Dùng điện thoại khi đang sạc có làm hỏng pin?

Ngày nay, điện thoại thông minh gần như luôn ở bên cạnh trong mọi hoạt động hàng ngày đến mức ngay cả khi đang cắm sạc, nhiều người vẫn tiếp tục sử dụng để lướt mạng xã hội, xem video, chơi game hay làm việc.

Không ít người còn chuẩn bị sẵn cáp sạc ở những nơi thường ngồi hoặc mang theo pin sạc dự phòng để có thể dùng điện thoại liên tục mà không lo hết pin. Điều này cũng làm dấy lên một thắc mắc phổ biến là liệu việc sử dụng điện thoại trong lúc sạc có làm giảm tuổi thọ pin hay không?

Câu trả lời là không. Việc sử dụng điện thoại khi đang sạc nhìn chung không gây hại đến tuổi thọ pin, dù quá trình sạc có thể diễn ra chậm hơn so với khi để máy nghỉ hoàn toàn.

Điều này chủ yếu nhờ các công nghệ quản lý nguồn điện hiện đại, đặc biệt là sạc bỏ qua pin (bypass charging), kết hợp với hệ thống tản nhiệt giúp kiểm soát nhiệt độ và bảo vệ pin trong quá trình sử dụng.

Công nghệ bypass charging hoạt động bằng cách ưu tiên cấp điện trực tiếp cho các linh kiện của điện thoại khi thiết bị vừa cắm sạc vừa được sử dụng, thay vì tập trung sạc pin như thông thường.

Nói cách khác, quá trình nạp pin sẽ được giảm ưu tiên hoặc tạm dừng để nguồn điện phục vụ trực tiếp cho các tác vụ đang diễn ra. Cơ chế này giúp duy trì hiệu năng ổn định, đồng thời hạn chế lượng nhiệt sinh ra ở pin, yếu tố có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ nếu tích tụ quá nhiều. Điều này đặc biệt hữu ích khi điện thoại phải xử lý các tác vụ nặng như chơi game hoặc chạy ứng dụng đòi hỏi hiệu năng cao.

Tuy nhiên, cơ chế này cũng có một điểm đánh đổi. Sau khi rút sạc, mức pin có thể gần như không thay đổi hoặc chỉ tăng rất ít nếu trong lúc cắm sạc thiết bị liên tục thực hiện các tác vụ nặng như chỉnh sửa video hay chơi game. Nguyên nhân là phần lớn nguồn điện khi đó đã được dùng để vận hành điện thoại thay vì nạp vào pin.

Một trong những thiết bị đầu tiên được trang bị công nghệ này là Sony Xperia 1 II ra mắt năm 2020 với tính năng mang tên Heat Suppression Power Control. Đến nay, bypass charging đã xuất hiện trên nhiều mẫu điện thoại cao cấp của Samsung, Google, Xiaomi, ZTE và nhiều thương hiệu khác. Riêng iPhone của Apple hiện vẫn chưa hỗ trợ tính năng này.

Dù vậy, việc sử dụng iPhone trong lúc sạc cũng không gây hại cho pin mà chủ yếu chỉ khiến quá trình sạc diễn ra chậm hơn. Nếu thiết bị trở nên quá nóng trong quá trình sử dụng nên tạm ngừng để máy hạ nhiệt. Trên thực tế, hầu hết smartphone hiện đại đều được trang bị hệ thống quản lý pin và tản nhiệt tiên tiến nhằm kiểm soát nhiệt độ, giảm thiểu nguy cơ ảnh hưởng đến pin.

Nhìn chung, việc sử dụng điện thoại khi đang sạc không phải là nguyên nhân trực tiếp làm giảm tuổi thọ pin. Tuy nhiên, nếu không thực sự cần thiết thì vẫn nên hạn chế sử dụng để thiết bị có thể sạc nhanh và hiệu quả hơn.

Với những tác vụ nhẹ như đọc tin nhắn, nghe gọi hay chụp ảnh, việc sử dụng trong lúc sạc gần như không đáng lo ngại. Ngay cả khi phải thực hiện các tác vụ nặng hơn, điều cần lưu ý chủ yếu là nhiệt độ của thiết bị, bởi trong hầu hết trường hợp, tốc độ sạc sẽ giảm chứ không phải pin bị hư hỏng.

Quan niệm cho rằng không nên sử dụng điện thoại khi đang sạc chỉ là một trong nhiều hiểu lầm xoay quanh việc sạc pin để kéo dài tuổi thọ thiết bị. Một quan niệm phổ biến khác là không nên cắm sạc điện thoại qua đêm. Thực tế, điều này không còn đúng với hầu hết smartphone hiện đại.

Việc cắm sạc qua đêm chỉ khiến bộ sạc tiếp tục tiêu thụ một lượng điện năng rất nhỏ từ ổ cắm chứ không khiến điện thoại bị sạc quá mức. Các mẫu smartphone hiện nay đều được trang bị cơ chế bảo vệ, tự động ngừng sạc khi pin đạt 100%. Thậm chí, nhiều thiết bị còn có khả năng ghi nhớ thói quen sử dụng để tối ưu quá trình sạc.

Thay vì nạp đầy pin ngay lập tức, điện thoại sẽ sạc đến một mức nhất định rồi giảm tốc độ hoặc tạm dừng, sau đó tiếp tục sạc chậm để đạt 100% đúng vào thời điểm người dùng thường bắt đầu một ngày mới. Cách sạc này, thường được gọi là sạc nhỏ giọt hoặc sạc pin tối ưu giúp giảm áp lực lên pin mà vẫn đảm bảo thiết bị luôn sẵn sàng sử dụng.

Một hiểu lầm khác là cần để pin cạn hoàn toàn rồi mới sạc lại. Trên thực tế, pin lithium-ion trên smartphone hoạt động hiệu quả hơn khi được duy trì trong khoảng từ 20 - 80%. Việc sạc khi pin còn trong khoảng này thường có lợi cho tuổi thọ pin hơn so với việc liên tục để pin cạn kiệt rồi mới cắm sạc.

Tóm lại, việc sử dụng điện thoại trong lúc sạc không làm hỏng pin, miễn là thiết bị không bị quá nhiệt. Tuy nhiên, nếu không thực sự cần thiết, vẫn nên hạn chế sử dụng để điện thoại có thể sạc nhanh và hiệu quả hơn. Mục đích chính của việc này không phải để bảo vệ pin khỏi hư hỏng mà là giúp quá trình sạc diễn ra với tốc độ tối ưu.