EU hợp tác kinh tế sâu rộng tại châu Á - Thái Bình Dương

Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto và Chủ tịch EC Ursula von der Leyen tuyên bố đạt thỏa thuận bước ngoặt để hướng tới FTA giữa hai bên vào năm ngoái. Ảnh: Jakarta Post

Những cột mốc quan trọng

Ngay đầu năm nay, Ấn Độ và EU kết thúc đàm phán hiệp định thương mại tự do (FTA) đã chờ đợi từ năm 2007. Theo đó, Ấn Độ cắt giảm thuế quan đối với hơn 96% hàng xuất khẩu của EU, trong khi EU sẽ loại bỏ hoặc giảm thuế quan đối với hơn 99% hàng nhập khẩu từ Ấn Độ. EU kỳ vọng xuất khẩu hàng hóa hằng năm sang Ấn Độ có thể tăng hơn gấp đôi vào năm 2032, từ mức 75 tỷ USD của năm 2024. Ngược lại, hàng hóa và dịch vụ Ấn Độ cũng rộng cửa vào thị trường EU với xuất khẩu đạt gần 76 tỷ USD.

Hãng tin CNA trích dẫn nhận định của Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen: “Đây là câu chuyện hai nền kinh tế lớn của thế giới với lựa chọn hợp tác theo hướng đôi bên cùng có lợi”. Quả vậy, nền kinh tế Ấn Độ hiện tăng trưởng nhanh nhất toàn cầu, với hơn 6% mỗi năm và dân số lên đến 1,45 tỷ người, đông dân nhất thế giới. Do đó, thỏa thuận càng làm “vững chắc hơn” quan hệ kinh tế song phương của EU với Ấn Độ tại khu vực ngày càng được coi là trọng tâm của sức mạnh kinh tế toàn cầu.

Tháng 9 năm ngoái, Indonesia và EU chính thức ký kết Hiệp định đối tác kinh tế toàn diện (IEU-CEPA) sau một thập kỷ đàm phán. Hiệp định kinh tế này kỳ vọng có hiệu lực vào quý 1 năm 2027, với điều kiện tất cả thủ tục diễn ra theo đúng dự kiến. IEU-CEPA cam kết xóa bỏ thuế quan đối với 98% tổng số sản phẩm chịu thuế và 99% tổng giá trị nhập khẩu.

Hay tuần qua, EU đạt được thỏa thuận tạm thời về việc bãi bỏ thuế nhập khẩu đối với hàng hóa của Mỹ, giúp khối này tiếp tục theo kịp hạn chót do Tổng thống Mỹ Donald Trump đặt ra để tránh áp thuế cao hơn với hàng xuất khẩu của châu Âu vào ngày 4/7 tới.

“Tôi tự hào thông báo, châu Âu đã tránh được sự leo thang gây tổn hại trong căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương và bảo vệ các công ty, khoản đầu tư và hàng triệu việc làm của châu Âu ở cả hai bờ Đại Tây Dương,” bà Zeljana Zovko, Trưởng đoàn đàm phán của Nhóm đảng Nhân dân châu Âu (EPP) tại Nghị viện châu Âu chia sẻ trên mạng xã hội X, Euronews thông tin.

Trước đó, người đứng đầu Nhà Trắng cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận trên, EU có thể phải hứng chịu các mức thuế cao hơn nhiều, như Mỹ sẽ tăng thuế đối với ô tô và xe tải của châu Âu từ mức 15% hiện tại lên 25%.

Ngoài các thỏa thuận thương mại quan trọng nêu trên, EU kỳ vọng có thể hoàn tất các đàm phán FTA với hàng loạt quốc gia Đông Nam Á bao gồm Philippines, Thái Lan và Malaysia vào năm tới.

Tái cân bằng quan hệ thương mại với Bắc Kinh

Trung Quốc là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ hai của EU, với kim ngạch thương mại đạt khoảng 850 tỷ USD chỉ riêng trong năm 2024. Song, quan hệ thương mại giữa Brussels và Bắc Kinh đã có những căng thẳng trong nhiều tháng, sau khi Bắc Kinh áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với đất hiếm vào năm ngoái.

Các hạn chế này cho thấy sự phụ thuộc nặng nề của châu Âu vào đất hiếm từ Trung Quốc, quốc gia sản xuất đất hiếm hàng đầu thế giới. Brussels, đáp lại, thực hiện một số bước để “bảo vệ thị trường”, bao gồm việc áp thêm thuế đối với các lô hàng nhỏ từ nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Tuy vậy, EC khẳng định, chiến lược của EU là “giảm thiểu rủi ro” chứ không phải là tách rời khỏi Trung Quốc; đồng thời theo đuổi các sáng kiến nhằm tăng cường khả năng phục hồi và cạnh tranh của châu Âu trên trường quốc tế. “Sự cởi mở đối với thương mại, vốn nằm trong bản chất của châu Âu, vẫn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi, nhưng cần phải có sự tái cân bằng thương mại, vì hiện tại chúng tôi đang có thâm hụt hơn 360 tỷ euro (418 tỷ USD) với Trung Quốc,” Phó Chủ tịch EC Stephane Sejourne cho biết, theo AFP.

Các nhà lãnh đạo EU sẽ thảo luận về quan hệ thương mại của khối với Trung Quốc trong một hội nghị thượng đỉnh giữa hai bên tại Brussels vào ngày 18 và 19/6 tới. Trong khi đó, các bộ trưởng thương mại EU họp tại Brussels vào cuối tuần qua giữ lập trường thận trọng, nhấn mạnh quan điểm rằng, mối quan hệ EU - Trung Quốc rất quan trọng, song, vẫn cần có sự cân bằng hơn.