EU hỗ trợ Hà Nội 10 triệu EUR chuẩn bị dự án metro số 3 kéo dài đến Hoàng Mai

Đoạn tuyến dự kiến dài khoảng 11 km, được nghiên cứu xây dựng hoàn toàn dưới lòng đất, gắn với phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD).

EU sẽ hỗ trợ Hà Nội 10 triệu EUR chuẩn bị dự án metro số 3 kéo dài đến Hoàng Mai. Ảnh minh họa: Phan Phương/TTXVN

Ngày 19/10, tại ga Cầu Giấy (S8- thuộc tuyến metro số 3 Nhổn-Ga Hà Nội), UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Chính phủ Pháp, Cơ quan Phát triển Pháp (AFD), Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) và Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) tổ chức lễ gắn biển lưu niệm tuyến metro số 3. Sự kiện ghi nhận kết quả hợp tác giữa Hà Nội với Chính phủ Pháp và các tổ chức tài chính quốc tế trong phát triển hạ tầng giao thông công cộng, đồng thời mở ra triển vọng tiếp tục mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị Thủ đô.

Tham dự sự kiện có bà Éléonore Caroit, Bộ trưởng đặc trách Pháp ngữ, Quan hệ đối tác quốc tế và người Pháp ở nước ngoài; ông Didier Le Bret, Đại sứ Pháp tại Việt Nam; đại diện các tổ chức tài chính quốc tế cùng các sở, ngành thành phố Hà Nội, Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB) và Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro).

Nghiên cứu tuyến metro ngầm dài 11 km đến Hoàng Mai

Theo thông tin được các đối tác công bố tại sự kiện, Liên minh châu Âu đã ủy thác cho AFD quản lý khoản viện trợ không hoàn lại trị giá 10 triệu EUR để triển khai công tác chuẩn bị dự án kéo dài tuyến đường sắt đô thị số 3 từ ga Hà Nội đến Hoàng Mai.

Chương trình hỗ trợ được ký kết với UBND thành phố Hà Nội năm 2024, do MRB thực hiện và dự kiến hoàn thành các hoạt động chuẩn bị vào cuối năm 2027. Đoạn tuyến kéo dài có chiều dài khoảng 11 km, được định hướng xây dựng hoàn toàn dưới lòng đất tại khu vực phía Nam Thủ đô.

Nguồn viện trợ tập trung hỗ trợ nghiên cứu khả thi, quy hoạch phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc tuyến, đồng thời nghiên cứu các giải pháp tổ chức giao thông, kết nối đa phương thức và nâng cao năng lực triển khai dự án.

Việc kết hợp phát triển đường sắt đô thị với quy hoạch TOD được kỳ vọng tạo điều kiện tổ chức lại không gian đô thị, tăng khả năng tiếp cận giao thông công cộng và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng giao thông. Đây cũng là cơ sở để nghiên cứu kết nối các khu vực dân cư, trung tâm kinh tế và dịch vụ với mạng lưới vận tải hành khách công cộng có sức chở lớn.

Theo các đối tác tài trợ, nguồn vốn đầu tư xây dựng đoạn tuyến kéo dài dự kiến được nghiên cứu huy động theo cơ chế hợp tác Nhóm châu Âu (Team Europe), trong đó có sự tham gia của Ngân hàng Tái thiết Đức (KfW) và hợp tác với ADB.

Khoản viện trợ 10 triệu EUR hiện dành cho hoạt động nghiên cứu, chuẩn bị dự án, không phải tổng mức đầu tư xây dựng đoạn tuyến kéo dài. Việc triển khai đầu tư sẽ phụ thuộc vào kết quả nghiên cứu, các thủ tục phê duyệt và phương án huy động vốn theo quy định.

Tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng nhấn mạnh tuyến metro này mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một công trình giao thông. Mỗi tuyến metro được hình thành không chỉ bổ sung phương thức đi lại an toàn, thuận tiện mà còn tạo điều kiện giảm ùn tắc, ô nhiễm môi trường, tổ chức lại không gian đô thị và kết nối các trung tâm phát triển.

Thành phố ghi nhận sự hỗ trợ của Chính phủ Pháp, các tổ chức tài chính quốc tế, đặc biệt là khoản viện trợ 10 triệu EUR của Liên minh châu Âu thông qua AFD để nghiên cứu kéo dài tuyến metro này (từ Ga Hà Nội đến Hoàng Mai).

Hơn 6,4 triệu lượt khách trong năm đầu khai thác

Tuyến metro số 3 có tổng chiều dài 12,5 km, gồm 12 nhà ga; trong đó, có 8 ga trên cao và 4 ga ngầm. Đoạn trên cao từ Nhổn đến Cầu Giấy đã được đưa vào khai thác thương mại từ tháng 8/2024, bổ sung phương thức vận tải hành khách công cộng có sức chở lớn tại khu vực phía Tây Hà Nội.

