EU còn nhiều việc phải làm sau khi thông qua khoản vay 90 tỷ Euro cho Ukraine

Các nhà lãnh đạo hàng đầu Liên minh châu Âu (EU) đang tề tựu ở khu nghỉ dưỡng Ayia Napa của Cộng hòa Síp cho một hội nghị thượng đỉnh kéo dài 2 ngày.

Ngay trong ngày đầu tiên (ngày 23/4) họ đã nhanh chóng nhất trí thông qua khoản vay 90 tỷ Euro (105 tỷ USD) cho Ukraine, cùng với gói trừng phạt thứ 20 chống lại Nga, do sự phản đối từ Hungary đã được giải quyết.

Tuy nhiên, theo Politico, đó mới là phần dễ nhất trong chương trình nghị sự của hội nghị thượng đỉnh.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, người đã tham gia các cuộc hội đàm cùng các nhà lãnh đạo EU, dường như vui vẻ hơn nhiều so với những tháng trước đó, một nhà ngoại giao có mặt trong một số cuộc thảo luận ở Cộng hòa Síp nói với Politico.

Nhưng niềm vui sẽ không kéo dài. Mục tiếp theo trong chương trình nghị sự của EU là bằng cách nào và khi nào khối này có thể đưa quốc gia Đông Âu gia nhập hàng ngũ của mình.

Đây là một thành phần có thể có trong bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào với Nga và, mặc dù con đường gia nhập EU có vẻ khả thi hơn một chút sau khi nhân vật chính phản đối vấn đề này – ông Viktor Orban – chuẩn bị rời nhiệm sở, câu chuyện vẫn không hề đơn giản.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Cộng hòa Síp Nikos Christodoulides. Ảnh: Kiprinform

Tại hội nghị thượng đỉnh, các nhà lãnh đạo đã nhất trí rằng các cuộc đàm phán gia nhập đầu tiên có thể bắt đầu trong những tuần và tháng tới, theo một quan chức EU. Tuy nhiên, bất kỳ cam kết nào về thời điểm Ukraine gia nhập EU vẫn còn khó đạt được.

Trong khi Thủ tướng Estonia Kristen Michal nói với các phóng viên rằng ông ủng hộ việc "đẩy nhanh" quá trình gia nhập của Ukraine, Thủ tướng Croatia Andrej Plenković lại nghĩ khác.

"Tôi không nghĩ rằng mốc thời gian ngày 1/1/2027 là thực tế", ông nói. Croatia, quốc gia gia nhập khối năm 2013, "đã khá nhanh chóng" trong việc này nhưng vẫn mất "6 năm để đàm phán".

Ngược lại, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron lại cho rằng cần đưa ra một mốc thời gian cụ thể cho các quốc gia đang chờ gia nhập EU như Ukraine và Moldova.

Trước đó, ông Zelensky cho biết đất nước ông xứng đáng có tư cách thành viên "đầy đủ", bác bỏ các đề xuất về một con đường khác để gia nhập EU nhanh hơn nhưng với ít quyền lợi hơn. Điều này diễn ra sau khi Pháp và Đức thúc đẩy lựa chọn "thành viên liên kết" cho Ukraine trước thềm hội nghị thượng đỉnh.

"Ukraine không cần tư cách thành viên mang tính biểu tượng trong EU", ông Zelensky khẳng định trong bài phát biểu được văn phòng của ông cung cấp trước khi ông đến Cộng hòa Síp tham dự cuộc họp. "Ukraine đang tự vệ, và chắc chắn cũng đang bảo vệ châu Âu".

Ngoài ra, các nhà lãnh đạo EU còn bất đồng về vấn đề phòng thủ chung của khối. EU đang đối mặt với áp lực phải tăng cường khả năng tự vệ, nhưng các quốc gia thành viên vẫn đang tranh cãi về việc lấy tiền đâu để tài trợ cho các dự án quốc phòng chung.

Sau khi dành nguồn lực lớn cho Ukraine, ngân sách dài hạn của EU đang bị thắt chặt. Việc tìm ra sự đồng thuận về một kế hoạch tài chính mới cho giai đoạn sau năm 2027 dự kiến sẽ là một vấn đề đau đầu.

Hội nghị thượng đỉnh không chỉ xoay quanh Ukraine. Các nhà lãnh đạo EU cũng bày tỏ sự lo ngại sâu sắc về căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

EU đang cân nhắc các biện pháp trừng phạt mới đối với Iran sau các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái. Tuy nhiên, việc thực thi các biện pháp này mà không gây ra những tác động ngược lên thị trường năng lượng và an ninh khu vực là một bài toán khó.

Minh Đức (Theo Politico, Bloomberg)