Đừng để vai 'đông cứng' mới đi khám

Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai thăm khám cho người bệnh viêm quanh khớp vai. Ảnh: BVCC.

Những cơn đau dễ bị bỏ qua

Theo các chuyên gia cơ xương khớp, viêm quanh khớp vai là tình trạng tổn thương các cấu trúc mô mềm quanh khớp như gân, cơ, dây chằng và bao khớp, gây đau và hạn chế vận động. Khác với các bệnh lý thoái hóa xương khớp, bệnh không xuất phát trực tiếp từ xương hay sụn nhưng lại ảnh hưởng rõ rệt đến chức năng vận động của chi trên.

PGS.TS.BS Lương Tuấn Khanh - Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết: Viêm quanh khớp vai có thể biểu hiện dưới nhiều thể lâm sàng khác nhau, từ đau vai đơn thuần, đau vai cấp đến thể đông cứng hoặc giả liệt. Trong đó, thể đông cứng khớp vai là giai đoạn nặng, khi bao khớp bị co rút, dày lên, khiến khớp gần như mất hoàn toàn khả năng vận động.

Điểm đáng lo ngại là bệnh thường khởi phát âm thầm. Người bệnh ban đầu chỉ cảm thấy đau âm ỉ vùng vai, đôi khi lan xuống cánh tay, tăng khi vận động hoặc về đêm. Những cơn đau này dễ bị nhầm lẫn với đau cơ thông thường, khiến nhiều người chủ quan, tự điều trị hoặc bỏ qua.

Chính sự chủ quan này đã khiến bệnh tiến triển nặng. Khi cơn đau kéo dài, người bệnh có xu hướng hạn chế vận động vì sợ đau. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, việc “giữ vai” lại càng làm tình trạng co rút bao khớp trầm trọng hơn, tạo thành vòng xoắn bệnh lý. Càng ít vận động, khớp càng cứng, và càng khó phục hồi.

Thực tế ghi nhận, nhiều bệnh nhân chỉ đến khám khi đã xuất hiện tình trạng “đông cứng” khớp vai, không thể giơ tay, mặc áo, chải đầu hay thực hiện các sinh hoạt cá nhân đơn giản. Lúc này, quá trình điều trị không chỉ phức tạp mà còn kéo dài, đòi hỏi sự kiên trì của cả người bệnh và đội ngũ y tế.

Bên cạnh yếu tố thoái hóa theo tuổi, viêm quanh khớp vai còn liên quan đến các hoạt động lặp đi lặp lại như lao động tay quá đầu, chơi thể thao cường độ cao hoặc chấn thương vùng vai. Những người ít vận động, phải bất động kéo dài hoặc có bệnh lý nền cũng có nguy cơ cao mắc bệnh .

Bệnh thường gặp ở độ tuổi từ 40 - 60, nhưng hiện nay xu hướng trẻ hóa đang ngày càng rõ rệt, đặc biệt ở nhóm nhân viên văn phòng, người làm việc sai tư thế hoặc ít vận động.

Phát hiện sớm để điều trị hiệu quả

Theo các chuyên gia, nguyên tắc điều trị viêm quanh khớp vai không chỉ dừng lại ở việc giảm đau mà quan trọng hơn là phục hồi chức năng vận động của khớp. Trong đó, vật lý trị liệu và tập vận động được xem là nền tảng, quyết định hiệu quả lâu dài của quá trình điều trị.

BS Lương Tuấn Khanh phân tích: Điều trị viêm quanh khớp vai cần kết hợp nhiều phương pháp, bao gồm thuốc giảm đau, chống viêm khi cần thiết, cùng với các biện pháp vật lý trị liệu như điện trị liệu, nhiệt trị liệu, siêu âm, laser công suất cao hoặc sóng xung kích. Tuy nhiên, yếu tố quan trọng nhất vẫn là chương trình tập vận động được cá thể hóa cho từng người bệnh .

ThS Nguyễn Thành Nam - Kỹ thuật y trưởng (Trung tâm Phục hồi chức năng) nhấn mạnh: Tập vận động không phải là “càng đau càng tốt” mà phải đúng mức, phù hợp với thể trạng và giai đoạn bệnh. Người bệnh cần tập đến ngưỡng căng, đau có thể chịu được, tăng dần biên độ và duy trì đều đặn mỗi ngày.

Các chuyên gia cũng cảnh báo, người bệnh không nên tự ý tập theo các hướng dẫn trên mạng khi chưa có đánh giá chuyên môn. Việc tập sai cách không những không cải thiện mà còn có thể làm tổn thương nặng hơn.

Một nguyên tắc quan trọng khác là không trì hoãn việc thăm khám. Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau vai kéo dài trên một tuần, đau tăng về đêm, hạn chế vận động hoặc đau lan xuống cánh tay, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Trong bối cảnh các bệnh lý cơ xương khớp ngày càng gia tăng, đặc biệt ở nhóm dân số trung niên và người cao tuổi, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về phát hiện sớm và điều trị đúng cách viêm quanh khớp vai là hết sức cần thiết. Quan trọng hơn, mỗi người cần thay đổi thói quen sinh hoạt, duy trì vận động hợp lý và chủ động bảo vệ sức khỏe của chính mình.