Theo số liệu được Hanoi Metro cung cấp trong thông cáo của các đối tác quốc tế, trong năm đầu hoạt động, đoạn tuyến trên cao đã phục vụ khoảng 6,4 triệu lượt hành khách, tỷ lệ vận hành đúng giờ đạt 99%.

Bên cạnh hiệu quả vận chuyển, các đối tác quốc tế cũng đánh giá dự án có đóng góp tích cực đối với mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính. Theo ước tính được công bố, hoạt động của tuyến giúp tránh phát thải khoảng 49.000 tấn CO₂ tương đương trong năm 2025; mức giảm phát thải được dự báo có thể đạt khoảng 81.500 tấn mỗi năm vào năm 2030.

Đối với đoạn đi ngầm từ Cầu Giấy đến ga Hà Nội, gồm 4 nhà ga, công tác xây dựng đang tiếp tục được triển khai. Theo kế hoạch thực hiện được nêu trong thông cáo ngày 19/10, đoạn tuyến này dự kiến hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2027.

Dự án metro số 3 được triển khai với sự tham gia của nhiều tổ chức tài chính quốc tế; trong đó, Chính phủ Pháp cung cấp khoản vay Kho bạc trị giá 355 triệu EUR; AFD tài trợ khoản vay 159 triệu EUR; ADB cung cấp nguồn vốn 407,8 triệu USD và EIB tài trợ 125,5 triệu EUR, bên cạnh nguồn vốn đối ứng của thành phố Hà Nội.

Quá trình triển khai dự án có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp quốc tế trong các lĩnh vực tư vấn kỹ thuật, cung cấp đoàn tàu, hệ thống tín hiệu, lắp đặt đường ray, hệ thống vé và chứng nhận an toàn.

Theo các đối tác tài trợ, việc áp dụng những tiêu chuẩn quốc tế về kỹ thuật, an toàn, bảo vệ môi trường và xã hội trong quá trình triển khai dự án là cơ sở tham khảo quan trọng đối với việc phát triển các tuyến đường sắt đô thị tiếp theo của Hà Nội.

Mở rộng hợp tác phát triển công nghệ và nhân lực đường sắt

Trong thông điệp tại sự kiện, bà Éléonore Caroit đánh giá tuyến đường sắt đô thị số 3 là minh chứng cụ thể cho kết quả hợp tác trong khuôn khổ quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Pháp. Việc ứng dụng công nghệ, kinh nghiệm chuyên môn của Pháp cùng các tiêu chuẩn châu Âu đang đóng góp vào quá trình phát triển hệ thống giao thông đô thị xanh, hiện đại và tăng cường khả năng kết nối tại Hà Nội.

Bà Caroit cũng nhấn mạnh triển vọng tiếp tục hợp tác giữa Pháp, Liên minh châu Âu và Việt Nam trong phát triển giao thông công cộng, trong đó có việc chuẩn bị mở rộng tuyến đường sắt đô thị số 3 đến Hoàng Mai.

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, hợp tác giữa Hà Nội và các đối tác Pháp còn được định hướng mở rộng sang các lĩnh vực phát triển công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, công nghiệp đường sắt và chia sẻ kinh nghiệm tổ chức giao thông đô thị.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng mong muốn tiếp tục phát huy kinh nghiệm, thế mạnh công nghệ của Pháp trong quá trình phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, đồng thời tăng cường năng lực nghiên cứu, đào tạo và từng bước phát triển công nghiệp đường sắt.

Bà Victoire Vandeville, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của AFD, đánh giá kết quả vận chuyển hàng triệu lượt hành khách trong năm đầu khai thác cho thấy hiệu quả hợp tác giữa các bên. AFD khẳng định sẵn sàng tiếp tục đồng hành cùng Hà Nội trong nghiên cứu, chuẩn bị mở rộng tuyến đường sắt đô thị số 3 với sự hỗ trợ của Liên minh châu Âu.

Trong khi đó, ông Scott Roberts, Giám đốc Quốc gia ADB tại Việt Nam, nhấn mạnh đường sắt đô thị không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại mà còn kết nối người dân với việc làm, giáo dục và các cơ hội phát triển. ADB cam kết tiếp tục hợp tác với Hà Nội và các đối tác trong phát triển mạng lưới giao thông đô thị đồng bộ, dễ tiếp cận, đáp ứng nhu cầu phát triển của Thủ đô.

Thành phố sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các nhà tài trợ, đối tác và nhà thầu, tập trung nguồn lực, bảo đảm chất lượng, an toàn và tiến độ thi công, phấn đấu sớm hoàn thành toàn tuyến Nhổn - ga Hà Nội để khai thác đồng bộ, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Việc tiếp tục nghiên cứu kéo dài tuyến metro số 3 đến Hoàng Mai, kết hợp phát triển đô thị theo mô hình TOD và tăng cường hợp tác về công nghệ, nhân lực đường sắt, được kỳ vọng tạo thêm nền tảng cho Hà Nội phát triển mạng lưới vận tải hành khách công cộng hiện đại, từng bước giảm áp lực giao thông đường bộ và hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững.