G7 và các đối tác bàn cách giảm phụ thuộc vào đất hiếm Trung Quốc

Bộ trưởng Tài chính các nước Nhóm G7 cùng đại diện một đối tác họp tại Washington hôm 12/1. Ảnh: Japan Times

Bộ trưởng Tài chính các nước Nhóm G7 cùng đại diện một số nền kinh tế lớn đã họp tại Washington hôm 12/1 nhằm thảo luận các biện pháp giảm sự phụ thuộc vào nguồn cung đất hiếm từ Trung Quốc, trong đó có khả năng thiết lập giá sàn và xây dựng các quan hệ đối tác mới để phát triển nguồn cung thay thế.

Cuộc họp do Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent chủ trì, với sự tham dự của bộ trưởng tài chính các nước G7 gồm Nhật Bản, Anh, Pháp, Đức, Italy, Canada và Mỹ, cùng quan chức đến từ Australia, Mexico, Hàn Quốc và Ấn Độ. Đại diện Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ, Ngân hàng Xuất nhập khẩu Mỹ và JPMorgan cũng tham dự, song các bên không ra tuyên bố chung sau cuộc họp.

Bộ Tài chính Mỹ cho biết, ông Bessent mong muốn thảo luận “các giải pháp nhằm bảo đảm và đa dạng hóa chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, đặc biệt là đất hiếm”, đồng thời nhấn mạnh cách tiếp cận “giảm thiểu rủi ro một cách thận trọng, thay vì tách rời hoàn toàn” khỏi Trung Quốc.

Một quan chức Mỹ tiết lộ trước đó rằng, Washington sẽ thúc đẩy các nước tăng tốc nỗ lực giảm phụ thuộc vào khoáng sản chiến lược từ Trung Quốc – quốc gia đang áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với đất hiếm, gần đây nhất là hạn chế nguồn cung sang Nhật Bản.

Đồng thuận rộng rãi về giảm phụ thuộc

Bộ trưởng Tài chính Nhật Bản Satsuki Katayama cho biết, các nước tham dự đã đạt được “sự đồng thuận rộng rãi về nhu cầu cấp bách phải giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong lĩnh vực đất hiếm”.

Theo bà Katayama, Nhật Bản đã đề xuất các cách tiếp cận chính sách trong ngắn, trung và dài hạn nhằm tăng cường nguồn cung đất hiếm ngoài Trung Quốc, bao gồm xây dựng thị trường dựa trên các tiêu chuẩn về điều kiện lao động và nhân quyền, cũng như triển khai nhiều công cụ chính sách như hỗ trợ tài chính công, ưu đãi thuế tài chính, biện pháp thương mại và thuế quan, quy định kiểm dịch và cơ chế thiết lập giá sàn.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), các quốc gia tham dự cuộc họp cùng Liên minh châu Âu hiện chiếm khoảng 60% nhu cầu toàn cầu đối với khoáng sản chiến lược. Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn giữ vai trò thống lĩnh chuỗi cung ứng, tinh luyện từ 47% đến 87% các loại khoáng sản quan trọng như đồng, lithium, cobalt, graphite và đất hiếm.

Những khoáng sản này có vai trò thiết yếu đối với công nghệ quốc phòng, sản xuất bán dẫn, năng lượng tái tạo, pin và các quy trình tinh luyện công nghiệp.

Tuần trước, Trung Quốc đã cấm xuất khẩu sang Nhật Bản một số mặt hàng có tính chất lưỡng dụng (phục vụ cả mục đích dân sự và quân sự) bao gồm một số khoáng sản chiến lược.

Châu Âu kêu gọi chủ động

Bộ trưởng Tài chính Đức Lars Klingbeil cho biết, các cuộc thảo luận đã đề cập đến khả năng thiết lập giá sàn đối với đất hiếm và các quan hệ đối tác nhằm tăng nguồn cung, song nhấn mạnh đây mới chỉ là giai đoạn khởi đầu với nhiều vấn đề chưa được giải quyết.

Ông cho biết, đất hiếm và khoáng sản chiến lược sẽ là chủ đề trọng tâm trong nhiệm kỳ Chủ tịch G7 của Pháp trong năm nay. Tuy nhiên, ông cảnh báo không nên hình thành một “liên minh chống Trung Quốc”, đồng thời kêu gọi châu Âu cần chủ động và nhanh chóng hơn trong việc phát triển nguồn cung nguyên liệu thô của chính mình.

“Điều quan trọng là châu Âu không thể ngồi yên”, ông Klingbeil nói. “Than phiền hay tự thương hại không giúp ích gì; chúng ta phải hành động”.

Ông cũng nhấn mạnh EU cần tăng cường nguồn tài chính ở cấp khối, đồng thời thúc đẩy tái chế khoáng sản - lĩnh vực được đánh giá có tiềm năng lớn trong việc giảm phụ thuộc và đa dạng hóa nguồn cung.

Hàn Quốc nhấn mạnh hợp tác và tái chế

Bộ trưởng Tài chính Hàn Quốc Koo Yun-cheol cho rằng, chuỗi giá trị toàn cầu cần được củng cố dựa trên lợi thế so sánh của từng quốc gia, trong đó tái chế khoáng sản chiến lược đóng vai trò then chốt để tăng khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Theo Bộ Tài chính Hàn Quốc, ông Koo cũng kêu gọi thúc đẩy hợp tác theo hướng dự án doanh nghiệp, đồng thời cho biết Canada và Australia đã đề nghị Hàn Quốc hợp tác về công nghệ trong lĩnh vực khoáng sản chiến lược.

Cuộc họp cho thấy các nền kinh tế phát triển và đối tác đang ngày càng quyết liệt tìm kiếm lối thoát khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng đất hiếm - mặt trận được dự báo sẽ tiếp tục nóng lên trong cạnh tranh kinh tế và địa chính trị toàn cầu.

Quỳnh Vũ