G7 hối thúc chấm dứt tấn công dân thường

Tàu thuyền đậu ngoài khơi Fujairah, Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE), trong bối cảnh Iran hạn chế hoạt động hàng hải qua Eo biển Hormuz, ngày 3/3/2026. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Các Bộ trưởng Ngoại giao Nhóm các nền công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) ngày 27/3 ra tuyên bố chung kêu gọi chấm dứt ngay lập tức các cuộc tấn công nhằm vào dân thường và cơ sở hạ tầng dân sự, đồng thời nhấn mạnh cần “khôi phục vĩnh viễn quyền tự do hàng hải an toàn và miễn phí qua eo biển Hormuz".

Tuyên bố được đưa ra sau Hội nghị Ngoại trưởng G7 diễn ra tại Pháp có sự tham dự của Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, diễn ra gần tròn một tháng kể từ khi bùng phát xung đột giữa Mỹ và Israel với Iran. Hội nghị lần này bị bao trùm bởi những bất ổn xoay quanh chiến lược hiện tại của Mỹ. Phát biểu sau cuộc họp, Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cho rằng chính quyền Iran nên sớm tham gia các cuộc đàm phán nghiêm túc với Mỹ, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế phối hợp chặt chẽ hơn khi phải đối mặt cùng lúc với 2 cuộc xung đột tại Ukraine và Trung Đông. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cũng hối thúc các bên liên quan tiến hành giải pháp khẩn trương để khôi phục ổn định khu vực. Bà bày tỏ lo ngại sâu sắc về việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch của thế giới, qua đó đẩy giá dầu thế giới quay về đỉnh cũ do gián đoạn nguồn cung nghiêm trọng hơn.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Rubio tuyên bố Washington đã đạt được tiến triển với các đồng minh nhằm phản đối việc Iran bắt đầu "thu phí" tàu thuyền qua eo biển. "Điều đó (việc Iran thu phí) gây nguy hiểm cho thế giới và cộng đồng quốc tế, cần có kế hoạch đối phó”, ông nói.

Trong một tuyên bố có liên quan, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết Ottawa có thể tham gia các nỗ lực quốc tế nhằm bảo đảm hoạt động lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz trong trường hợp đạt được lệnh ngừng bắn tại vịnh Persian. Theo phóng viên TTXVN tại Canada, phát biểu tại cuộc họp báo ở Halifax, Thủ tướng Carney nêu rõ Canada đang trao đổi với một số đối tác trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) về các biện pháp có thể triển khai nhằm khôi phục hoạt động vận tải biển trong khu vực nếu tình hình cho phép. Ông cho biết các cuộc thảo luận vẫn đang diễn ra.

Đây được xem là tín hiệu rõ ràng nhất từ Ottawa về khả năng tham gia các nỗ lực cụ thể sau nhiều lần chính phủ nước này thông báo về việc đang thảo luận với các đối tác về một số hình thức hỗ trợ. Thủ tướng Carney khẳng định việc chính phủ nước này hạn chế công bố thông tin liên quan đến xung đột tajiTrung Đông là nhằm tránh gây nguy hiểm cho lực lượng vũ trang của nước này. Ông dẫn chứng việc Canada chỉ công bố rút quân khỏi Iraq sau khi các binh sĩ đã an toàn rời khỏi khu vực. “Ưu tiên hàng đầu là bảo đảm an toàn cho các thành viên Lực lượng Vũ trang Canada. Cần có thời điểm thích hợp để công bố thông tin và không nhất thiết phải ngay lập tức khi chiến sự vẫn đang diễn ra”, ông giải thích.

Eo biển Hormuz bị Iran phong tỏa một phần và sau đó là toàn phần để đáp trả các hoạt động quân sự liên tiếp của Mỹ và Israel nhằm vào nước này kể từ ngày 28//2 đến nay. Hôm 19/3 vừa qua, Canada cùng các đồng minh và đối tác cũng đã ra tuyên bố chung bày tỏ sẵn sàng đóng góp cho các nỗ lực mở lại tuyến hàng hải chiến lược này.

Cũng trong ngày 27/3, lãnh đạo Malaysia và Indonesia nhất trí tăng cường các nỗ lực ngoại giao để làm dịu tình hình xung đột, bảo vệ tính mạng dân thường và tạo cơ hội cho một giải pháp hòa bình lâu dài cũng như đảm bảo thông suốt các chuỗi cung ứng toàn cầu và các tuyến đường thương mại chiến lược, bao gồm eo biển Hormuz.

Theo phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, trong tuyên bố đưa ra tại cuộc gặp giữa Tổng thống nước chủ nhà Indonesia Prabowo Subianto và Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim đang ở thăm, hai nhà lãnh đạo bày tỏ quan ngại sâu sắc về tình hình bất ổn khu vực ngày càng leo thang, gây áp lực trực tiếp cho an ninh năng lượng toàn cầu và ảnh hưởng đến sự ổn định kinh tế của khu vực Đông Nam Á. Hai bên nhấn mạnh cần tăng cường gắn kết trong ASEAN để giữ gìn hòa bình, đảm bảo ổn định và nâng cao khả năng phục hồi kinh tế.

Thủ tướng Anwar cho rằng cuộc gặp với Tổng thống Subianto tại Jakarta tạo nền tảng xây dựng để tìm kiếm điểm chung trong việc ứng phó với cuộc xung đột đang diễn ra tại Trung Đông. Ngoài ra, Malaysia sẽ tiếp tục phối hợp quan điểm với các đối tác quốc tế để đánh giá tác động của cuộc khủng hoảng, nhất là trong lĩnh vực năng lượng và an ninh khu vực. Malaysia kiên định lập trường bác bỏ bạo lực, tuân thủ luật pháp quốc tế và kêu gọi tất cả các bên quay trở lại con đường hòa bình.

Nguyễn Viễn - Bùi Hoàn - Nguyễn Hằng (TTXVN)