Gắn kết giáo dục nghề nghiệp với thị trường lao động

Giảng viên và học sinh Trường Trung cấp Cộng đồng Hà Nội phân hiệu Lạng Sơn trong tiết học thực hành kỹ thuật nấu ăn

Hiện nay trên địa bàn tỉnh có 16 cơ sở hoạt động GDNN và cơ sở tham gia lĩnh vực GDNN, tạo thành mạng lưới đào tạo nghề khá đa dạng. Các cơ sở GDNN đang tổ chức đào tạo ở nhiều trình độ, từ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp đến các khóa đào tạo dưới 3 tháng. Các chương trình đào tạo hiện nay không còn bó hẹp ở những ngành nghề truyền thống mà đã mở rộng sang các lĩnh vực mũi nhọn như: công nghệ ô tô, công nghệ thông tin, kế toán doanh nghiệp, cơ điện, tiếng Trung Quốc, dịch vụ nhà hàng - khách sạn và chăm sóc sắc đẹp… Bình quân mỗi năm, các cơ sở đào tạo khoảng 20.000 học viên. Riêng trong năm 2025 có trên 20.950 người được đào tạo (tăng 500 người so với năm 2024), trong đó có 20.400 người tốt nghiệp (đạt trên 97,4%), góp phần nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 65%, đạt 100% kế hoạch năm đề ra và tăng 1% so với năm 2024.

Để việc đào tạo sát với nhu cầu thực tế, hằng năm, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chủ động phối hợp khảo sát nhu cầu đào tạo nghề và nhu cầu sử dụng lao động đã qua đào tạo của các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh. Kết quả khảo sát là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch đào tạo nghề phù hợp với nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Trên cơ sở đó, các cơ sở GDNN đã tích cực liên kết với doanh nghiệp để đào tạo theo nhu cầu tuyển dụng. Hiện nay, các cơ sở GDNN trên địa bàn tỉnh đã phối hợp với trên 50 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài như: Công ty TNHH Công nghiệp Jinko Solar Việt Nam, Công ty TNHH Newwing Interconnect Technology, Công ty TNHH Luxshare-ICT, Công ty TNHH Chế tạo cơ khí Foxconn… để tổ chức đào tạo theo đơn đặt hàng, đồng thời tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên đi thực tập tại doanh nghiệp.

Thạc sĩ Phạm Minh Thúy, Phó Hiệu trưởng Trường Trung cấp Cộng đồng Hà Nội phụ trách phân hiệu tại Lạng Sơn cho biết: Nhà trường luôn chú trọng xây dựng chương trình đào tạo bám sát nhu cầu của thị trường lao động, tập trung vào các ngành nghề có nhu cầu tuyển dụng cao. Hiện nay, phân hiệu đang đào tạo 4 chuyên ngành, trong đó, các ngành như: tiếng Trung Quốc, dịch vụ nhà hàng, khách sạn và chăm sóc sắc đẹp đang có nhu cầu lao động khá lớn. Nhà trường cũng tăng cường phối hợp với doanh nghiệp để đào tạo theo đơn đặt hàng, đồng thời tạo điều kiện cho học sinh, sinh viên thực tập trong quá trình học, qua đó giúp người học sớm tiếp cận môi trường làm việc thực tế và nâng cao cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp.

Điểm đổi mới căn bản trong công tác nâng cao chất lượng lao động nông thôn thời gian qua tại Lạng Sơn chính là việc gắn lý thuyết với việc thực hành và tăng các tiết học trải nghiệm. Thay vì những giờ học lý thuyết khô khan, học sinh, sinh viên được trực tiếp tham gia vào các dự án, các kỳ thực tập dài hạn tại các doanh nghiệp.Qua đó giúp học sinh, sinh viên được rèn luyện kỹ năng nghề, thay đổi nhận thức về nghề nghiệp, ngày càng đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động sau khi tốt nghiệp.

Em Lương Hoàng Nga, sinh viên lớp K5TA, Trường Cao đẳng Lạng Sơn chia sẻ: Em lựa chọn học ngành tiếng Anh vì nhận thấy ngoại ngữ ngày càng cần thiết trong nhiều lĩnh vực. Hiện em đang được nhà trường tạo điều kiện đi thực tập tại Foxconn Bắc Ninh thuộc Tập đoàn Khoa học Kỹ thuật Hồng Hải - một môi trường đòi hỏi sự chính xác và khả năng giao tiếp ngoại ngữ. Quá trình thực tập tại đây giúp em làm quen với môi trường làm việc thực tế, rèn luyện tác phong, kỹ năng giao tiếp trong công việc cũng như hiểu rõ hơn yêu cầu của doanh nghiệp đối với người lao động, từ đó trau dồi kiến thức, kỹ năng để có cơ hội việc làm tốt sau khi tốt nghiệp.

Lạng Sơn hiện có 1 khu công nghiệp và 11 cụm công nghiệp. Với hệ thống khu, cụm công nghiệp như vậy, tỉnh có nhu cầu lớn về nguồn lao động, nhất là lao động đã qua đào tạo và có tay nghề, đặc biệt là các lĩnh vực liên quan đến kỹ thuật, công nghệ và dịch vụ logistics. Để đáp ứng nhu cầu nhân lực này trong thời gian tới, chính quyền và các ngành chức năng của tỉnh đang tiếp tục triển khai quyết liệt các giải pháp đồng bộ. Trong đó, định hướng đào tạo gắn chặt với nhu cầu nhân lực của các khu, cụm công nghiệp; các cơ sở GDNN tiếp tục nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động. Đồng thời, tỉnh sẽ đẩy mạnh mô hình đào tạo kép và đào tạo theo đơn đặt hàng, tăng cường phân luồng học sinh sau tốt nghiệp THCS, THPT vào học nghề, góp phần chuẩn bị nguồn lao động trẻ, có tay nghề phục vụ phát triển công nghiệp của địa phương.

Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp chính quyền và sự nỗ lực của các cơ sở đào tạo, tin tưởng rằng chất lượng lao động tại Lạng Sơn sẽ tiếp tục được nâng tầm, trở thành nguồn lực nòng cốt thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa tỉnh phát triển bền vững.

DƯƠNG KIM