F-35B Anh đánh chặn 'sát thủ săn ngầm' Nga và bước tiến tên lửa của Trung Quốc, Ukraine

Tình hình quân sự quốc tế ghi nhận nhiều diễn biến đáng chú ý trên các vùng biển chiến lược. Tại khu vực Bắc Cực, tiêm kích tàng hình F-35B của Anh đã có cuộc chạm trán trực tiếp với máy bay tuần tra Nga. Cùng thời điểm, Trung Quốc và Ukraine đồng loạt công khai các năng lực tấn công tầm xa mới, từ tên lửa đạn đạo xuyên lục địa phóng từ tàu ngầm đến hệ thống phòng thủ bờ biển đa quốc gia.

Tiêm kích F-35B Anh đánh chặn máy bay Tu-142 Nga tại biển Na Uy

Ngày 6/7, Bộ Quốc phòng Anh xác nhận các tiêm kích F-35B Lightning II cất cánh từ tàu sân bay HMS Prince of Wales đã thực hiện nhiệm vụ đánh chặn máy bay tuần tra chống ngầm Tu-142 Bear-F của Nga. Sự việc xảy ra trong khuôn khổ Chiến dịch FIRECREST tại biển Na Uy, khu vực cửa ngõ chiến lược GIUK (Greenland - Iceland - Anh).

Theo báo cáo từ phía Anh, chiếc Tu-142 của Nga đã thực hiện các động tác tiếp cận ở cự ly gần, được mô tả là "không chuyên nghiệp". Đáng chú ý, máy bay Nga đã thả nhiều phao thủy âm (sonobuoy) xuống khu vực gần nhóm tác chiến tàu sân bay Anh và không phản hồi các tín hiệu liên lạc trên tần số an toàn quốc tế.

Tiêm kích F-35B Lightning II của Hải quân Hoàng gia Anh cất cánh từ tàu sân bay HMS Prince of Wales để đánh chặn máy bay Tu-142 Bear-F của Nga áp sát nhóm tác chiến trong Chiến dịch FIRECREST tại biển Na Uy. Ảnh: Bộ Quốc phòng Anh

Việc thả phao thủy âm cho thấy Nga có thể đang thực hiện nhiệm vụ thu thập dữ liệu tình báo âm thanh về các tàu ngầm NATO hoạt động trong khu vực. Tu-142 Bear-F là biến thể tuần tra hàng hải dựa trên oanh tạc cơ Tu-95, sở hữu tầm hoạt động hơn 12.000 km và trang bị hệ thống radar tìm kiếm, cảm biến dò dị thường từ trường tinh vi. Ngược lại, F-35B của Anh không chỉ đóng vai trò đánh chặn vật lý mà còn sử dụng hệ thống cảm biến hợp nhất để theo dõi và chia sẻ dữ liệu chiến thuật toàn mạng lưới.

Trung Quốc thử nghiệm tên lửa đạn đạo chiến lược phóng từ tàu ngầm

Trong một diễn biến khác tại Thái Bình Dương, Hải quân Trung Quốc (PLAN) đã thực hiện vụ thử tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm (SLBM) ra vùng biển quốc tế. Đây là lần đầu tiên Bắc Kinh công khai một vụ thử nghiệm vũ khí chiến lược loại này ra Thái Bình Dương, đánh dấu bước tiến quan trọng trong khả năng răn đe hạt nhân trên biển.

Vụ thử được thực hiện từ một tàu ngầm hạt nhân chiến lược (SSBN), phóng đầu đạn giả vào khu vực mục tiêu đã định trước. Hoạt động này diễn ra ngay sau khi Australia và Fiji ký hiệp ước quốc phòng "Đại dương Hòa bình", gây ra những phản ứng trái chiều từ các quốc gia trong khu vực như Nhật Bản và New Zealand.

Hải quân Trung Quốc thực hiện vụ phóng tên lửa đạn đạo chiến lược từ tàu ngầm đầu tiên được công khai ra Thái Bình Dương, đúng ngày Australia và Fiji ký hiệp ước quốc phòng "Đại dương Hòa bình". Ảnh: Bộ Quốc phòng Trung Quốc

Hiện nay, năng lực răn đe hạt nhân trên biển của Trung Quốc dựa trên đội tàu ngầm lớp Type 094 Jin, trang bị tên lửa JL-3 có tầm bắn ước tính hơn 10.000 km. Với tầm bắn này, các tàu ngầm Trung Quốc có thể đe dọa các mục tiêu ở khoảng cách xa ngay từ các vùng biển gần đại lục, nơi chúng được bảo vệ bởi mạng lưới phòng thủ đa tầng của PLAN.

Bên cạnh vũ khí chiến lược, Trung Quốc cũng đang tích cực nâng cấp các dòng tiêm kích hạm để tăng cường sức mạnh cho các nhóm tác chiến tàu sân bay, tạo ra cuộc đua vũ trang mới trên biển.

Ukraine công bố 'lưới tên lửa' bờ biển đa quốc gia tại Biển Đen

Tại khu vực Biển Đen, Ukraine lần đầu tiên công khai hình ảnh chi tiết về mạng lưới tên lửa phòng thủ bờ biển đa dạng của mình. Trong chuyến thăm Odesa, các bệ phóng tên lửa Harpoon của Mỹ và Naval Strike Missile (NSM) của Na Uy đã được giới thiệu trong biên chế của Lữ đoàn Tên lửa Bờ biển Biệt lập 360.

Ukraine công bố bệ phóng tên lửa Harpoon của Mỹ và tên lửa NSM của Na Uy trong biên chế hải quân, xác nhận lực lượng phòng thủ bờ biển đa dạng hơn có thể đe dọa tàu chiến và hạ tầng Nga trên Biển Đen. Ảnh: Bộ Quốc phòng Ukraine

Việc tích hợp đồng thời nhiều loại tên lửa tạo ra thách thức lớn cho hệ thống phòng thủ của đối phương. Cụ thể:

Harpoon (Mỹ): Sử dụng radar chủ động ở pha cuối, tầm bắn khoảng 124 km, chuyên tấn công các mục tiêu mặt nước lớn.
NSM (Na Uy): Tên lửa hành trình cận âm sử dụng đầu dò hồng ngoại ảnh nhiệt thụ động, giúp giảm tín hiệu cảnh báo điện tử và cực khó bị gây nhiễu.
Neptune (Ukraine): Tên lửa nội địa từng ghi dấu ấn khi đánh chìm tuần dương hạm Moskva, có tầm bắn khoảng 300 km.
RBS15 (Thụy Điển): Tên lửa có tốc độ Mach 0.9 với khả năng tấn công linh hoạt.

Sự kết hợp giữa tên lửa dẫn đường bằng radar và tên lửa dẫn đường bằng hồng ngoại buộc các tàu chiến phải đối phó với nhiều dạng đe dọa cùng lúc, làm giảm đáng kể hiệu quả của các biện pháp phòng vệ đơn lẻ.

Tuy nhiên, trong khi lực lượng tên lửa bờ biển đạt được những bước tiến, Ukraine cũng bày tỏ sự lo ngại về hiệu quả của một số hệ thống phòng không phương Tây trước các loại máy bay không người lái (UAV) rẻ tiền của Nga, vốn đang gây sức ép liên tục lên hạ tầng năng lượng và quân sự.

Ở phía đối diện, các báo cáo cho thấy Nga đang âm thầm nâng cấp các dòng tên lửa đạn đạo hiện có để tăng khả năng xuyên thủng lưới phòng không, tạo thêm áp lực lên hệ thống phòng thủ vốn đã căng thẳng của Ukraine.