng kể. Chính tâm lý chủ quan này khiến nhiều người trì hoãn việc từ bỏ thuốc lá, nhất là khi cơ thể chưa xuất hiện những triệu chứng rõ ràng.

Chuyện của ông Quang cũng là lời nhắc nhở về một thực tế: Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe không phải lúc nào cũng biểu hiện ngay bằng những triệu chứng rõ ràng. Một người có thể vẫn cảm thấy khỏe mạnh trong thời gian dài, trong khi những ảnh hưởng bất lợi đối với cơ thể đã âm thầm diễn ra.

Theo các bác sĩ chuyên khoa tim mạch, không nên coi hút ít thuốc là an toàn. Khói thuốc chứa nicotine và nhiều chất độc khác. Khi đi vào cơ thể, nicotine có thể làm tăng nhịp tim, huyết áp và gây co mạch. Các chất trong khói thuốc cũng có thể làm tổn thương lớp nội mạc của mạch máu, thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch.

Tiến sĩ, bác sĩ Lê Thế Anh, Trưởng Khoa Nội Tim mạch (Bệnh viện Đa khoa tỉnh Thanh Hóa) cho biết, về lâu dài, những thay đổi này có thể làm tăng nguy cơ tắc nghẽn mạch máu, hình thành cục máu đông, từ đó dẫn đến nhồi máu cơ tim, đột quỵ và các bệnh lý tim mạch khác. Đáng lưu ý, nguy cơ không chỉ xuất hiện ở những người hút thuốc với số lượng lớn mà việc thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc cũng có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.

Vì vậy, quan niệm “hút ít thì không sao” cần được nhìn nhận lại. Mức độ nguy cơ có thể phụ thuộc vào lượng và thời gian hút thuốc, nhưng hút một lượng nhỏ không đồng nghĩa với việc hoàn toàn không có nguy cơ. Đặc biệt, ở những người có thêm các yếu tố như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, đái tháo đường hoặc ít vận động, nguy cơ đối với tim mạch càng cần được lưu ý.

Một vấn đề đáng quan tâm khác là sự chủ quan khi chưa có triệu chứng. Có những người hút thuốc trong nhiều năm nhưng vẫn cảm thấy khỏe mạnh, chưa đau ngực, chưa khó thở nên cho rằng thuốc lá chưa gây ảnh hưởng đến mình. Trong khi đó, quá trình xơ vữa và tổn thương mạch máu có thể âm thầm tiến triển. Do đó, người hút thuốc lâu năm, nhất là những người có các yếu tố nguy cơ tim mạch đi kèm, cần chủ động kiểm tra sức khỏe, theo dõi huyết áp, đường huyết, mỡ máu và từng bước từ bỏ thuốc lá. Việc không xuất hiện triệu chứng không có nghĩa là cơ thể không chịu tác động từ khói thuốc.

Từ bỏ một thói quen đã kéo dài nhiều năm không phải là điều dễ dàng. Tuy nhiên, bỏ thuốc ở bất kỳ thời điểm nào vẫn có ý nghĩa đối với sức khỏe. Sau khi ngừng hút, cơ thể bắt đầu có những thay đổi tích cực và nguy cơ tim mạch giảm dần theo thời gian. Vì vậy, không nên nghĩ rằng đã hút thuốc nhiều năm thì bỏ thuốc cũng không còn tác dụng.

Với những người đã nhiều lần bỏ thuốc nhưng chưa thành công, điều quan trọng là không nên nản chí. Đây là một quá trình đòi hỏi sự quyết tâm và kiên trì. Việc xác định rõ lý do muốn bỏ thuốc, nhận được sự động viên của gia đình, bạn bè và sự tư vấn, hỗ trợ phù hợp từ nhân viên y tế có thể giúp người hút duy trì quyết tâm thay đổi.

Từ câu chuyện của ông Quang có thể thấy, thay đổi nhận thức là bước đầu để thay đổi hành vi. Khi hiểu rằng tác động của thuốc lá có thể diễn ra âm thầm và “hút ít” không đồng nghĩa với an toàn, mỗi người sẽ có thêm động lực để từ bỏ thói quen này.

Không chỉ bảo vệ sức khỏe của bản thân, bỏ thuốc lá còn góp phần hạn chế việc những người sống và làm việc xung quanh phải tiếp xúc với khói thuốc thụ động. Một quyết định từ bỏ thuốc hôm nay có thể là bước khởi đầu cho một cuộc sống khỏe mạnh hơn trong tương lai. Không có thời điểm nào là quá muộn để bỏ thuốc. Điều quan trọng là bắt đầu từ một quyết định và kiên trì với quyết định đó.