EU triển khai kế hoạch khẩn cấp kiềm chế giá năng lượng, hóa đơn nhập khẩu tăng 6 tỷ Euro

Liên minh Châu Âu (EU) đang chuẩn bị các biện pháp khẩn cấp nhằm đối phó với tình trạng giá năng lượng tăng vọt sau các biến động địa chính trị gần đây. Theo thông tin từ Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen ngày 16/3, kế hoạch này tập trung vào việc ổn định thị trường và hỗ trợ các ngành công nghiệp trọng yếu mà chưa cần áp dụng các biện pháp can thiệp thắt chặt như áp trần giá khí đốt.

Chi tiết kế hoạch can thiệp thị trường carbon và tài chính

Trong bức thư gửi các lãnh đạo EU trước thềm hội nghị thượng đỉnh tại Brussels vào ngày 19/3, bà Ursula von der Leyen đã đề xuất tăng nguồn cung giấy phép phát thải carbon trên thị trường nội khối. Giải pháp này nhằm mục tiêu hạ nhiệt giá năng lượng trong ngắn hạn thông qua cơ chế dự trữ điều tiết nguồn cung.

Bên cạnh đó, Brussels dự kiến cho phép các quốc gia thành viên tăng mức trợ cấp nhà nước cho doanh nghiệp. Điều này đặc biệt quan trọng khi chi phí từ hệ thống thị trường carbon đang đẩy hóa đơn tiền điện của các ngành sản xuất lên cao. Tuy nhiên, đề xuất hiện tại không bao gồm việc cải tổ sâu rộng thị trường điện theo yêu cầu của một số quốc gia thành viên.

Tác động kinh tế và thách thức nguồn cung năng lượng

Kể từ khi xung đột nổ ra vào ngày 28/2, giá khí đốt tại châu Âu đã ghi nhận mức tăng hơn 50%. Bà von der Leyen nhấn mạnh rằng dù an ninh nguồn cung của EU hiện vẫn được đảm bảo, nhưng giá nhiên liệu hóa thạch leo thang đang tạo ra sức ép lớn lên nền kinh tế. Ước tính, hóa đơn nhập khẩu dầu và khí đốt của toàn khối đã tăng thêm 6 tỷ Euro kể từ thời điểm xung đột bắt đầu.

Hiện nay, EU đã đa dạng hóa nguồn cung để giảm bớt sự phụ thuộc, chuyển sang nhập khẩu phần lớn dầu và khí đốt từ Mỹ, Na Uy và các đối tác khác. Những nguồn này được đánh giá là ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các gián đoạn nguồn cung tại khu vực Trung Đông.

Sự chia rẽ trong nội bộ Liên minh Châu Âu

Các đề xuất mới đang phải đối mặt với sự bất đồng quan điểm giữa các quốc gia thành viên. Một nhóm các nước, dẫn đầu là Ý, mong muốn tạm dừng thị trường carbon để giảm bớt gánh nặng tài chính tức thời. Ngược lại, Thụy Điển và Hà Lan phản đối mạnh mẽ bất kỳ động thái nào có thể làm suy yếu các công cụ chính sách khí hậu dài hạn của khối.

Ông Wojciech Wrochna, quan chức năng lượng Ba Lan, cảnh báo rằng thị trường cần sự ổn định và không nên thay đổi quy định một cách đột ngột. Trong khi đó, một số chuyên gia lo ngại việc nới lỏng trợ cấp quốc gia có thể làm gia tăng khoảng cách kinh tế giữa các nước giàu và nghèo trong liên minh.

Bài học từ cuộc khủng hoảng năng lượng quá khứ

Nỗ lực hiện tại của EU nhằm tránh lặp lại cuộc khủng hoảng năm 2022, thời điểm giá năng lượng đạt mức kỷ lục sau khi nguồn cung từ Nga bị cắt giảm. Theo dữ liệu từ viện nghiên cứu Bruegel, trong giai đoạn đó, các chính phủ EU đã phải chi hơn 500 tỷ Euro để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp. Trong đó, riêng Đức đã đóng góp khoảng 158 tỷ Euro vào gói cứu trợ chung.

Trong dài hạn, bà von der Leyen cho biết EU có thể xem xét điều chỉnh quy định về cấp phát miễn phí giấy phép phát thải và đưa ra lộ trình giảm phát thải thực tế hơn cho giai đoạn sau năm 2030 để cân bằng giữa mục tiêu môi trường và năng lực cạnh tranh kinh tế.

PHỐ HỘI