Dừng hoạt động giết mổ chó mèo: Bước tiến về nhận thức, phòng chống bệnh dại

Ông Ngô Đình Loát - Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội.

Sau một thời gian triển khai thực hiện dự án “Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững - Từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội,” đến nay đã có 7 cơ sở kinh doanh chủ động thông báo dừng hoạt động giết mổ, buôn bán chó mèo và 18 hộ kinh doanh chính thức đăng ký tham gia chương trình chuyển đổi sinh kế. Đây là một sự gia tăng đáng kể, cho thấy người giết mổ, buôn bán chó mèo đã bắt đầu tin tưởng vào hướng đi mới.

Những chuyển biến tích cực từ nhận thức

Trong thời gian qua, tình hình bệnh dại trên cả nước đang có những diễn biến phức tạp. Theo thống kê, tính đến thời điểm giữa tháng 5/2026, cả nước đã ghi nhận 22 trường hợp tử vong ở người do bệnh dại cùng hàng chục ổ dịch trên động vật xuất hiện tại nhiều tỉnh, thành phố.

Riêng tại Hà Nội, Tiến sỹ Đặng Hữu Anh, đại diện Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật Hà Nội cho biết ghi nhận 3 xã (Hạ Bằng, Hòa Lạc, Đoài Phương) có dịch bệnh dại động vật, với tổng số 4 con mắc bệnh và 36 con bị chết, tiêu hủy.

Thực tế cho thấy các hoạt động thu gom, vận chuyển và giết mổ chó, mèo tự phát là những kẽ hở nguy hiểm khiến virus dại lây lan, đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người tham gia chuỗi cung ứng và người tiêu dùng. Do đó, Hà Nội đang quyết liệt triển khai đồng bộ các biện pháp nhằm đảm bảo phòng chống bệnh dại, đảm bảo vệ sinh thú y và an toàn thực phẩm trong hoạt động giết mổ, buôn bán, vận chuyển sản phẩm động vật.

Theo chỉ đạo của ủy ban nhân dân thành phố, các cơ quan chức năng hiện đang tăng cường tổng kiểm tra, rà soát các cơ sở giết mổ, kinh doanh sản phẩm động vật trên toàn địa bàn, đợt cao điểm kéo dài đến hết tháng 6/2026. Cùng với việc yêu cầu các điểm giết mổ nhỏ lẻ không đủ điều kiện dừng hoạt động theo Văn bản số 1026/UBND-NNMT ngày 13/3/2026 của ủy ban nhân dân thành phố, các cơ quan chức năng cũng đẩy mạnh kiểm tra đột xuất và ứng dụng công nghệ giám sát camera AI tại các chợ đầu mối.

Bên cạnh đó, các cơ quan chức năng từ cấp thành phố đến cấp xã, phường đang tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, rà soát các cơ sở giết mổ, kinh doanh sản phẩm động vật trên toàn địa bàn, chỉ cho phép các cơ sở kinh doanh sản phẩm động vật xuất phát từ các cơ sở giết mổ được cấp có thẩm quyền cho phép hoạt động và chấm dứt giết mổ nhỏ lẻ trước 30/6/2026, các cơ sở vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Để hoạt động trên đạt hiệu quả, thời gian qua, Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) đã phối hợp cùng tổ chức Soi Dog Foundation, và doanh nghiệp xã hội Truyền thông Thay đổi Hành vi hướng tới Phát triển Bền vững Việt Nam (SBCC Vietnam), tổ chức các hội nghị tập huấn trong chuỗi hoạt động của dự án “Thí điểm mô hình phòng chống bệnh dại và phát triển kinh tế bền vững - Từng bước chuyển đổi hoạt động buôn bán thịt chó mèo tại một số phường ở Hà Nội.”

Dự án trên được ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội chính thức phê duyệt ngày 24/7/2025, hướng tới hai mục tiêu song hành, đó là góp phần thực hiện mục tiêu Quốc gia không có ca tử vong do bệnh dại ở người vào năm 2030; đồng thời nâng cao năng lực quản lý, kiểm soát dịch bệnh và từng bước áp dụng các tiêu chuẩn phúc lợi động vật phù hợp với thông lệ quốc tế.

Đáng mừng là qua triển khai thực hiện dự án tại 14 phường thí điểm, đến nay đã có 7 cơ sở kinh doanh chủ động thông báo dừng hoạt động giết mổ, buôn bán chó mèo và 18 hộ kinh doanh chính thức đăng ký tham gia chương trình chuyển đổi sinh kế. Đây là một sự gia tăng đáng kể, cho thấy người giết mổ, buôn bán chó mèo đã bắt đầu tin tưởng vào hướng đi mới.

