Gần một nửa doanh nghiệp châu Á - Thái Bình Dương tái cấu trúc chuỗi cung ứng trước áp lực thuế quan

Thuế quan trở thành yếu tố kích hoạt tái cấu trúc chuỗi cung ứng

Deloitte vừa công bố Khảo sát về mức độ phức tạp của thuế và thuế quan tại châu Á - Thái Bình Dương năm 2025, tập trung đánh giá tác động của các yếu tố thuế đến quyết định chiến lược của lãnh đạo doanh nghiệp.

Đây là nghiên cứu thứ 5 của Deloitte về môi trường thuế và kinh doanh trong khu vực. Khác với các năm trước, khảo sát năm nay mở rộng đối tượng tham gia từ các lãnh đạo thuế sang nhóm lãnh đạo cấp cao C-suite - những người trực tiếp đưa ra các quyết định chiến lược của doanh nghiệp.

Khảo sát được thực hiện từ ngày 1/8 đến 21/9/2025, thu thập ý kiến của 363 lãnh đạo cấp cao thuộc nhiều ngành nghề trong khu vực.

Kết quả cho thấy ngưỡng chấp nhận chi phí phát sinh do thuế quan của doanh nghiệp đang thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng. Có tới 41% lãnh đạo doanh nghiệp cho biết sẽ xem xét tái cấu trúc đáng kể chuỗi cung ứng ngay khi chi phí tăng dưới 20%. Trong khi đó, 42% cho biết mức tăng chi phí liên quan đến thuế quan tối đa mà họ có thể chấp nhận chỉ ở ngưỡng 40%.

(Ảnh minh họa)

Theo Deloitte, thay vì tiếp tục dựa vào việc điều chỉnh giá bán để hấp thụ các cú sốc thuế quan, các doanh nghiệp hiện coi đây chỉ là giải pháp ngắn hạn. Khi áp lực chi phí gia tăng, nhiều doanh nghiệp lựa chọn đánh giá lại mô hình hoạt động và chuỗi cung ứng nhằm tăng khả năng thích ứng trong dài hạn.

Chuyển trọng tâm từ cắt giảm chi phí sang tăng khả năng chống chịu

Khảo sát cũng cho thấy tư duy quản trị chuỗi cung ứng đang có sự thay đổi đáng kể. Gần 70% người tham gia cho biết trọng tâm trong các quyết định về chuỗi cung ứng đã chuyển từ mục tiêu cắt giảm chi phí sang ưu tiên độ tin cậy, tính ổn định và sự phù hợp với chiến lược phát triển dài hạn.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi này đang gặp không ít rào cản nội tại. Hơn một nửa số doanh nghiệp được khảo sát (51%) cho biết những khó khăn lớn nhất đến từ các hạn chế bên trong tổ chức như quy trình vận hành chưa hoàn thiện, năng lực dữ liệu còn hạn chế và thiếu hụt nguồn nhân lực có kỹ năng phù hợp.

Trong bối cảnh đó, việc nâng cao năng lực quản trị thuế và chuyển đổi mô hình vận hành đang trở thành ưu tiên của nhiều doanh nghiệp. Theo Deloitte, mức độ sẵn sàng về vận hành không còn đơn thuần là yêu cầu cơ bản mà đã trở thành yếu tố tạo nên lợi thế cạnh tranh.

Ông Bùi Tuấn Minh, lãnh đạo Dịch vụ Tư vấn Thuế và Pháp lý Deloitte Việt Nam, nhận định Việt Nam là một trong những thị trường chịu tác động trực tiếp từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng trong khu vực, do đó những kết quả khảo sát phản ánh khá sát thực tế đang diễn ra.

“Hiện nay, nhiều nhà lãnh đạo doanh nghiệp không chỉ cân nhắc yếu tố chi phí thuế mà còn quan tâm nhiều hơn tới độ tin cậy và mức độ sẵn sàng về vận hành. Trong bối cảnh chính sách thuế liên tục thay đổi, việc nâng vai trò của chức năng thuế từ tuân thủ sang hỗ trợ ra quyết định chiến lược sẽ giúp doanh nghiệp tăng khả năng thích ứng trước những bất định trong tương lai”, ông Minh cho biết.

Để hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó với môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp, Deloitte đã giới thiệu mô hình "La bàn phản ứng chiến lược" (Strategic Response Compass), gồm ba trụ cột: tín hiệu chi phí, sự liên kết của hệ sinh thái chuỗi cung ứng và năng lực vận hành - kỹ thuật số.

Theo bà Eunice Kuo, lãnh đạo Dịch vụ Tư vấn Thuế và Pháp lý Deloitte châu Á - Thái Bình Dương, biến động thuế và thuế quan hiện không còn là yếu tố nền tảng mà đã trở thành vấn đề chiến lược đối với mọi doanh nghiệp. Những tổ chức biết tận dụng tín hiệu chi phí để điều chỉnh mô hình hoạt động, đồng thời tăng cường năng lực số và khả năng phối hợp trong hệ sinh thái sẽ có cơ hội chuyển hóa thách thức thành lợi thế cạnh tranh bền vững trong dài hạn.