Gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch bền vững

Đại biểu Hoàng Ngọc Định, Đoàn ĐBQH khóa XVI tỉnh Tuyên Quang phát biểu ý kiến.

Đại biểu Hoàng Ngọc Định đánh giá cao sự cần thiết ban hành Nghị quyết trong bối cảnh hiện nay, đồng thời ghi nhận tinh thần nghiêm túc tiếp thu, giải trình của cơ quan soạn thảo đối với các ý kiến của đại biểu Quốc hội.

Đại biểu Hoàng Ngọc Định cho rằng, Nghị quyết số 162/2024/QH15 của Quốc hội về Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa đã xác lập một nền tảng quan trọng, toàn diện, với hệ thống mục tiêu, nhiệm vụ và nguồn lực cụ thể nhằm đầu tư phát triển thiết chế, hạ tầng văn hóa từ cấp tỉnh đến cơ sở. Việc tổ chức triển khai trong thời gian qua cho thấy sự vào cuộc tích cực của các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, thực tiễn cũng đặt ra yêu cầu mới: bên cạnh đầu tư xây dựng, cần có cơ chế để các thiết chế văn hóa được vận hành hiệu quả, có hoạt động thực chất và gắn với đời sống cộng đồng.

Tuyên Quang là vùng đất giàu truyền thống lịch sử, bề dày văn hóa đặc sắc - đại biểu nhấn mạnh vai trò của văn hóa trong phát triển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển du lịch. Tỉnh hội tụ nhiều giá trị văn hóa tiêu biểu của các dân tộc như Tày, Dao, Mông, Lô Lô, Pà Thẻn…, với các loại hình nghệ thuật dân gian phong phú như hát Then, đàn Tính, múa khèn, các nghi lễ, lễ hội truyền thống cùng với hệ thống phong tục, tập quán, kiến trúc, trang phục và ẩm thực đặc trưng.

Theo đại biểu Hoàng Ngọc Định, chính những yếu tố văn hóa đang tồn tại trong đời sống cộng đồng đã tạo nên sức hấp dẫn riêng của địa phương. Du khách đến với Tuyên Quang không chỉ để tham quan cảnh quan thiên nhiên mà còn để trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Thực tiễn phát triển cho thấy, nơi nào giữ được bản sắc văn hóa thì nơi đó phát triển du lịch bền vững; nơi nào duy trì được sinh hoạt văn hóa trong cộng đồng thì nơi đó có sức hút và tạo sinh kế cho người dân.

Bên cạnh những kết quả đạt được, đại biểu Hoàng Ngọc Định cũng chỉ ra những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa hiện nay. Nhiều loại hình nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống đang đứng trước nguy cơ mai một; tiếng nói, chữ viết của một số dân tộc thiểu số dần ít được sử dụng; đội ngũ nghệ nhân ngày càng cao tuổi; việc truyền dạy trong cộng đồng chưa có cơ chế ổn định. Bên cạnh đó, một số thiết chế văn hóa cơ sở tuy đã được đầu tư nhưng hoạt động chưa thường xuyên, thiếu nội dung sinh hoạt và thiếu lực lượng vận hành.

Đại biểu Hoàng Ngọc Định nhấn mạnh: Bảo tồn văn hóa không chỉ là giữ gìn giá trị, mà quan trọng hơn là duy trì con người và môi trường hoạt động văn hóa trong cộng đồng. Để hoàn thiện dự thảo Nghị quyết, đại biểu Hoàng Ngọc Định đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, bổ sung một số nội dung trọng tâm tại Điều 6, gồm: ưu tiên bảo tồn và phát triển văn hóa các dân tộc thiểu số, nhất là tiếng nói, chữ viết và các giá trị văn hóa truyền thống; có chính sách hỗ trợ hoạt động truyền dạy, thực hành nghệ thuật dân gian, nghệ thuật truyền thống; hoàn thiện cơ chế giao cộng đồng tham gia quản lý, vận hành thiết chế văn hóa cơ sở; đồng thời gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch cộng đồng, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Đại biểu Hoàng Ngọc Định khẳng định, việc hoàn thiện các cơ chế, chính sách theo hướng cụ thể, khả thi sẽ góp phần đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả tại các địa phương miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.