Gắn bó với nghề bánh tráng truyền thống

Chị Nguyễn Thị Thắm ở khu phố Phú Thành, phường Hàm Thắng đem bánh vừa mới tráng ra sân phơi

Giữ nhịp lửa nghề

1 giờ chiều, bên bếp lửa, chị Nguyễn Thị Thắm (khu phố Phú Thành) làm việc vẫn chưa ngơi tay, bên cạnh là thau bột trắng mịn. Đôi tay của người phụ nữ tráng bánh thoăn thoắt, đổ bột lên tấm vải phẳng căng trên miệng nồi. Sau đó, bột được trải đều thành hình tròn rồi đậy nắp lại. Chỉ trong chốc lát, hơi nước làm chín bột, người thợ tráng bánh khéo léo dùng đũa tre lấy bánh ra trải lên vỉ. Sắp đều 6 cái thì đem phơi cho kịp nắng.

22 năm gắn bó với nghề, nên bằng mắt, chị Nguyễn Thị Thắm đã ước lượng được cần bao nhiêu bột gạo, bột mì, mè và gia vị các loại mới bảo đảm mẻ bánh ngon. “Từ khi về làm dâu, tôi được mẹ chồng chỉ dạy, kể từ đó gắn bó với bếp lửa, với từng vỉ bánh. Gia đình chuyên làm bánh tráng mè, loại bánh đòi hỏi nhiều nguyên liệu và công đoạn công phu”, chị Thắm bộc bạch. Nghề bánh tráng tuy vất vả, thức khuya dậy sớm và phụ thuộc nhiều vào thời tiết nhưng nghề không phụ người. Cũng nhờ những mẻ bánh mà kinh tế gia đình chị ổn định, nuôi 2 con ăn học.

Không đơn thuần là một sản phẩm ẩm thực, bánh tráng mà người dân phường Hàm Thắng làm ra còn mang theo hương vị của quê nhà, của nắng gió miền biển. Dù bánh tráng là món đặc sản gắn liền với nhiều tỉnh, thành nhưng bánh tráng vùng đất này có những hương vị đặc trưng, hấp dẫn riêng. Theo các hộ gia đình làm nghề, bí quyết nằm ở khâu nguyên liệu và cách pha trộn bột, các gia vị. Đó phải là loại gạo ngon, không quá khô hay dẻo. Còn mè phải là loại 1, được rửa sạch, rang thơm...

Duy trì thương hiệu nghề truyền thống

Trải qua những thăng trầm do kinh tế thị trường, hiện toàn phường còn khoảng 30 hộ còn duy trì nghề. Ngoài làm thủ công, một số hộ đã đầu tư máy móc nâng cao năng suất, tạo việc làm và tăng thêm thu nhập. Tuy nhiên, họ vẫn luôn ý thức đặt thương hiệu sản phẩm, vấn đề an toàn thực phẩm lên hàng đầu. Nhờ thế, dù là bánh tráng nướng, bánh tráng mè hay bánh tráng dẻo… đều rất ngon.

Chị Phạm Thị Nguyên Kiếm (khu phố Phú Thành), một trong những hộ tiên phong đầu tư máy móc để sản xuất bánh tráng với số lượng lớn chia sẻ: “10 năm nay, nhờ có máy móc nên năng suất tăng lên rất nhiều, mỗi ngày cơ sở tráng 4 tạ gạo. Không chỉ tạo nguồn thu cho gia đình, cơ sở còn tạo thêm việc làm và thu nhập ổn định cho 12 lao động nữ trong khu phố”.

Bà Phạm Thị Ngọc Yến - Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Hàm Thắng cho biết: “Không chỉ trực tiếp sản xuất, phụ nữ trên địa bàn phường còn là người lưu giữ và truyền dạy bí quyết nghề. Nhiều gia đình đã trải qua từ 3 - 4 thế hệ. Những kinh nghiệm tưởng chừng giản đơn như chọn nguyên liệu, pha bột, canh lửa, canh nắng… đều được tích lũy qua năm tháng và truyền lại qua quá trình lao động hằng ngày. Đây là yếu tố then chốt giúp nghề không bị đứt gãy”.

Để nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập, hội phụ nữ khuyến khích chị em từng bước thích ứng với sự thay đổi của thị trường. Đơn cử như tìm đầu ra thông qua các kênh bán hàng, liên kết sản xuất quảng bá sản phẩm… Từ đó, không chỉ phát triển kinh tế gia đình, mà sẽ giúp đỡ cho nhiều phụ nữ lớn tuổi, phụ nữ hoàn cảnh khó khăn có việc làm ổn định ngay tại địa phương.

Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại, hình ảnh các bà, các chị vẫn tần tảo, kiên trì bên bếp lửa tráng bánh cho thấy tinh thần lao động cần cù, chịu khó của người phụ nữ. Chính sự âm thầm ấy đang góp phần giữ cho hương vị bánh tráng truyền thống Hàm Thắng đến với người tiêu dùng rộng rãi hơn.

Bánh tráng do các bà, các chị ở Hàm Thắng làm ra được đóng gói cẩn thận, vận chuyển đi muôn nơi, từ TP Hồ Chí Minh, các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long và trở thành món đặc sản quê hương gửi sang cho Kiều bào ở châu Âu.

Thùy Linh .