Ebola diễn biến phức tạp, Bộ Y tế họp khẩn ứng phó

Việt Nam chưa ghi nhận ca Ebola, song Bộ Y tế yêu cầu tăng cường kiểm soát tại cửa khẩu và chuẩn bị phương án điều trị khi cần. Ảnh: Shutterstock.

Trước diễn biến phức tạp của dịch Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda, sáng 22/5, Bộ Y tế tổ chức cuộc họp trực tuyến toàn quốc nhằm triển khai các biện pháp giám sát, phòng chống dịch bệnh do virus Ebola.

Theo thông tin từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tại Việt Nam, nguy cơ lây lan Ebola được đánh giá ở mức cao tại các quốc gia đang có dịch và khu vực lân cận, nhưng ở mức thấp đối với toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Dù vậy, WHO khuyến cáo các nước không được chủ quan và cần chủ động triển khai các biện pháp phòng chống.

Tình hình dịch Ebola tại Congo và Uganda

Đại diện WHO cho biết dịch Ebola hiện diễn biến đáng lo ngại tại CHDC Congo và Uganda.

Tại CHDC Congo, ngày 5/5 ghi nhận 4 nhân viên y tế tại tỉnh Ituri không qua khỏi do nhiễm Ebola chủng Bundibugyo. Đến ngày 16/5, nước này đã ghi nhận 8 ca xác định bằng xét nghiệm, 246 trường hợp nghi ngờ và 80 ca không qua khỏi nghi ngờ tại tỉnh Ituri.

Tính đến ngày 18/5, tổng số ca nghi nhiễm Ebola tại Congo đã lên tới 516 trường hợp, trong đó có 131 ca không qua khỏi tại các tỉnh Ituri và Bắc Kivu.

Trong khi đó, Uganda xác nhận hai ca bệnh nhập cảnh từ CHDC Congo. Một người đàn ông lớn tuổi nhập viện trong tình trạng nặng và không qua khỏi ngày 14/5. Hai ngày sau, quốc gia này tiếp tục ghi nhận thêm một trường hợp mắc bệnh khác cũng có yếu tố nhập cảnh từ Congo.

Theo TS Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Cục Phòng bệnh, Ebola là bệnh truyền nhiễm nhóm A đặc biệt nguy hiểm, có khả năng lây lan nhanh với tỷ lệ không qua khỏi có thể lên tới 90%.

Virus Ebola lây từ động vật hoang dã sang người như dơi ăn quả, nhím và các loài linh trưởng, sau đó lây truyền giữa người với người qua tiếp xúc trực tiếp với máu, dịch tiết, dịch cơ thể hoặc vật dụng nhiễm mầm bệnh.

Hiện có 6 chủng virus thuộc chi Orthoebolavirus, trong đó ba chủng thường gây dịch là Ebola, Sudan và Bundibugyo. Đợt bùng phát hiện nay tại Congo và Uganda được xác định do chủng Bundibugyo gây ra.

PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Y tế chủ trì cuộc họp. Ảnh: BYT.

"Hiện mới chỉ có vaccine và thuốc điều trị đặc hiệu với chủng Ebola, chưa có vaccine hay thuốc điều trị đặc hiệu cho chủng Sudan và Bundibugyo", TS Đức cho biết.

Việt Nam tăng giám sát người nhập cảnh từ vùng dịch

Theo Cục Phòng bệnh, đến nay Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc Ebola. Nguy cơ dịch xâm nhập hiện chưa ở mức cao, song không loại trừ khả năng xuất hiện ca bệnh thông qua người nhập cảnh từ vùng có dịch.

Ngay sau cảnh báo của WHO, Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát người nhập cảnh, đặc biệt với những trường hợp đến từ khu vực đang có dịch; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng đội phản ứng nhanh và các kịch bản ứng phó nếu xuất hiện ca bệnh.

Các viện đầu ngành như Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Viện Pasteur TP.HCM hiện có đủ năng lực xét nghiệm virus Ebola bằng kỹ thuật Realtime PCR và giải trình tự gene trong điều kiện an toàn sinh học cấp III.

Bộ Y tế cho biết sinh phẩm chẩn đoán đặc hiệu cũng đang được đặt mua theo hướng dẫn của WHO và dự kiến sẽ về Việt Nam trong 7-10 ngày tới.

Song song đó, Bộ Y tế tiếp tục phối hợp với WHO và các tổ chức quốc tế để cập nhật tình hình dịch bệnh, tăng cường tập huấn cho các địa phương về giám sát, lấy mẫu, xét nghiệm và phòng chống lây nhiễm trong bệnh viện.

Cục Phòng bệnh khuyến cáo người dân cần lưu ý các dấu hiệu thường gặp của Ebola như sốt, mệt mỏi, đau đầu, đau cơ, đau họng, nôn, tiêu chảy, đau bụng, phát ban; một số trường hợp có biểu hiện xuất huyết. Thời gian ủ bệnh kéo dài 2-21 ngày.

Người dân trở về từ vùng dịch cần chủ động theo dõi sức khỏe và thông báo ngay cho cơ sở y tế khi có biểu hiện nghi ngờ.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương yêu cầu Cục Phòng bệnh phối hợp với WHO tại Việt Nam rà soát toàn bộ thông tin dịch tễ, xây dựng các kịch bản ứng phó, hướng dẫn phòng chống, điều trị và xử lý ca bệnh liên quan Ebola nhằm chủ động ứng phó nếu dịch xâm nhập.

Thứ trưởng cũng yêu cầu Cục Quản lý Khám, chữa bệnh sớm ban hành văn bản chỉ đạo các bệnh viện triển khai phương án phòng chống dịch, chuẩn bị sẵn sàng cơ sở thu dung và điều trị.

Tại các cửa khẩu, Bộ Y tế đề nghị tăng cường rà soát hành khách trở về từ vùng nguy cơ. Với những trường hợp đang trong thời gian ủ bệnh cần có khuyến cáo để địa phương tiếp tục theo dõi, giám sát và sẵn sàng kích hoạt các đội phản ứng nhanh khi cần thiết.

Ngoài ra, Cục Phòng bệnh được giao xây dựng công văn trình lãnh đạo Bộ ký gửi UBND các tỉnh, thành phố; đồng thời tham mưu Chính phủ và Thủ tướng chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng chống dịch phù hợp, hiệu quả trên toàn quốc.