EU tăng cường bảo vệ các dự án LNG chiến lược tại Mozambique

Cabo Delgado sở hữu một trong những trữ lượng khí đốt ngoài khơi lớn nhất châu Phi. (Ảnh: AFP)

Liên minh châu Âu (EU) đang thúc đẩy gia hạn sứ mệnh hỗ trợ quân sự tại Mozambique nhằm củng cố an ninh ở tỉnh Cabo Delgado - nơi tập trung các dự án khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) trị giá hàng chục tỷ USD. Quyết định này không chỉ liên quan đến chống khủng bố mà còn phản ánh chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng của châu Âu trong bối cảnh nguồn cung khí đốt toàn cầu ngày càng bất ổn.

Cabo Delgado sở hữu một trong những trữ lượng khí đốt ngoài khơi lớn nhất châu Phi. Khu vực này là nơi triển khai các dự án LNG trọng điểm do TotalEnergies và Eni dẫn đầu, với tổng vốn đầu tư lên tới hàng chục tỷ USD. Tuy nhiên, từ năm 2017, các cuộc tấn công của lực lượng nổi dậy đã khiến hoạt động phát triển bị gián đoạn, đỉnh điểm là vụ tấn công Palma năm 2021 khiến dự án Mozambique LNG của TotalEnergies phải đình chỉ trong nhiều năm.

Đối với EU, việc gia hạn hỗ trợ quân sự không chỉ nhằm hỗ trợ Mozambique khôi phục an ninh, mà còn bảo vệ các khoản đầu tư chiến lược của châu Âu. TotalEnergies có khoảng 20 tỷ USD vốn đầu tư tại Cabo Delgado, trong khi Eni cũng đã rót nhiều tỷ USD vào các dự án Coral Sul và Coral Norte. Nếu tình hình an ninh tiếp tục xấu đi, các dự án này có thể bị đình trệ, làm suy giảm nguồn cung LNG mà châu Âu kỳ vọng sẽ thay thế một phần khí đốt Nga.

Chiến lược của EU đã chuyển từ mô hình huấn luyện đơn thuần sang hỗ trợ toàn diện hơn, bao gồm cố vấn, đào tạo chuyên sâu, bảo trì trang thiết bị và nâng cao năng lực cho lực lượng phản ứng nhanh của Mozambique. Tháng 5/2026, EU đã gia hạn nhiệm vụ đến cuối năm và hiện Mozambique tiếp tục đề nghị kéo dài thêm hai năm để duy trì ổn định lâu dài tại Cabo Delgado.

Nỗ lực này cũng gắn với sự hiện diện của lực lượng Rwanda, lực lượng được đánh giá là đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện an ninh tại khu vực. Sự phối hợp giữa quân đội Mozambique, Rwanda và EU được xem là nền tảng để tạo điều kiện cho các dự án LNG hoạt động trở lại, đồng thời khôi phục niềm tin của các nhà đầu tư quốc tế.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn rất lớn. Dù tình hình an ninh đã cải thiện, các lực lượng nổi dậy vẫn duy trì khả năng tiến hành các cuộc tấn công nhỏ lẻ. Điều này buộc các doanh nghiệp phải tăng cường bảo vệ cơ sở hạ tầng, kéo theo chi phí phát triển dự án ngày càng cao. Ngoài ra, các dự án còn đối mặt với tranh cãi về nhân quyền, môi trường và việc phân phối lợi ích kinh tế cho người dân địa phương.

Đối với Mozambique, việc các dự án LNG đi vào khai thác có ý nghĩa quyết định đối với tăng trưởng kinh tế. Doanh thu từ xuất khẩu khí đốt được kỳ vọng sẽ tạo nguồn thu ngân sách lớn, thúc đẩy đầu tư hạ tầng và cải thiện đời sống người dân sau nhiều năm bất ổn. Tuy nhiên, triển vọng đó phụ thuộc trực tiếp vào khả năng duy trì môi trường an ninh đủ ổn định để các tập đoàn năng lượng tiếp tục đầu tư và vận hành lâu dài.

Trong nửa cuối năm 2026, giới đầu tư sẽ theo dõi sát một số yếu tố then chốt: Quyết định gia hạn dài hạn của EU, tiến độ khôi phục dự án Mozambique LNG của TotalEnergies, tình hình an ninh tại Cabo Delgado và các quyết định đầu tư tiếp theo của ExxonMobil cũng như các đối tác quốc tế. Những yếu tố này sẽ quyết định liệu Mozambique có thể trở thành một trong những trung tâm xuất khẩu LNG mới của thế giới hay tiếp tục bị kìm hãm bởi bất ổn an ninh.