Các chuyên gia, đại diện cơ sở kinh doanh chụp ảnh tại sự kiện.

Đặc biệt, lớp dạy nghề Bán hàng Online ngày 12/5 vừa qua đã tạo nên một dấu ấn quan trọng. Sự nhiệt tình của các chủ cơ sở kinh doanh không chỉ thể hiện sự thay đổi mà còn mang lại kết quả tức thì khi có thêm 2 cơ sở quyết định dừng hoạt động cũ ngay sau buổi học. Đây là những tín hiệu tích cực cho thấy khi có giải pháp thực tế và lộ trình rõ ràng, người giết mổ, buôn bán chó mèo sẽ tự tin lựa chọn hướng đi mới để ổn định tương lai.

Đồng lòng chuyển đổi sinh kế vì tương lai

Tiếp nối chuỗi hoạt động của chương trình “Từng bước chuyển đổi sinh kế bền vững: Từ buôn bán, giết mổ chó mèo sang các ngành nghề phát triển bền vững, an toàn và văn minh,” tại buổi tập huấn lần thứ 3, ngày 19/5, nhiều chủ cơ sở kinh doanh, giết mổ chó, mèo tại 6 phường (Kiến Hưng, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Phú Lương, Yên Nghĩa, Xuân Phương) đã hưởng ứng tham dự.

Là một trong số những chủ cơ sở đăng ký tham gia, chị Quỳnh Mai - chủ cơ sở kinh doanh thịt chó ở phường Dương Nội cho rằng hành trình thay đổi sẽ không dễ dàng, nhưng vì tương lai nên chị quyết tâm thay đổi.

“Tôi hiểu rõ nghề này tiềm ẩn rủi ro dịch bệnh. Do đó, vì tương lai bền vững hơn, tôi chọn dừng lại và tìm hướng đi mới,” chị Quỳnh Mai chia sẻ

Biểu dương tinh thần tiên phong của các hộ đã chủ động dừng hoạt động và đăng ký chuyển đổi kinh doanh, ông Ngô Đình Loát - Phó Chi cục Trưởng Chi cục Chăn nuôi, Thủy sản và Thú y Hà Nội cho rằng đây chính là những “nhân tố điển hình” để lan tỏa mô hình trên toàn thành phố.

Theo ông Loát, hiện nay, các cơ quan chức năng từ thành phố đến cấp phường đang tích cực tuyên truyền, vận động, hướng dẫn người dân, các hộ giết mổ, buôn bán chó mèo phải chấp hành các quy định nhằm phòng, chống dịch bệnh dại, đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm; đồng thời tích cực tham gia các hoạt động chuyển đổi sinh kế từ hoạt động giết mổ, buôn bán chó mèo sang các ngành nghề kinh tế bền vững khác.

Ông Faizan Jalil, Quản lý cấp cao Tổ chức Soi Dog Foundation.

Các cơ quan chức năng cũng xác định tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Bà Bùi Thị Duyên, Giám đốc SBCC Vietnam nhấn mạnh, điều tạo nên sự khác biệt của dự án là phương pháp tiếp cận hiệu quả. Sự có mặt đầy đủ và nhiệt tình của các chủ cơ sở tham dự lớp Bán hàng Online ngày 12/5 vừa qua, cho thấy khi niềm tin được xây dựng và cơ hội trở nên thực sự khả thi, người dân sẽ tự nguyện thay đổi mà không cần bất kỳ áp lực nào.

Ông Faizan Jalil, Quản lý cấp cao Tổ chức Soi Dog Foundation cũng chia sẻ tự hào khi thấy dự án đang mang lại những kết quả rất rõ rệt, đặc biệt là khi nhiều hộ kinh doanh, giết mổ chó mèo đã chủ động tình nguyện dừng hoạt động. Kết quả trên cho thấy sức mạnh của sự đồng lòng, khi chính quyền, đơn vị triển khai dự án và người dân cùng chung tay hành động.

“Từ những câu chuyện thành công thực tế tại Thái Lan, Philippines và Hàn Quốc, tôi hoàn toàn tin tưởng rằng dự án thí điểm tại Hà Nội sẽ đạt được mục tiêu một cách trọn vẹn và bền vững,” ông Faizan Jalil nói./.