Trung Quốc dẫn đầu về robot hình người nhưng vẫn thua Mỹ về chất lượng

Báo cáo phân tích hơn 26.000 nhóm bằng sáng chế để đánh giá mức độ đổi mới trong lĩnh vực robot hình người.

Thay vì dựa trên mức độ nổi tiếng hay các màn trình diễn sản phẩm, nghiên cứu sử dụng Patent Asset Index - chỉ số đánh giá quy mô danh mục sáng chế, mức độ liên quan về công nghệ và phạm vi bảo hộ trên thị trường.

Robot hình người Trung Quốc biểu diễn võ thuật. Ảnh: LexisNexis

Theo bảng xếp hạng, 5 vị trí đầu tiên đều thuộc về các doanh nghiệp Trung Quốc.

Đứng đầu là Fourier và AgiBot (đều có trụ sở tại Thượng Hải), tiếp theo là LimX Dynamics và Pudu Robotics (Thâm Quyến), cùng Unitree Robotics (Hàng Châu). Leju Robotics (Thâm Quyến) cũng góp mặt ở vị trí thứ 9.

Trong khi đó, Mỹ có ba đại diện gồm Figure AI (hạng 6), Apptronik (hạng 8) và Agility Robotics (hạng 10). Agile Robots của Đức là doanh nghiệp châu Âu duy nhất lọt vào top 10.

Theo LexisNexis, Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu rõ rệt về quy mô đổi mới robot hình người.

Đến cuối năm 2025, nước này sở hữu 73% danh mục bằng sáng chế đang hoạt động liên quan đến cấu trúc robot hình người trên toàn cầu, đồng thời chiếm 63% tổng sức mạnh danh mục sáng chế của lĩnh vực này.

Hoạt động nghiên cứu cũng tăng tốc mạnh trong thập kỷ qua. Số lượng sáng chế về hệ thống tương tác tăng gấp đôi, công nghệ cấu trúc robot tăng khoảng 2,5 lần, còn các kiến trúc điều khiển và lập kế hoạch tăng gấp 5 lần.

Báo cáo nhận định các nhà sáng chế Trung Quốc đang ngày càng giữ vai trò nổi bật trong hệ sinh thái robot hình người.

Dù vậy, LexisNexis cho biết Mỹ vẫn giữ vị trí số một về chất lượng bằng sáng chế. Các nhà sáng chế Mỹ chỉ chiếm khoảng 5% số nhóm bằng sáng chế đang hoạt động liên quan đến robot hình người, nhưng đóng góp tới 11% tổng sức mạnh danh mục sáng chế toàn cầu.

Theo báo cáo, Mỹ vẫn duy trì chất lượng sáng chế trung bình cao nhất ở cả ba lĩnh vực công nghệ cốt lõi được phân tích.

Nhiều danh mục sáng chế mạnh nhất hiện thuộc về những doanh nghiệp mà robot hình người không phải hoạt động kinh doanh chính.

Danh sách này gồm Fanuc, Alphabet, Nvidia, Kawasaki Heavy Industries, Intuitive Surgical và Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc.

Đối với 9 trong số 10 tổ chức sở hữu danh mục sáng chế mạnh nhất, các bằng sáng chế về robot hình người chỉ chiếm dưới 10% tổng số bằng sáng chế của họ.

Một ngoại lệ là UBTECH của Trung Quốc. Công ty sở hữu khoảng 370 nhóm bằng sáng chế liên quan đến robot hình người, trong đó hơn một phần tư tổng danh mục sáng chế tập trung vào lĩnh vực này.

Theo LexisNexis, đây là ví dụ cho thấy chiến lược đầu tư tập trung vào sáng chế có thể hỗ trợ quá trình thương mại hóa ở quy mô lớn.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục gia tăng.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump tuần trước đã công bố các biện pháp hạn chế nhập khẩu robot và bộ biến tần điện mới với lý do đảm bảo an ninh quốc gia và giảm rủi ro chuỗi cung ứng.

Trước đó, Hạ viện Mỹ cũng thông qua dự luật cấm Lầu Năm Góc mua sắm hoặc vận hành các hệ thống robot hình người có liên hệ với những quốc gia bị xem là đối thủ, trong đó có Trung Quốc.

Dù căng thẳng địa chính trị leo thang, LexisNexis cho rằng dữ liệu bằng sáng chế vẫn là chỉ báo quan trọng về năng lực cạnh tranh trong tương lai.

Báo cáo nhận định việc kết hợp sức mạnh danh mục sáng chế, phân loại công nghệ và bối cảnh kinh doanh sẽ giúp xác định những doanh nghiệp có khả năng định hình thị trường robot hình người trong những năm tới.

(Theo Interesting Engineering)