Gắn quyền hạn với trách nhiệm, hướng tới địa bàn không ma túy

Tháo gỡ điểm nghẽn, rút ngắn quy trình

Theo quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính hiện hành, thẩm quyền quyết định áp dụng biện pháp đưa người đi cai nghiện bắt buộc thuộc Tòa án nhân dân khu vực. Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Đại tá Nguyễn Văn Cường cho biết, quy trình từ khi phát hiện, lập hồ sơ đến khi Tòa án xem xét, quyết định phải trải qua nhiều bước, nhiều cơ quan và có thể kéo dài tới 27 ngày làm việc.

Thực tiễn triển khai đã phát sinh nhiều điểm nghẽn cần tháo gỡ, thời gian giải quyết kéo dài, việc đi lại, chuyển hồ sơ cơ quan nhất là ở địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa còn gặp nhiều khó khăn, cơ sở tạm giữ, cơ sở cai nghiện có thời điểm còn quá tải tiềm ẩn nguy cơ người nghiện chống đối, bỏ trốn thậm chí là tự gây ra thương tích, tự sát. Đồng thời, quy trình hiện nay còn làm phát sinh thủ tục hành chính, áp lực về nhân lực, cơ sở vật chất đối với các cơ quan liên quan.

Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Đại tá Nguyễn Văn Cường (Ảnh: Bộ Công an)

Đại tá Nguyễn Văn Cường cho rằng, việc dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) lần này quy định giao Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền ra quyết định áp dụng biện pháp đưa đi cai nghiện bắt buộc trước hết là để tháo gỡ những điểm nghẽn trong quy trình thực hiện. “Quy định này không tăng thêm quyền cho Chủ tịch UBND cấp xã mà bản chất là phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm quản lý địa bàn” Đại tá Nguyễn Văn Cường nhấn mạnh.

Lý giải về vấn đề này, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy cho biết, Chủ tịch UBND cấp xã là người đứng đầu chính quyền cơ sở, trực tiếp quản lý dân cư, địa bàn, tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước nên việc giao thẩm quyền sẽ giúp cấp xã chủ động, kịp thời xử lý các vấn đề ngay từ cơ sở. Quan trọng hơn, khi giao thẩm quyền sẽ gắn với trách nhiệm, Chủ tịch UBND cấp xã phải chịu trách nhiệm về tính hợp pháp, chính xác của quyết định trong phạm vi được giao. Đồng thời, tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa chính quyền, công an cấp xã và các cơ quan chức năng. Vì vậy, việc phân quyền đi đôi với kiểm soát và trách nhiệm chứ không phải là trao thêm thẩm quyền.

Việc điều chỉnh này nhằm rút ngắn quy trình, giảm khâu trung gian, giảm áp lực cho tòa án khu vực để tòa án tập trung vào chức năng xét xử. Đồng thời, cũng tạo điều kiện để chính quyền cơ sở chủ động hơn trong công tác cai nghiện, quản lý người nghiện và phòng chống tái nghiện.

Tiến tới xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy

Từ góc độ phòng, chống ma túy, ý nghĩa của việc điều chỉnh thẩm quyền còn nằm ở sự thay đổi cách tiếp cận: từ xử lý từng vụ việc sang quản trị tình hình ma túy trên địa bàn; từ giải quyết vấn đề đã phát sinh sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguy cơ ngay từ cơ sở.

Đại tá Nguyễn Văn Cường cho rằng, cai nghiện không phải là mục tiêu cuối cùng. Mục tiêu cao hơn là làm thay đổi tình hình ma túy trên địa bàn, giảm số người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và tình trạng tái nghiện; qua đó giảm nguồn cầu về ma túy, góp phần kéo giảm tội phạm và tệ nạn ma túy.

Muốn vậy, công tác phòng, chống ma túy không thể chỉ dừng ở việc đưa người nghiện đi cai nghiện mà phải được triển khai đồng bộ từ phòng ngừa, phát hiện, tổ chức cai nghiện đến quản lý sau cai và hỗ trợ phòng, chống tái nghiện. Các nhiệm vụ này cần được thực hiện liên tục, gắn với từng người, từng gia đình và từng khu dân cư.

Khi chính quyền cấp xã có thẩm quyền, trách nhiệm và công cụ phù hợp để quản lý địa bàn, việc phối hợp giữa các lực lượng sẽ thuận lợi hơn, góp phần phát hiện sớm nguy cơ, quản lý chặt chẽ người nghiện và hạn chế phát sinh các vấn đề phức tạp liên quan đến ma túy.

“Đích đến của việc phân cấp, phân quyền không phải là đưa được nhiều người nghiện đi cai nghiện, mà là ngày càng ít người nghiện phải đi cai nghiện, ít người sử dụng trái phép chất ma túy, ít người tái nghiện, ít tội phạm và tệ nạn ma túy tiến tới xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy và xa hơn là xây dựng xã hội không ma túy” Đại tá Nguyễn Văn Cường nhấn mạnh.